Αν όταν κλείνει ένα σχολείο ανοίγει μια φυλακή, τότε τι ανοίγει όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο; Η απάντηση είναι ένα φαστφουντάδικο. Αυτό συνέβη την περασμένη βδομάδα στην καρδιά του Καρτιέ Λατέν – και όχι για πρώτη φορά! Βλέποντας τα εκτυφλωτικά εντυπωσιακά φώτα νέον, με τα απαστράπτοντα κόκκινα πλακάκια, τα τραπεζομάντιλα, τα παραφουσκωμένα μπέργκερ του νέου Manhattn’s Burgers, έχει κανείς την εντύπωση ότι δεν βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα, αλλά στη Νέα Υόρκη.
Η Manhattn’s Burgers δεν είναι παρ’ όλ’ αυτά αμερικανική εταιρεία. Είναι βελγική αλυσίδα εστιατορίων «γρήγορης εστίασης» και άνοιξε τις τελευταίες ημέρες το τρίτο κατάστημά της στη γαλλική πρωτεύουσα σε μια προνομιακή, από εμπορικής πλευράς, πλην όμως ιστορική τοποθεσία: στον αριθμό 10 της Πλατείας του Αγίου Μιχαήλ (10, Place Saint-Michel). Πρόβλημα ίσως να μην υπήρχε για την κοινή γνώμη, αν εκεί ακριβώς που άνοιξε το ταχυφαγείο δεν στεγαζόταν ένα από τα εμβληματικά βιβλιοπωλεία της γειτονιάς και ολόκληρου του Παρισιού, το Gibert Jeune.
Επιλέχθηκε μεταξύ 7
«Η αλλαγή χρήσης στο συγκεκριμένο ακίνητο προκάλεσε τις διαμαρτυρίες ορισμένων κατοίκων της περιοχής. Αλλά η τοποθεσία δεν επιλέχθηκε τυχαία», σημειώνει στον «Figaro» ο συνιδρυτής της αλυσίδας Manhattn’s Burgers, Ζερόμ Βαντερμέλεν.
«Συνδυάζει το γεγονός ότι βρίσκεται σε κεντρικό σημείο και φαίνεται από παντού και επίσης το ότι η περιοχή είναι πολύ τουριστική, στις όχθες του Σηκουάνα από όπου ξεκινά ένα κεντρικό βουλεβάρτο που οδηγεί προς τη Σορβόνη και τους κήπους του Λουξεμβούργου. Ως εκ τούτου η επισκεψιμότητα είναι μεγάλη και το μεσημέρι και ιδιαίτερα τα βράδια και τα Σαββατοκύριακα», εξηγεί ο Βέλγος επιχειρηματίας.
«Με δώδεκα εστιατόρια ήδη στο ενεργητικό του, ο Ζερόμ Βαντερμέλεν αναζητεί ξεχωριστούς χώρους και τοποθεσίες για να στήνει καταστήματα του», γράφει η ρεπορτερ του «Figaro», Ανά Φρανσουά. Το Manhattn’s Burgers της Γάνδης, για παράδειγμα, στεγάζεται σε μια παλαιά αποθήκη σιτηρών του 16ου αιώνα, ένα χαρακτηριστικό κτίριο της βελγικής μεσαιωνικής πόλης που βρίσκεται στο ιστορικό κανάλι Γκρασλέι.
«Ως εκ τούτου η εγκατάσταση του φαστφουντάδικου στη θέση που βρισκόταν ένα θρυλικό βιβλιοπωλείο του Καρτιέ Λατέν δεν πτόησε τον Βαντερμέλεν», γράφει η Ανά Φρανσουά. «Τα αρχικά σχόλια δεν ήταν πολύ θετικά, επειδή το μαγαζί θεωρήθηκε κάπως σαν ‘ανορθογραφία’ σε αυτήν την περιοχή. Όμως σύντομα όλοι δηλώνουν ενθουσιασμένοι που το αποτέλεσμα είναι τόσο ελκυστικό και φιλόξενο», διαβεβαιώνει ο διευθυντής του καταστήματος.
Ο δήμαρχος του 6ου Διαμερίσματος του Παρισιού Ζαν-Πιερ Λεκόκ επιβεβαιώνει ότι είχε εξετάσει επτά προτάσεις για την ανάληψη της επιχείρησης, κυρίως από εστιάτορες. Και ότι το «πρότζεκτ» του Ζερόμ Βαντερμέλεν και του αδελφού του, των ανθρώπων που έστησαν την αλυσίδα των Manhattn’s Burgers, ήταν αυτό που έπεισε τόσο τον ίδιο όσο και τον ιδιοκτήτη του κτιρίου.
«Έτσι έχουν τα πράγματα»
«Το γεγονός είναι ότι αυτή η αλλαγή χρήσης του επαγγελματικού αυτού χώρου παραμένει διχαστική», γράφει η ρεπόρτερ της γαλλικής εφημερίδας. Μερικοί κάτοικοι της περιοχής, όπως η Ανί και ο Ιβάν, δηλώνουν απογοητευμένοι που έχασαν ένα αγαπημένο χώρο διακίνησης ιδεών. «Το να χάσουμε ένα κατάστημα όπως το Gibert Jeune είναι κρίμα. Η γειτονιά έχει υποβαθμιστεί πολύ. Κι άλλες επιχειρήσεις έχουν κλείσει. Ήταν άραγε πραγματικά απαραίτητο να αποκτήσουμε άλλο ένα εστιατόριο για μπέργκερ;» αναρωτιούνται.
Άλλοι είναι πιο ρεαλιστές και υποδέχονται τα νέα με ψυχραιμία. «Νομίζω ότι είναι καλύτερο οι επαγγελματικοί χώροι να καταλαμβάνονται από επιχειρήσεις που έχουν πελάτες. Υπάρχουν τόσα πολλά άδεια καταστήματα στη γειτονιά. Τέλος πάντων, τα μπέργκερ είναι πια τα μόνα που υπάρχουν εδώ γύρω», δηλώνει η Ζοσλίν, κάτοικος κι αυτή της περιοχής.
Όσο για το δήμαρχο του 6ου Διαμερίσματος, δεν έχει κανένα ενδοιασμό. «Φυσικά και είναι καλά τα νέα για την εγκατάσταση του Manhattn’s Burgers. Είναι καλύτερο να έχουμε μια ζωντανή επιχείρηση παρά μια κλειστή. Οι Γάλλοι διαβάζουν όλο και λιγότερο και αγοράζουν όλο και περισσότερο τα βιβλία τους διαδικτυακά. Μπορεί να μας στεναχωρεί αυτό, αλλά έτσι είναι τα πράγματα», δηλώνει ο Ζαν-Πιερ Λεκόκ.
Αλλαγή χαρακτήρα
Το Παρίσι είναι η τουριστικότερη πόλη στον κόσμο και ο Λεκόκ πιστεύει ότι η περιοχή του Καρτιέ Λατέν πρέπει να οριστεί ως διεθνής τουριστική ζώνη και να επιτρέπεται στις επιχειρήσεις να ανοίγουν τις Κυριακές. Αναφέρει μάλιστα ότι η τουριστική κίνηση αυξήθηκε σημαντικά στην περιοχή καθώς άνοιξε πάλι για το κοινό ο καθεδρικός ναός της Παναγίας των Παρισίων, που είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από την πυρκαγιά του Απριλίου 2019.
Η ρεπόρτερ του «Figaro» θεωρεί πάντως ότι το μέλλον της γειτονιάς αυτής παραμένει αβέβαιο. «Είναι αλήθεια ότι το Gibert ήταν υπέροχο επειδή ήταν πάντα γεμάτο από φοιτητές, από ανθρώπους που έρχονταν από όλο το Παρίσι και τα περίχωρα για να ψωνίσουν. Το Gibert μάς έφερνε πολλούς πελάτες. Τώρα που έφυγε, η κίνηση έπεσε», δηλώνει μια ιδιοκτήτρια καπνοπωλείου κοντά στο νέο φαστφουντάδικο.
Ο Αλέν και η Μαρτίν, που μένουν επίσης κοντά, στην οδό Νταντόν, διαπιστώνουν μια αρνητική αλλαγή χαρακτήρα της περιοχής. «Είναι πραγματικά κρίμα, διότι πρόκειται για το Καρτιέ Λατέν. Όλο και λιγότερες πολιτιστικές επιχειρήσεις μένουν στην περιοχή μας, ενώ πληθαίνουν τα κομμωτήρια και τα μπεργκεράδικα. Η εξέλιξη δεν συνιστά βελτίωση, ούτε πρόοδο για την περιοχή», δηλώνουν.
Το γεγονός είναι ότι η περιοχή αλλάζει χαρακτήρα. Λίγα χρόνια προτού κλείσει το Gibert Jeune, το 2022 και ενώ τον πλανήτη σάρωνε το δεύτερο κύμα της πανδημίας Covid-19, λίγο πιο κάτω στο βουλεβάρτο Σεν-Μισέλ έκλεισε ένα ακόμα Gibert. Και αντικαταστάθηκε επίσης από ένα φαστφουντάδικο, της αλυσίδας Five Guys. Τότε η αλλαγή αυτή είχε προκαλέσει την οργή της δημάρχου του 5ου Διαμερίσματος Φλοράνς Μπερτού.
Αυτή τη φορά τα Manhattn’s Burgers θέλησαν να αποτίσουν φόρο τιμής στη διάσημη αλυσίδα βιβλιοπωλείων, έτσι όπως αντιλαμβάνονται την έννοια ενός «φόρου τιμής» βέβαια, προσφέροντας ένα ξεχωριστό μπέργκερ στο μενού τους, το «Gibert cheeseburger». Αλλά οι υπεύθυνοι του βιβλιοπωλείου απαγόρευσαν τη χρήση της ιστορικής επωνυμίας για ένα μπέργκερ.
«Θα ήταν υπέροχο. Επικοινωνήσαμε μαζί τους, αλλά δεν ήθελαν. Έτσι βάλαμε στη διακόσμηση του εστιατορίου βιβλία από τη Νέα Υόρκη, ως φόρο τιμής στον Gibert», εξηγεί ο μάνατζερ του ταχυφαγείου. Εντάξει, δεν είναι πρωτοφανής για τα βιβλία αυτή η «αλλαγή χρήσης».
