Με τέσσερις «φακέλους» στην ενέργεια που προωθούν τα αμερικανικά επιχειρηματικά συμφέροντα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου αλλά και ενισχύουν τις διπλωματικές σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ βρίσκεται στην Αθήνα ο Μάρκο Ρούμπιο.
Μόλις πριν λίγες μέρες ο Σταύρος Παπασταύρου, υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας είχε τονίσει ότι η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο σηματοδοτεί το ιστορικά υψηλό επίπεδο στο οποίο βρίσκονται οι σχέσεις των δύο χωρών.
Ο πάλαι ποτέ σκληρός ανταγωνιστής του Ντόναλντ Τραμπ στις προκριματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικού κόμματος του 2016 και πλέον εκ των στενών συμμάχων του προέδρου των ΗΠΑ φέρνει σύμφωνα με πληροφορίες στην ατζέντα του την περαιτέρω προώθηση στον τομέα της ενέργειας των ακόλουθων projects: Τις έρευνες για τους υδρογονάνθρακες της Ελλάδας από τις ExxonMobil και Chevron, την προμήθεια περισσότερου LNG για τον εφοδιασμό με αέριο των χωρών της βαλκανικής και της Αν. Ευρώπης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, το πρόσφατο deal ανάμεσα στη ΔΕΗ και την Amazon για το mega data center στη Δυτική Μακεδονία και την ενδυνάμωση της συμμαχίας «3+1» ανάμεσα σε Ελλάδα – Κύπρο – Ισραήλ και ΗΠΑ.
Οι έρευνες των ExxonMobil και Chevron
Η αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου για τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης είναι στις προτεραιότητες της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος μετά τις επενδυτικές κινήσεις των αμερικανικών big oil για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και εκμετάλλευσης πιθανών κοιτασμάτων σε υδρογονάνθρακες. Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία στο επόμενο εξάμηνο χαρακτηρίζεται από δύο ορόσημα: Το πρώτο αφορά στην εκκίνηση των σεισμικών ερευνών της Chevron στις θαλάσσιες παραχωρήσεις του Ιονίου και της Κρήτης και το δεύτερο στην γεώτρηση που θα πραγματοποιηθεί στο θαλάσσιο block 2 βορειοδυτικά της Κέρκυρας, που έχει μισθώσει το σχήμα Energean – ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Chevron αναμένεται να φέρει ειδικό ερευνητικό σκάφος που θα εκτελέσει τις σεισμικές έρευνες το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου. Στη Chevron έχουν παραχωρηθεί τα υπεράκτια blocks: «Α2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια Κρήτη I» και «Νότια Κρήτη II» και εσχάτως εισήλθε και στο «Block 10». Τα δεδομένα θα αξιολογηθούν και με βάση τον σχεδιασμό εντός του 2027 θα γίνουν νέες τρισδιάστατες 3D αυτή τη φορά σεισμικές έρευνες. Οι νέες εργασίες θα αφορούν στοχευμένα σε συγκεκριμένες περιοχές των θαλάσσιων blocks τα οποία δείχνουν να υπάρχουν γεωολογικές δομές με κοιτάσματα σε υδρογονάνθρακες.
Το δεύτερο ορόσημο έχει να κάνει με την εκτέλεση της πρώτη γεώτρησης στο θαλάσσιο block 2, η οποία και θα είναι η πρώτη μετά από 40 χρόνια στην Ελλάδα. Όλα δείχνουν ότι αυτή θα εκτελεστεί από την Energean γύρω στον Απρίλιο. Με βάση τα στοιχεία που έχει παρουσιάσει η Energean, ο στόχος «Ασωπός» εκτιμάται ότι μπορεί να φιλοξενεί περίπου 270 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Εφόσον η γεώτρηση επιβεβαιώσει τις γεωλογικές εκτιμήσεις, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις φυσικού αερίου που έχουν καταγραφεί στην Ανατολική Μεσόγειο τα τελευταία χρόνια.
Το deal ΔΕΗ – Amazon για το mega data center στη Δυτική Μακεδονία
Στον ενεργειακό αλλά και τον τομέα της τεχνολογίας αναμένεται να επικεντρωθούν οι συζητήσεις του Μάρκο Ρούμπιο με τα κυβερνητικά στελέχη και τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη στην Αθήνα.
Πιο συγκεκριμένα στις 16 Σεπτεμβρίου ανακοινώθηκε η υπογραφή του μνημονίου συνεργασίας ανάμεσα στη ΔΕΗ και την Amazon Web Services για την ανάπτυξη του mega data center ισχυός 300 MW στον Άγιο Δημήτριο της Κοζάνης.
Σύμφωνα με το δεσμευτικό Μνημόνιο Συνεργασίας που υπέγραψαν οι δύο εταιρείες, η ΔΕΗ θα κατασκευάσει το data center στην αυλή του πρώην λιγνιτικού σταθμού Αγίου Δημητρίου, αρχικά ισχύος 300 MW και η Amazon θα το μισθώσει για 15 χρόνια, αναλαμβάνοντας τη λειτουργία των υποδομών πληροφορικής. Μάλιστα, οι δύο εταιρείες προτίθενται να διερευνήσουν την επέκτασή του έως το 1 GW, υπό την προϋπόθεση περαιτέρω οριστικών συμφωνιών.
Το deal σηματοδοτεί ουσιαστικά την είσοδο του αμερικανικού κολοσσού στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης επιδιώκοντας με το data center να καταστεί τεχνολογικός κόμβος.
Ο Κάθετος Διάδρομος
Με τον αμερικανικό παράγοντα να έχει στηρίξει ουκ ολίγες φορές τη διαφοροποίηση πηγών ενεργειακού εφοδιασμού της περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, ο Ρούμπιο αναμένεται να έχει στην ατζέντα του και τον Κάθετο Διάδρομο.
Η τελευταία εξέλιξη για το εγχείρημα της μεταφοράς αμερικανικού αερίου μετά και τις συμφωνίες που έχει κάνει ο AKTOR με τη Venture Global είναι η συμφωνία για την επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου σε Σερβία και Β. Μακεδονία. Συμφωνία που επιτεύχθηκε χθες στο Βελιγράδι. Επιβεβαιώθηκε εκ νέου η ισχυρή δέσμευση για την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου και την ενίσχυση του ρόλου του ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη και τα Δυτικά Βαλκάνια. Μέσω της συνεχιζόμενης ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου, των διασυνδέσεών του με τη Βουλγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία, καθώς και των υποδομών LNG, συμπεριλαμβανομένου του Τερματικού Σταθμού LNG Αλεξανδρούπολης, η Ελλάδα αυξάνει την ικανότητά της να διοχετεύει διαφοροποιημένες ποσότητες φυσικού αερίου προς τον βορρά.
Η δυναμικότητα εξαγωγών αναμένεται να φτάσει τα 9,5 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) έως το 2027. Η υποδομή αυτή, σε συνδυασμό με πρόσθετες προμήθειες LNG, θα διευκολύνει τις ροές φυσικού αερίου προς τις γειτονικές αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Σερβίας και της Βόρειας Μακεδονίας, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση και την ανθεκτικότητα της περιοχής και υποστηρίζοντας τη σταδιακή απεξάρτηση των κρατών-μελών της ΕΕ από το ρωσικό φυσικό αέριο, σύμφωνα με τον κανονισμό REPowerEU.
Η συμμαχία «3+1»
Από τον περσινό Νοέμβριο οπότε και χτίστηκε ξανά η συμμαχία «3+1» στα ενεργειακά, δηλαδή ανάμεσα σε Ελλάδα – Κύπρο – Ισραήλ και ΗΠΑ οι εξελίξεις έχουν τρέξει για την ενδυνάμωση της.
Μάλιστα στις 13 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση της υπουργικής συνάντησης του Σχήματος Συνεργασίας 3+1 για την ενέργεια, στο Χιούστον. Κατά την διάρκεια της Υπουργικής Σύσκεψης, επανεπιβεβαιώθηκε η σημασία της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας 3+1 για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν την εξέλιξη του σχήματος σε καταλύτη για τη νέα γενιά στρατηγικών ενεργειακών υποδομών στην περιοχή μας, συμπεριλαμβάνοντας την κυβερνοασφάλεια και τα έργα διασύνδεσης ως νέες προτεραιότητες τις οποίες πρέπει να εντάξει στις εργασίες του.
Κατόπιν, ακολούθησε στο Πανεπιστήμιο Rice, η υπογραφή της διακήρυξης για την ίδρυση του Κέντρου Ενέργειας Ανατολικής Μεσογείου (EMEC), που θα αποτελέσει το σταθερό σημείο έρευνας και ανάπτυξης της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενδυναμώνοντας τις συνέργειες μεταξύ των κρατών και ενισχύοντας την επιχειρηματικότητα.
Το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Η ελληνική πλευρά προσδοκά, σύμφωνα με πληροφορίες, και ένα νέο μήνυμα στήριξης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Το project που βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ΑΔΜΗΕ και του γαλλικού ομίλου Meridiam βρίσκεται στη φάση πριν την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού για τη διαδρομή που θα ακολουθήσει το υποθαλάσσιο καλώδιο. Η τουρκική πλευρά επαναλαμβάνει τη θέση της για την ενημέρωση της πριν τις εργασίες και η αμερικανική στήριξη πριν την έκδοση της NAVTEX θεωρείται σημαντική από την Αθήνα.
Μένει να φανεί αν ο Μάρκο Ρούμπιο θα προχωρήσει σε τέτοια δήλωση.
