Η μάχη για τον έλεγχο του ομίλου Tata, αξίας 265 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εξαρτάται από μία μόνο ψήφο και δεν ανήκει ούτε στην ιδρυτική οικογένεια ούτε στην ισχυρή ηγεσία της.
Ο δισεκατομμυριούχος Βένου Σρινιβάσαν (Venu Srinivasan) συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons ως ένας από τους δύο εκπροσώπους των Tata Trusts, των φιλανθρωπικών οργανισμών που κατέχουν πλειοψηφικό μερίδιο στον τεράστιο όμιλο.
Η στάση του είναι ζωτικής σημασίας καθώς ο Noel Tata, πρόεδρος της Tata Trusts, και ο πρόεδρος της Tata Sons, Τσαντρασεκαράν (Chandrasekaran), γνωστός ως Τσάντρα (Chandra), συγκρούονται για το μέλλον του ομίλου, ο οποίος έχει διαταχθεί από την κεντρική τράπεζα της Ινδίας να εισαγάγει τις μετοχές του στο χρηματιστήριο για να συμμορφωθεί με τους κανόνες που θέλουν να αντιμετωπίσουν το «σκιώδες» τραπεζικό σύστημα.
Ο Noel Tata προσπαθεί να αντιταχθεί στην εντολή, ενώ ο Τσάντρα την υποστηρίζει.
Μάχη ζωής
Ο Σρινιβάσαν έχει υποστηρίξει το σχέδιο εισαγωγής στο χρηματιστήριο και τον επαναδιορισμό του Τσάντρα ως προέδρου της ομάδας για την εκτέλεσή του, ρίχνοντας την κρίσιμη ψήφο σε μια μάχη που έχει «γοητεύσει την εταιρική Ινδία και έχει προσελκύσει το Νέο Δελχί», σύμφωνα με τους Financial Times.
Ο δισεκατομμυριούχος απόγονος της Tata δίνει τη μάχη της ζωής του για να αποφύγει την εισαγωγή στο χρηματιστήριο.
Η επιρροή που ασκεί ο Σρινιβάσαν μιλάει για την περίπλοκη δομή διακυβέρνησης στην Tata, όπου κάθε σημαντική απόφαση εξαρτάται από την υποστήριξη των trusts ιδιοκτησίας.
Στην πραγματικότητα, μια από τις μεγαλύτερες εταιρικές διαμάχες στη σύγχρονη Ινδία – με πιθανές επιπτώσεις για εταιρείες όπως η Tata Consultancy Services, η Air India και τα αυτοκίνητα Jaguar Land Rover – διαμορφώνεται από μερικά από τα μεγαλύτερα φιλανθρωπικά ιδρύματα της χώρας.
Το βασικό ερώτημα είναι: «Τι θέλουν πραγματικά τα trusts;» δήλωσε η Sharmila Gopinath, ανεξάρτητη σύμβουλος εταιρικής διακυβέρνησης.
«Ο Σρινιβάσαν είναι το σκοτεινό άλογο», είπε η Gopinath. «Δεν έχουμε ιδέα τι σκέφτεται, γιατί κάνει αυτό που κάνει».
Ζωτικής σημασίας η φιλανθρωπία
Η φιλανθρωπία είναι κεντρικής σημασίας για το ήθος της Tata, η οποία είναι παγκοσμίως γνωστή για τα πάντα, από την αεροπορία μέχρι τον χάλυβα και τις υπηρεσίες. Μεγάλο μέρος των κερδών του ομίλου διοχετεύεται σε φιλανθρωπικές δράσεις που ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του οράματος της ιδρυτικής οικογένειας για την εταιρεία.
Μέχρι τον θάνατό του στις αρχές του 20ού αιώνα, ο ιδρυτής Jamsetji Tata είχε δωρίσει τη μισή περιουσία του σε εκπαιδευτικά φιλανθρωπικά ιδρύματα.
Τα παιδιά του ασχολούνταν επίσης με τη φιλανθρωπία και σήμερα τα 14 trusts χρηματοδοτούν τα πάντα, από νοσοκομεία για ασθενείς με καρκίνο μέχρι μονάδες καθαρισμού νερού της κοινότητας.
Το 2024 – 25, 14 trusts διένειμαν περίπου 9 δισεκατομμύρια ρουπίες (93 εκατομμύρια δολάρια) για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Κατά σύμβαση, τα trusts εποπτεύονται από μέλη της ιδρυτικής οικογένειας. Ο Noel Tata είναι πρόεδρος των Tata Trusts και κατέχει μερίδιο 1% στην Tata Sons.
«Οποιοσδήποτε μπορεί να διευθύνει το trust, αρκεί να έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των επιτρόπων», δήλωσε ένα άτομο που ενημερώθηκε για τη λειτουργία τους. Οι επίτροποι διορίζονται με ομόφωνη ψήφο και μέχρι πρόσφατα πολλοί από αυτούς κατείχαν τις θέσεις τους εφ’ όρου ζωής. Κρίσιμο για τη μάχη στα ηγετικά επίπεδα, είναι ότι, τα Tata Trusts επιτρέπεται να κατέχουν το ένα τρίτο των εδρών στο διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons ανά πάσα στιγμή.
Με μόλις έξι μέλη στο διοικητικό συμβούλιο, αυτό σημαίνει ότι τα trusts έχουν δύο υποψηφίους, τον Noel και τον Σρινιβάσαν . Οι δύο δεν συμφωνούν για την αρχική δημόσια προσφορά, τον επαναδιορισμό του Τσάντρα ή άλλα στρατηγικά ζητήματα.
Σχέσεις με το Νέο Δελχί
Καθώς η πλειοψηφία των υποψηφίων για τα διοικητικά συμβούλια του trust πρέπει να συμφωνήσει σε οποιαδήποτε στρατηγική απόφαση, αυτό έχει οδηγήσει σε αδιέξοδο. Ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας από μόνος του, ο Σρινιβάσαν, 73 ετών, είναι ο ομότιμος πρόεδρος του κατασκευαστή μοτοσικλετών TVS Group, αξίας άνω των 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο οποίος κατέχει επίσης την Norton Motorcycles.
Ο Σρινιβάσαν δεν κατέχει μετοχές στην Tata Sons, αλλά έχει καταστήσει σαφή την υποστήριξή του για μια αρχική δημόσια προσφορά.
«Μια δημόσια εισαγωγή όχι μόνο θα ξεκλειδώσει αξία για τους μετόχους μειοψηφίας – συμπεριλαμβανομένης της παροχής μιας οδού εξόδου για τον Όμιλο Shapoorji Pallonji – αλλά θα εξοπλίσει επίσης την Tata Sons με κεφάλαια για να διατηρήσει την αναπτυξιακή της πορεία», δήλωσε στους Economic Times τον Απρίλιο.
Η επιρροή του ενισχύεται από τις επαφές του στο Νέο Δελχί. Διευθύνει φιλανθρωπικά ιδρύματα στην πολιτεία καταγωγής του, το Ταμίλ Ναντού, και συμβάλλει σημαντικά στην αποκατάσταση ναών στην περιοχή. Αυτό τον έχει φέρει σε στενή επαφή με το Rashtriya Swayamsevak Sangh, το ινδουιστικό εθνικιστικό εθελοντικό κίνημα που αποτελεί την ιδεολογική ραχοκοκαλιά του κόμματος του πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι.
Η κυβέρνηση του Μόντι του είχε απονείμει το Padma Bhushan, την τρίτη υψηλότερη πολιτική τιμή της Ινδίας, για τη συμβολή του στο εμπόριο και τη βιομηχανία το 2020. Δεδομένης της σημασίας της Tata για την Ινδία, η άποψη του Νέου Δελχί είναι σημαντική για οποιαδήποτε τελική απόφαση σχετικά με την αρχική δημόσια προσφορά.
Natarajan Chandrasekaran
Το παρασκήνιο
Ο Ρατάν Τάτα, ετεροθαλής αδελφός του Νόελ και πρώην ηγέτης του ομίλου Tata, έφερε τον Σρινιβάσαν στο διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons το 2016, τον πρόσθεσε ως επίτροπο και αργότερα τον έκανε αντιπρόεδρο του Tata Trusts.
Ο Ρατάν, ο οποίος είχε παραβλέψει τον Νόελ δύο φορές όταν επέλεγε καρέκλα, «δεν είχε μεγάλη εκτίμηση για τον Νόελ», δήλωσε ένα άτομο κοντά στον Σρινιβάσαν.
«Αυτό μεταδίδεται σε κάποιο βαθμό». Μετά τον θάνατο του Ρατάν το 2024, ο Σρινιβάσαν ήταν ένας απρόθυμος υποστηρικτής του Νόελ. Έχει επίσης εμποδίσει τον γιο του Νόελ, Νέβιλ, να γίνει διαχειριστής ενός από τα μεγαλύτερα trusts.
Ο Νόελ είχε επιδιώξει να απομακρύνει τον Σρινιβάσαν από το διοικητικό συμβούλιο της Tata Sons σε μια συνεδρίαση των trusts τον Απρίλιο, δήλωσαν δύο άτομα που γνώριζαν την ημερήσια διάταξη, μια κίνηση που θα έδινε στον Νόελ «απόλυτο έλεγχο».
Αλλά ο Σρινιβάσαν αντεπιτέθηκε, υποβάλλοντας παράπονα στην ρυθμιστική αρχή των trust σχετικά με τη διαχείριση ενός από τα μεγαλύτερα trusts. Η ρυθμιστική αρχή στη συνέχεια εμπόδισε την Sir Ratan Tata Trust, η οποία κατέχει το 23,56% των μετοχών της Tata Sons, να πραγματοποιήσει οποιεσδήποτε συνεδριάσεις. Χωρίς την παρουσία του SRTT, η Tata Sons δεν μπορεί να πραγματοποιήσει συνέλευση μετόχων.
Η καταγγελία του για το SRTT έχει θέσει το trust σε αυτό που ένας εμπιστευτικός άνθρωπος χαρακτήρισε κατάσταση «κώματος». Περισσότερα από 3 εκατομμύρια δολάρια αναμένουν έγκριση για εκταμίευση. Ο Σρινιβάσαν έχει υποβάλει καταγγελία τις τελευταίες εβδομάδες κατά του δεύτερου κύριου trust, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με τη θέση του Noel ως προέδρου και τη διακυβέρνηση γενικότερα.
«Μπορεί ο Noel να επικρατήσει και να βγάλει τα trusts από το κώμα;» δήλωσε ένα άτομο κοντά σε ορισμένους από τους διαχειριστές.
«Αν το κάνει και συγκαλέσει γενική συνέλευση των μετόχων, δύο πράγματα θα συμβούν: Ο Σρινιβάσαν θα απομακρυνθεί και η θητεία του Τσάντρα στο διοικητικό συμβούλιο δεν θα ανανεωθεί. «Αλλά μέχρι να μπορέσει να βγάλει τον Σρινιβάσαν από το διοικητικό συμβούλιο, δεν θα συμβεί τίποτα».
