Μισό βήμα και αυτό με πολλούς αστερίσκους: Το μήνυμα αυτό έστειλε το χθεσινό Eurogroup, ξεκαθαρίζοντας πως η αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας πρέπει να συνδυαστεί με τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Για ακόμη μια φορά η Ευρώπη φαίνεται απρόθυμη να παρέμβει δυναμικά και έγκαιρα, ώστε να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα που πληγώνει την οικονομία και τους πολίτες της.
Η ελληνική κυβέρνηση και η ιταλική κατέθεσαν ένα απλό αίτημα: να μπορούν τα έξτρα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από την ακρίβεια να μπορούν να αξιοποιηθούν για την για προσωρινή και στοχευμένη ανακούφιση από το ενεργειακό κόστος.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις ήταν ξεκάθαρος. Οι διαδοχικές προσθήκες δημοσιονομικής ευελιξίας μπορούν να υπονομεύσουν την αξιοπιστία της δέσμευσης για βιώσιμα δημόσια οικονομικά και έβαλε όρια στα… περιθώρια ευελιξίας που μπορεί να δοθούν. Έσπευσε μάλιστα να τονίσει ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ήδη λαμβάνονται υπόψη στην αξιολόγηση των κρατών.
Οι υπουργοί Οικονομικών επανέλαβαν ότι τα μέτρα πρέπει να ακολουθούν τα «τρία Τ»: να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις συγκεκριμένες ανάγκες — temporary, targeted, tailored. Η στήριξη πρέπει να σχεδιάζεται έτσι ώστε να αποφεύγεται η δυσανάλογη επιβάρυνση των προϋπολογισμών.
Πρόκειται ομολογουμένως για μια δύσκολη εξίσωση, η οποία καθίσταται δυσκολότερη λόγω της διεθνούς συγκυρίας. Δυο πόλεμοι βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, σε Μέση Ανατολή και Ουκρανία και ο εφοδιασμός του πλανήτη με πετρέλαιο κινείται σε τεντωμένο σκοινί, πυροδοτώντας ένα ατελείωτο πληθωριστικό σπιράλ.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι φαίνεται να ξεχνούν ή να μην θεωρούν τόσο πιεστική την ανάγκη της κοινωνίας για ανακούφιση από την ενεργειακή κρίση. Δεν φαίνεται να θεωρούν ότι υπάρχει η αίσθηση του επείγοντος και εκτιμούν πως μπορούν να πάρουν για άλλη μια φορά τον… χρόνο τους. Φαίνεται να αγνοούν ότι η αγοραστική δύναμη υφίσταται αφόρητη πίεση τα τελευταία χρόνια και πως υπάρχει συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια, η οποία εκφράζεται σε αρκετές χώρες.
Από την Ισπανία και τις μαζικές διαδηλώσεις για την εκτόξευση των ενοικίων, μετά και τον θάνατο της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία υπέστη έξωση από το σπίτι όπου ζούσε για 70 ολόκληρα χρόνια και έγινε σύμβολο του αγώνα. Μέχρι την Γαλλία και τις πρωτοφανείς μαθητικές κινητοποιήσεις για τις συνθήκες εκπαίδευσης. Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι δείχνουν να επιλέγουν να… κλωτσήσουν το τενεκεδάκι ακόμη πιο κάτω και να μεταθέσουν το πρόβλημα για αργότερα.
Και να έρθουν με καθυστέρηση να πάρουν μέτρα, τα οποία θα είναι κατώτερα των περιστάσεων. «Too little, too late»: δηλαδή πολύ λίγα, πολύ αργά. Έχει συμβεί στο παρελθόν, είμαστε πολύ κοντά στο να συμβεί και τώρα… Για αυτό και οι προσδοκίες από την επικείμενη σύνοδο κορυφής μοιραία μετατρέπονται σε… χαμηλές. Εκτός και εάν μας εκπλήξουν… ευχάριστα.
