ΕΕ: Ρεκόρ κατασχέσεων προϊόντων «μαϊμού» – 196 εκατ. αντικείμενα αξίας 6,3 δισ. ευρώ

Περισσότερα από 196 εκατομμύρια προϊόντα-μαϊμού, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 6,3 δισ. ευρώ, κατασχέθηκαν στην ΕΕ το 2025, σύμφωνα με κοινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ (EUIPO). Πρόκειται για τον υψηλότερο αριθμό κατασχέσεων που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, καθώς ο όγκος των προϊόντων αυξήθηκε κατά 67% σε σχέση με το 2024 και ξεπέρασε κατά 29% το προηγούμενο ρεκόρ του 2023.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν την έκταση του παράνομου εμπορίου, το οποίο πλήττει τις επιχειρήσεις που επενδύουν στην καινοτομία και στα εμπορικά τους σήματα, ενώ δημιουργεί κινδύνους για τους καταναλωτές. Οι απομιμήσεις δεν περιορίζονται σε είδη πολυτελείας ή ένδυσης, αλλά επεκτείνονται σε παιχνίδια, ηλεκτρονικά προϊόντα και άλλα αγαθά, των οποίων η ποιότητα και η ασφάλεια δεν είναι πάντοτε εγγυημένες.

Ποια προϊόντα βρίσκονται στην κορυφή κατασχέσεων της ΕΕ

Σύμφωνα με την έκθεση, τα CD και DVD, στα οποία περιλαμβάνονται μουσικές και κινηματογραφικές κυκλοφορίες, τηλεοπτικές σειρές, παλαιότερα βιντεοπαιχνίδια και λογισμικό, αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 30% των κατασχεμένων αντικειμένων.

Περίπου ένα στα πέντε προϊόντα ήταν παιχνίδι. Ψηλά στην κατάταξη βρέθηκαν επίσης τα παιχνίδια ηλεκτρονικής ψυχαγωγίας και οι κονσόλες, τα ενδύματα και τα τσιγάρα, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών τσιγάρων και των συσκευών ατμίσματος.

Οι κατασχέσεις περιλαμβάνουν, παράλληλα, ετικέτες και υλικά συσκευασίας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποκρύψουν την πραγματική προέλευση των απομιμήσεων ή να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι κατασκευάστηκαν ή συναρμολογήθηκαν εντός της ΕΕ. Τα εμπορικά σήματα ήταν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που παραβιάζονταν συχνότερα, με τα σχέδια να ακολουθούν.

Το ηλεκτρονικό εμπόριο δυσκολεύει τους ελέγχους

Στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, οι τελωνειακές αρχές κατέσχεσαν περίπου 42 εκατομμύρια αντικείμενα, αξίας σχεδόν 2 δισ. ευρώ, καταγράφοντας επίσης νέο ρεκόρ.

Οι περισσότερες υποθέσεις αφορούσαν ταχυδρομικές αποστολές και δέματα ταχυμεταφοράς, συνήθως συνδεδεμένα με ηλεκτρονικές αγορές. Η συνεχής αύξηση των μικρών αποστολών, οι σύνθετες εφοδιαστικές αλυσίδες και η χρήση διαφορετικών μεταφορικών μέσων καθιστούν δυσκολότερη την αναγνώριση των παραποιημένων προϊόντων.

Η θαλάσσια μεταφορά παρέμεινε η βασική οδός για τις κατασχέσεις με βάση την αξία. Ωστόσο, για πρώτη φορά, οι οδικές μεταφορές ξεπέρασαν τις θαλάσσιες ως προς τον αριθμό των κατασχεμένων αντικειμένων.

Οι χώρες προέλευσης και ο ρόλος της τεχνολογίας

Η ηπειρωτική Κίνα, το Χονγκ Κονγκ και η Τουρκία παρέμειναν οι σημαντικότερες γεωγραφικές περιοχές προέλευσης των απομιμητικών προϊόντων. Επτά κράτη-μέλη —Ρουμανία, Βουλγαρία, Ιταλία, Ολλανδία, Γερμανία, Γαλλία και Βέλγιο— αντιπροσώπευαν το 90% του συνολικού αριθμού των κατασχεθέντων αντικειμένων.

Ως προς την εκτιμώμενη αξία, το 90% των κατασχέσεων συγκεντρώθηκε στην Ισπανία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ελλάδα και την Πολωνία. Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς ο μεγάλος αριθμός προϊόντων δεν συνεπάγεται απαραίτητα και αντίστοιχα υψηλή χρηματική αξία.

Η ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση των τελωνείων αναμένεται να ενισχύσει την αντιμετώπιση του φαινομένου μέσω της δημιουργίας νέας τελωνειακής αρχής της ΕΕ και ενός ψηφιακού κόμβου δεδομένων, με αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Στόχος είναι η καλύτερη παρακολούθηση των εφοδιαστικών αλυσίδων και ο ταχύτερος εντοπισμός αποστολών υψηλού κινδύνου.

Το ρεκόρ του 2025 αποτυπώνει τόσο την κλίμακα της παραποίησης όσο και την εντατικοποίηση των ελέγχων. Για την ΕΕ, η πρόκληση είναι διπλή: να προστατεύσει τους καταναλωτές από δυνητικά επικίνδυνα προϊόντα και να περιορίσει τις οικονομικές απώλειες των νόμιμων επιχειρήσεων από την παραβίαση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας.