Ο Τραμπ, το ντίζελ, ο Πούτιν και το πρώτο ρωσικό φορτίο με ελληνόκτητο πλοίο προς τις ΗΠΑ

Ένα δεξαμενόπλοιο με σημαία Μάλτας, υπό ελληνική διαχείριση και με φορτίο 40.000 τόνων ρωσικού ντίζελ, έχει χαράξει ρότα για αμερικάνικο λιμάνι, την στιγμή που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να περιορίσει τις υψηλές τιμές των καυσίμων, ανοίγοντας ξανά την αμερικανική αγορά στο ρωσικό πετρέλαιο και τα προϊόντα του.

Η συμφωνία του αμερικανού προέδρου, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν δημιουργεί νέα δεδομένα για τη διεθνή αγορά δεξαμενόπλοιων, αν και οι περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες, οι συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια και το περίπλοκο καθεστώς κυρώσεων περιορίζουν τις άμεσες επιπτώσεις.

Σύμφωνα με στοιχεία του LSEG (London Stock Exchange Group) που επικαλείται το Reuters, το ελληνόκτητο δεξαμενόπλοιο Agioi Fanendes φόρτωσε στις 22 Οκτωβρίου 40.000 τόνους ντίζελ εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο στο ρωσικό λιμάνι Πριμόρσκ της Βαλτικής. Το πλοίο εμφάνισε αρχικά ως προορισμό τη Νέα Υόρκη, με εκτιμώμενη άφιξη στις 7 Νοεμβρίου. Ωστόσο, νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι ο προορισμός του άλλαξε σε «for orders», γεγονός που σημαίνει ότι το τελικό λιμάνι εκφόρτωσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.

Εφόσον το φορτίο εκφορτωθεί στις ΗΠΑ, θα σηματοδοτήσει την επιστροφή του ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική αγορά μετά την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και πετρελαιοειδών που επιβλήθηκε το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για το ντίζελ

Η νέα εξέλιξη αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου, σύμφωνα με την οποία η Ρωσία δεσμεύτηκε να διαθέσει άμεσα 300.000 τόνους ντίζελ στις ΗΠΑ και στις διεθνείς αγορές, επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατ. τόνους στη συνέχεια.

Την ίδια ημέρα, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, μέσω της υπηρεσίας OFAC, εξέδωσε τη Γενική Άδεια 135, επιτρέποντας συγκεκριμένες συναλλαγές που αφορούν την πώληση, παράδοση, εκφόρτωση και εισαγωγή ρωσικού ντίζελ, έως τις 7 Απριλίου 2027.

Ακολούθησε στις 16 Οκτωβρίου η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να αναστείλει την εφαρμογή βασικών κυρώσεων και δασμολογικών περιορισμών που προέβλεπε ο νόμος Lindsey O. Graham για τη Ρωσία και το Ιράν.

Όπως αναφέρει σε ανάλυση του ο οίκος Gibson, ο συγκεκριμένος νόμος που είχε υπογραφεί στις 18 Σεπτεμβρίου, προέβλεπε μεταξύ άλλων δασμούς 500% στα ρωσικά προϊόντα και πρόσθετους δασμούς έως 100% στους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η αναστολή δεν είχε άμεση επίδραση στις φυσικές ροές φορτίων, καθώς τα μέτρα δεν είχαν ακόμη τεθεί σε ουσιαστική εφαρμογή. Ωστόσο, σε συνδυασμό με την άδεια εισαγωγής ντίζελ, αποτυπώνει μια αλλαγή στη στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στις ενεργειακές συναλλαγές με τη Μόσχα, σημειώνει ο ναυλομεσιτικός οίκος.

Μπορεί η Ρωσία να αυξήσει τις εξαγωγές;

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η Ρωσία διαθέτει σήμερα επαρκείς ποσότητες ντίζελ ώστε να επηρεάσει ουσιαστικά τις διεθνείς τιμές.

Οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε διυλιστήρια μείωσαν την εγχώρια προσφορά, ωθώντας τη Μόσχα να απαγορεύσει τις εξαγωγές ντίζελ τον Ιούλιο. Οι θαλάσσιες εξαγωγές από τους δυτικούς τερματικούς σταθμούς μειώθηκαν κατά μέσο όρο σε 510 τόνους ανά μήνα το τρίτο τρίμηνο, από 3,27 εκατομμύρια τόνους ανά μήνα πέρυσι, σημειώνει ο Gibson. Μετά τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, η ρωσική κυβέρνηση άρχισε να άρει τους περιορισμούς, εγκρίνοντας την άμεση απελευθέρωση 500 τόνων για εξαγωγή παγκοσμίως.

Πυκνός καπνός μετα απο επίθεση ουκρανικού drone σε ρωσικό διυλιστήριο

Έχει επίσης επιβεβαιώσει ότι είναι έτοιμη να προμηθεύσει 300 τόνους στις ΗΠΑ αυτόν τον μήνα, ακολουθούμενους από 500 τόνους τον Νοέμβριο και 1 εκατομμύριο τόνους τον Δεκέμβριο, με τρία MR να φέρονται ήδη να κατευθύνονται προς τις ΗΠΑ με ντίζελ.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, τα προκαταρκτικά εμπορικά στοιχεία δείχνουν μικρή αλλαγή, με τις εξαγωγές του Οκτωβρίου μέχρι σήμερα να είναι μόνο ελαφρώς υψηλότερες από τα επίπεδα που παρατηρήθηκαν την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου. Εν τω μεταξύ, οι ουκρανικές επιθέσεις συνεχίζονται. Το διυλιστήριο Ριαζάν χτυπήθηκε ξανά στις 15 Οκτωβρίου και Ρώσοι αξιωματούχοι ανέφεραν μια ακόμη επίθεση σε διυλιστήριο στην περιοχή της Αγίας Πετρούπολης στις 18 Οκτωβρίου.

Παρόλα αυτά, το Κίεβο έχει δείξει κάποια προθυμία για συμβιβασμό: στις 19 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος Ζελένσκι προσέφερε ένα διάλειμμα 30 ημερών σε αντάλλαγμα για την κάλυψη του εναέριου χώρου της Ουκρανίας από τους Patriot. Η Ουάσινγκτον δεν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα το αποδεχτεί και αντ’ αυτού πίεσε το Κίεβο να σταματήσει εντελώς τις επιθέσεις.

Τι θα κάνει η Ευρώπη

Ένα ακόμη εμπόδιο για την άνοδο του ρωσοαμερικανικού εμπορίου ντίζελ είναι νομικής φύσεως. Η άδεια δεν καλύπτει τα πλοία που υπόκεινται σε κυρώσεις, τις υπηρεσίες όπως ο ανεφοδιασμός καυσίμων ή το ανώτατο όριο τιμών, το οποίο περιορίζει τον ρόλο των βασικών δεξαμενόπλοιων. Επίσης η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθούν να υλοποιούν τις δικές τους κυρώσεις. Η ΕΕ εξακολουθεί να απαγορεύει το εμπόριο, τη μεσιτεία και τη μεταφορά ρωσικού ντίζελ, εκτός εάν βρίσκεται εντός του ανώτατου ορίου τιμών. Οι τράπεζες και οι ασφαλιστές της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορούν να χρηματοδοτήσουν ή να ασφαλίσουν φορτία που υπερβαίνουν το ανώτατο όριο, και με τόσο υψηλές τιμές ντίζελ, πολλά φορτία είναι πιθανό να είναι πάνω από αυτό.

Στις ΗΠΑ, η άδεια ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσει μια νομική πρόκληση, καθώς η απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου του 2022 μπορεί να αρθεί μόνο όταν ο Πρόεδρος πιστοποιήσει στο Κογκρέσο ότι έχουν πληρωθεί οι όροι της.

Βραχυπρόθεσμα, προσθέτει ο Gibson, οι όγκοι είναι απίθανο να αποφέρουν κάτι ουσιαστικό, εκτός εάν σταματήσουν οι επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Αν η Ουκρανία πιεστεί με επιτυχία να σταματήσει τις επιθέσεις, οι επιπτώσεις θα είναι σημαντικά μεγαλύτερες, καθώς αυτό θα επιτρέψει τελικά στη Ρωσία να εξάγει περισσότερα στους συνήθεις εμπορικούς της εταίρους, όχι μόνο στις ΗΠΑ.

Τέλος ο ναυλομεσιτικός οίκος προχωρά σε ένα πολιτικό σχόλιο αναρωτώμενος ένα θα μπορούσε η ΕΕ να επανεξετάσει και αυτή τη θέση της, απέναντι στις ρωσικές κυρώσεις, εν μέσω κοινωνικών αναταραχών λόγω και των σημαντικών ανατιμήσεων στις τιμές των καυσίμων και της αυξανόμενης επιρροής των δεξιών πολιτικών κομμάτων.