Γεωργία: Η ΚΑΠ, οι κίνδυνοι και η ασφάλεια των τροφίμων [γραφήματα]

Σχεδόν η πλειοψηφία των ευρωπαίων με ποσοστό που φτάνει το 95% θεωρούν τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές σημαντικές για το μέλλον της Ευρώπης, ενώ το 93% δηλώνει ότι η διασφάλιση σταθερού εφοδιασμού τροφίμων για την ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας. Ένα ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό Ευρωπαίων πιστεύει ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) υλοποιεί τις προτεραιότητές της, ενώ όσον αφορά τις καταναλωτικές συνήθειες, η ποιότητα και η προέλευση των τροφίμων είναι οι σημαντικότερες παράμετροι για τους Ευρωπαίους.

Τα παραπάνω αποτυπώνονται στην δέκατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρο με θέμα «Οι Ευρωπαίοι, η γεωργία και η ΚΑΠ», η οποία διεξήχθη και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου 2026, με τη συμμετοχή 26.456 ερωτηθέντων από διαφορετικές κοινωνικές και δημογραφικές ομάδες. Στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν 1.007 συνεντεύξεις, από τις 26 Μαΐου έως τις 15 Ιουνίου 2026.

Το 99% των Ελλήνων θεωρεί τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές σημαντικές για το μέλλον

Η έρευνα αποτυπώνει τις αντιλήψεις των πολιτών για τον ρόλο των αγροτών, τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον πρωτογενή τομέα, την κλιματική αλλαγή και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ευρωπαϊκό διατροφικό σύστημα.

Τι πιστεύουν οι Έλληνες

Η βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών, η διατήρηση του αγροτικού πληθυσμού και η δυνατότητα των παραγωγών να συνεχίσουν να καλλιεργούν υπό συνθήκες αυξανόμενου κόστους και κλιματικής αβεβαιότητας αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι 1.007 απαντήσεις πολιτών στη χώρα μας, καθώς το 99% θεωρεί τη γεωργία και τις αγροτικές περιοχές σημαντικές για το μέλλον, έναντι 95% στην ΕΕ. Μάλιστα, το 74% τις χαρακτηρίζει «πολύ σημαντικές», όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 61%. Παράλληλα, το 82% συμφωνεί ότι η Κοινή Αγροτική Πολιτική ωφελεί όλους τους Ευρωπαίους πολίτες και όχι μόνο τους αγρότες, έναντι 70% στο σύνολο της Ένωσης.

Η θετική αυτή στάση δεν συνεπάγεται ικανοποίηση από κάθε αποτέλεσμα της ΚΑΠ. Μόλις το 35% των Ελλήνων πιστεύει ότι εκπληρώνει τον ρόλο της στη διασφάλιση εύλογων τιμών τροφίμων, έναντι 60% στην ΕΕ, ενώ το 64% διαφωνεί. Αντίστοιχα, το 52% αναγνωρίζει ότι εξασφαλίζει αποδεκτό βιοτικό επίπεδο στους αγρότες, έναντι 60% ευρωπαϊκά. Καλύτερη είναι η αξιολόγηση για τον σταθερό επισιτιστικό εφοδιασμό, με θετικές απαντήσεις από το 74%.

Ως προς τη χρηματοδότηση, το 59% των Ελλήνων θεωρεί περίπου σωστό το υφιστάμενο επίπεδο ευρωπαϊκής στήριξης των παραγωγών, ενώ το 34% το κρίνει υπερβολικά χαμηλό.

Στο ερώτημα για το ποιες είναι οι δύο κύριες ευθύνες των αγροτών στην κοινωνία μας, το 48% των Ελλήνων πιστεύει ότι αποτελούν η παροχή ασφαλών, υγιεινών και αειφόρων τροφίμων υψηλής ποιότητας (το αντίστοιχο ποσοστό σε επίπεδο ΕΕ είναι 52%) και ακολουθεί η εξασφάλιση σταθερού εφοδιασμού τροφίμων στη ΕΕ ανά πάσα στιγμή με ποσοστό 26% (30% σε επίπεδο ΕΕ).

Τέλος, το 54% κατατάσσει τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την κλιματική αλλαγή στους σημαντικότερους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια, έναντι 46% ευρωπαϊκά.

ΚΑΠ και γεωργία

Αποκαλυπτικές για τις αντιλήψεις των πολιτών είναι και οι απαντήσεις σε επίπεδο ΕΕ. Σύμφωνα με την έρευνα, το 71% των Ευρωπαίων γνωρίζουν την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), εκ των οποίων το 10% «γνωρίζει τις λεπτομέρειες» αυτής της πολιτικής, αναφέρεται στην έρευνα. Οι περισσότεροι πολίτες της ΕΕ συμφωνούν ότι η ΕΕ, μέσω της ΚΑΠ, εκπληρώνει τον ρόλο της σε διάφορους τομείς, ιδίως στην εξασφάλιση σταθερής προσφοράς τροφίμων ανά πάσα στιγμή (78%) και στην παροχή ασφαλών, υγιεινών και βιώσιμων τροφίμων υψηλής ποιότητας (74%). Το 85% θεωρεί ότι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας στη γεωργία αποτελεί σημαντική προτεραιότητα της ΚΑΠ.

Περισσότεροι από εννέα στους δέκα αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο που μπορούν να έχουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα στην επισιτιστική ασφάλεια και τον εφοδιασμό σε τρόφιμα

Πάνω από δύο στους τρεις ερωτηθέντες συμφωνούν ότι η ΚΑΠ αποδίδει καρπούς στην προστασία του περιβάλλοντος και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το 73% των Ευρωπαίων συμφωνεί ότι οι αγρότες πρέπει να προσαρμόσουν τον τρόπο παραγωγής τους προκειμένου να καταπολεμήσουν την κλιματική αλλαγή.

Οι περισσότεροι ερωτηθέντες πιστεύουν ότι η επισιτιστική ασφάλεια έχει αυξηθεί ή έχει παραμείνει σταθερή τα τελευταία δέκα χρόνια. Παρ όλα αυτά, περισσότεροι από εννέα στους δέκα αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο που μπορούν να έχουν τα ακραία καιρικά φαινόμενα στην επισιτιστική ασφάλεια και τον εφοδιασμό σε τρόφιμα.

Η προέλευση των τροφίμων

Για πρώτη φορά, οι ερωτηθέντες ρωτήθηκαν επίσης πόσο σημαντική θεωρούν την προέλευση της ΕΕ κατά την αγορά τροφίμων. Σχεδόν οκτώ στους δέκα Ευρωπαίους τη θεωρούν σημαντικό ή πολύ σημαντικό παράγοντα.

Επίσης, σχεδόν εννέα στους δέκα επισημαίνουν ότι τα προϊόντα που αποτελούν μέρος μιας βραχείας αλυσίδας εφοδιασμού και η παραγωγή που ευθυγραμμίζεται με τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα και τα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων είναι εξίσου καθοριστικά στις αγοραστικές τους αποφάσεις, μαζί με τις ετικέτες ποιότητας.

Συνολικά, η ποιότητα και η προέλευση αποτελούν βασικούς παράγοντες για τους πολίτες κατά την αγορά τροφίμων. Βασιζόμενη σε αυτό, η Επιτροπή θα δρομολογήσει μια νέα εκστρατεία για τα «ευρωπαϊκά τρόφιμα», όπως ανακοινώθηκε στην ομιλία της Προέδρου von der Leyen για την Κατάσταση της Ένωσης πέρυσι.

Περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους αναφέρουν ως βασικές προτεραιότητες για το μέλλον τη διασφάλιση λογικών τιμών τροφίμων για τους καταναλωτές (55%) και τη διασφάλιση ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τους αγρότες (53%)

Οι εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται θετικά από τους πολίτες, οι οποίοι θεωρούν ότι διασφαλίζουν τη διαφοροποίηση των αγορών και του εφοδιασμού αγροδιατροφικών προϊόντων στην ΕΕ, ενισχύοντας τις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ σε όλο τον κόσμο και προωθώντας τα εργασιακά και περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της καλής διαβίωσης των ζώων, για τη γεωργική παραγωγή σε άλλες χώρες. Ταυτόχρονα, οι Ευρωπαίοι αναμένουν υψηλά πρότυπα για τα τρόφιμα που εισέρχονται στην ΕΕ.

Λογικές τιμές και ασφαλή τρόφιμα

Η παροχή ασφαλών, υγιεινών και βιώσιμων τροφίμων υψηλής ποιότητας θεωρείται ο κύριος στόχος της πολιτικής της ΕΕ για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη.

Περισσότεροι από τους μισούς Ευρωπαίους αναφέρουν ως βασικές προτεραιότητες για το μέλλον τη διασφάλιση λογικών τιμών τροφίμων για τους καταναλωτές (55%) και τη διασφάλιση ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τους αγρότες (53%).

Άλλες προτεραιότητες περιλαμβάνουν τη διασφάλιση σταθερής προσφοράς τροφίμων στην ΕΕ (50%), την προστασία του περιβάλλοντος και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (47%), τη διασφάλιση ενός βιώσιμου τρόπου παραγωγής τροφίμων (46%) και τη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας στις αγροτικές περιοχές (45%).