Ο Τζον Ντ. «Τζέι» Ροκφέλερ IV, απόγονος μιας από τις πιο διάσημες και πλούσιες οικογένειες της Αμερικής, ο οποίος κατά τη διάρκεια τριών δεκαετιών στη Γερουσία των ΗΠΑ αγωνίστηκε για την επέκταση της υγειονομικής περίθαλψης στους φτωχούς και επέκρινε σφοδρά τον τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους χειρίστηκε τον πόλεμο στο Ιράκ, απεβίωσε σε ηλικία 89 ετών την Παρασκευή στο σπίτι του στην Ουάσινγκτον, όπως ανακοίνωσε η σύζυγός του, Σάρον Πέρσι Ροκφέλερ.
Ο Ροκφέλερ, ένας ψηλός, ήρεμος Δημοκρατικός με φιλελεύθερες απόψεις, εξελέγη το 1984 για την πρώτη από τις πέντε εξαετείς θητείες του ως εκπρόσωπος της Δυτικής Βιρτζίνια στη Γερουσία, μετά από δύο θητείες ως κυβερνήτης αυτής της φτωχής πολιτείας με τα ανθρακωρυχεία.
Το 2002, ο Ροκφέλερ ψήφισε υπέρ του μέτρου του Ρεπουμπλικάνου Μπους που εξουσιοδοτούσε τον πόλεμο στο Ιράκ, ο οποίος ξεκίνησε με μια εισβολή υπό την ηγεσία των ΗΠΑ το 2003. Αργότερα εξέφρασε τη λύπη του για εκείνη την ψήφο και, ως πρόεδρος της Επιτροπής Πληροφοριών της Γερουσίας, κατηγόρησε τον Μπους ότι οδήγησε τη χώρα σε πόλεμο με βάση «ψευδείς προϋποθέσεις».
Ήταν δισέγγονος του μεγιστάνα του πετρελαίου Τζον Ντ. Ροκφέλερ και απόγονος μιας οικογένειας που δημιούργησε μια πολιτική δυναστεία, στην οποία συμπεριλαμβανόταν και ο θείος του, ο κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Νέλσον Ροκφέλερ.
Η ζωή του Τζέι Ροκφέλερ, που γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, πήρε άλλη τροπή αφού αποφοίτησε από το Χάρβαρντ και υπηρέτησε σε ένα πρόγραμμα εθνικής υπηρεσίας στις φτωχές αγροτικές περιοχές της Δυτικής Βιρτζίνια από το 1964 έως το 1966.
Όταν ανέλαβε δημόσιο αξίωμα, εργάστηκε για τη βελτίωση της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη, την καταπολέμηση της φτώχειας, την παροχή υγειονομικών παροχών στους ανθρακωρύχους και τη στήριξη των βετεράνων του στρατού. Ως γερουσιαστής, συνέβαλε στη διαμόρφωση του προγράμματος που δημιουργήθηκε το 1997, στο πλαίσιο του οποίου η αμερικανική κυβέρνηση βοηθά τις πολιτείες να παρέχουν ιατρική κάλυψη σε εκατομμύρια ανασφάλιστα παιδιά.
Ο Ροκφέλερ υποστήριξε την αποτυχημένη πρόταση του Δημοκρατικού Προέδρου Μπιλ Κλίντον για σχεδόν καθολική κάλυψη υγειονομικής ασφάλισης τη δεκαετία του 1990 και στη συνέχεια αγωνίστηκε για την επιτυχή προσπάθεια του Δημοκρατικού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να περάσει νόμο για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, ο οποίος υπογράφηκε το 2010.
Στη συζήτηση για το μέτρο του Ομπάμα, ο Ροκφέλερ προσπάθησε χωρίς επιτυχία να πείσει την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να προσφέρει ένα πρόγραμμα ιατρικής ασφάλισης στο ευρύ κοινό — επιπλέον των υφιστάμενων προγραμμάτων για τους φτωχούς και τους ηλικιωμένους — ως εναλλακτική λύση έναντι των ιδιωτικών ασφαλιστικών προγραμμάτων που μπορεί να είναι δαπανηρά και αποκλειστικά.
«Η υπεράσπιση όσων έχουν μεγαλύτερη ανάγκη υπήρξε το κάλεσμα της ζωής μου και δεν θα σταματήσω ποτέ να αγωνίζομαι για να κάνω τη διαφορά για τους ανθρώπους που σημαίνουν τόσα πολλά για μένα», δήλωσε ο Ροκφέλερ το 2013, όταν ανακοίνωσε, σε ηλικία 75 ετών, ότι δεν θα διεκδικούσε έκτη θητεία στη Γερουσία.
Πριν από την εισβολή στο Ιράκ, η κυβέρνηση Μπους δικαιολόγησε τον πόλεμο επικαλούμενη πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών που υποδείκνυαν ότι το Ιράκ διέθετε οπλοστάσιο όπλων μαζικής καταστροφής — τα οποία στην πραγματικότητα δεν υπήρχαν — καθώς και φερόμενους δεσμούς μεταξύ ιρακινών ηγετών και του δικτύου της Αλ Κάιντα, που ήταν υπεύθυνο για τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ.
«Αν ήξερα τότε ό,τι ξέρω τώρα, θα είχα ψηφίσει εναντίον», δήλωσε ο Ροκφέλερ στην εφημερίδα «Charleston Gazette» το 2004, αναφερόμενος στο μέτρο έγκρισης του πολέμου του 2002.
«Πιστεύω ότι οι πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών είχαν διαμορφωθεί», συνέχισε. «Και πιστεύω ότι η ερμηνεία των πληροφοριών αυτών είχε διαμορφωθεί. Είχαμε έναν πρόεδρο που, όπως γνωρίζουμε τώρα, ήταν αποφασισμένος να πάει στον πόλεμο».
Η «παραπλάνηση» για τις σχέσεις Ιράκ και Αλ Κάιντα
Μια έκθεση της Επιτροπής Πληροφοριών που εκδόθηκε το 2008, όταν ο ίδιος διετέλεσε πρόεδρός της, υποστήριζε ότι ο Μπους, ο αντιπρόεδρος Ντικ Τσένι και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι υπερέβαλαν τα ευρήματα των μυστικών υπηρεσιών και αγνόησαν τις διαφωνίες εντός των κύκλων των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών σχετικά με τα όπλα του Ιράκ και τους έντονα αμφισβητούμενους δεσμούς με την Αλ Κάιντα.
Η έκθεση απέρριψε τις προπολεμικές δηλώσεις του Μπους και του Τσένι ότι το Ιράκ ενδέχεται να παραχωρήσει στην Αλ Κάιντα όπλα μαζικής καταστροφής.
«Το να παρουσιάζεται στον αμερικανικό λαό ότι οι δύο αυτοί φορείς είχαν επιχειρησιακή συνεργασία και αποτελούσαν μια ενιαία, αδιακρίτως απειλή ήταν θεμελιωδώς παραπλανητικό και οδήγησε τη χώρα σε πόλεμο βάσει ψευδών προϋποθέσεων», δήλωσε ο Ροκφέλερ κατά τη δημοσίευση της έκθεσης.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στη Γερουσία, προήδρευσε επίσης των επιτροπών Εμπορίου, Επιστημών και Μεταφορών, καθώς και Υποθέσεων Βετεράνων.
Ο Ροκφέλερ γεννήθηκε στις 18 Ιουνίου 1937, λίγες εβδομάδες μετά το θάνατο του προπάππου του, ο οποίος είχε υπάρξει ο πλουσιότερος άνθρωπος της Αμερικής.
Το όνομα «Ροκφέλερ» συνοδευόταν από υψηλές προσδοκίες. Ο πατέρας του ήταν διάσημος φιλάνθρωπος. Ο θείος του Νέλσον διετέλεσε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, καθώς και κυβερνήτης της Νέας Υόρκης. Ο θείος του Ντέιβιντ Ροκφέλερ ηγήθηκε της Chase Manhattan Bank, ενώ ο θείος του Γουίνθροπ Ροκφέλερ ήταν κυβερνήτης του Αρκάνσας.
Εξελέγη μέλος της νομοθετικής συνέλευσης της Δυτικής Βιρτζίνια το 1966, πριν ακόμη συμπληρώσει τα 30 του χρόνια, και στη συνέχεια εξελέγη υπουργός Εξωτερικών της Δυτικής Βιρτζίνια το 1968.
Το 1972 απέτυχε στην προσπάθειά του να εκλεγεί κυβερνήτης, στη συνέχεια διετέλεσε πρύτανης πανεπιστημίου, πριν εκλεγεί κυβερνήτης το 1976. Ο Ροκφέλερ, ο οποίος έγινε ένα από τα πλουσιότερα μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ, ξόδεψε εκατομμύρια δολάρια από τα δικά του χρήματα για να χρηματοδοτήσει την επιτυχημένη εκστρατεία του για τη Γερουσία των ΗΠΑ το 1984.
Ο Ροκφέλερ βρισκόταν μερικές φορές στη σκιά του άλλου γερουσιαστή της πολιτείας του, του Ρόμπερτ Μπερντ, ο οποίος πέθανε το 2010 σε ηλικία 92 ετών ως το μέλος του Κογκρέσου με τη μεγαλύτερη θητεία στην ιστορία των ΗΠΑ.
Συνήθως υποστήριζε τις βιομηχανίες άνθρακα και χάλυβα της πολιτείας του, αλλά το 2012 προκάλεσε την οργή των στελεχών του κλάδου του άνθρακα, αντιτιθέμενος στις προσπάθειες των Ρεπουμπλικάνων να εμποδίσουν τη ρύθμιση των εκπομπών από τους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που λειτουργούν με άνθρακα.
Ήταν παντρεμένος με τη διευθύντρια της δημόσιας τηλεόρασης Σάρον Πέρσι Ροκφέλερ, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά.
