Με αφορμή τη δημόσια διαβούλευση του σχεδίου νόμου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και την προστασία των εργαζομένων στις ψηφιακές πλατφόρμες, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς (ΕΣΠ) επισημαίνει ότι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου θεσμικού πλαισίου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ομαλή μετάβαση στη νέα ψηφιακή οικονομία.
Τι αναφέρει ο ΕΣΠ
Το νομοσχέδιο, με το οποίο ενσωματώνεται η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831, περιλαμβάνει σημαντικές θετικές διατάξεις, αλλά και ζητήματα που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, ώστε η προστασία της εργασίας να συνδυαστεί με την επιχειρηματική λειτουργία, την καινοτομία και τον υγιή ανταγωνισμό.
Στα θετικά σημεία του νομοσχεδίου ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς αναγνωρίζει:
-Το άρθρο 6, που θεσπίζει το τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας όταν τα πραγματικά χαρακτηριστικά της σχέσης με μια ψηφιακή πλατφόρμα υποδηλώνουν διεύθυνση και έλεγχο. Η ρύθμιση συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ψευδούς αυτοαπασχόλησης και στην προστασία των συνεπών επιχειρήσεων από πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού.
-Το άρθρο 8, που ενισχύει την προστασία των προσωπικών δεδομένων και περιορίζει συγκεκριμένες μορφές υπερβολικής ψηφιακής παρακολούθησης.
-Τα άρθρα 10, 11 και 12, που ενισχύουν τη διαφάνεια στη λειτουργία των αλγορίθμων, προβλέπουν ανθρώπινη εποπτεία και διασφαλίζουν τη δυνατότητα εξήγησης και επανεξέτασης σημαντικών αυτοματοποιημένων αποφάσεων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε διατάξεις που ενδέχεται να δημιουργήσουν πρόσθετες διοικητικές επιβαρύνσεις ή ασάφειες κατά την εφαρμογή τους.
Ειδικότερα, το άρθρο 5, σχετικά με την ευθύνη ψηφιακών πλατφορμών και διαμεσολαβητών, απαιτεί σαφή κατανομή υποχρεώσεων.
Το άρθρο 9, για την προστασία προσωπικών δεδομένων, προϋποθέτει επαρκή τεχνική καθοδήγηση, ενώ το άρθρο 15, που προβλέπει ειδικό μητρώο στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, δεν πρέπει να οδηγήσει σε επανάληψη δηλώσεων και διαδικασιών. Αντίστοιχα, κατά την εφαρμογή του άρθρου 20, είναι απαραίτητοι ο συντονισμός των ελεγκτικών αρχών και η αναλογικότητα των κυρώσεων.
Οι προτάσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς προτείνει:
· Την έκδοση σαφών και πρακτικών οδηγιών, ώστε να προσδιορίζονται με ακρίβεια οι επιχειρήσεις που υπάγονται στις νέες ρυθμίσεις και οι αντίστοιχες υποχρεώσεις τους.
· Την πλήρη διαλειτουργικότητα των πληροφοριακών συστημάτων, με στόχο την αποφυγή πολλαπλών δηλώσεων και την ουσιαστική μείωση της γραφειοκρατίας.
· Την εφαρμογή αντικειμενικών κριτηρίων για τη διάκριση μεταξύ πραγματικής εξαρτημένης εργασίας και γνήσιας ανεξάρτητης επαγγελματικής δραστηριότητας.
· Την παροχή τεχνικής υποστήριξης και κατάρτισης στις επιχειρήσεις, καθώς και τη διαμόρφωση αποτελεσματικών διαδικασιών ελέγχου και ταχείας επίλυσης διαφορών.
·Τη συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου με στοχευμένες πολιτικές χρηματοδότησης, κατάρτισης και πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
Σαφείς κανόνες και αναλογικές υποχρεώσεις
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς υπογραμμίζει, ότι η συζήτηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στη ρύθμιση των κινδύνων της. Η αξιοποίησή της μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της παραγωγικότητας, στη μείωση του λειτουργικού κόστους, στην αποτελεσματικότερη οργάνωση των επιχειρήσεων και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους.
Ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες εμπορικές επιχειρήσεις, απαιτείται μια ολοκληρωμένη πολιτική ψηφιακής μετάβασης, ώστε οι δυνατότητες της νέας τεχνολογίας να μην αποτελέσουν προνόμιο μόνο των μεγάλων επιχειρηματικών σχημάτων, σημειώνει.
«Η προστασία της εργασίας και η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους. Με σαφείς κανόνες, αναλογικές υποχρεώσεις και ουσιαστική υποστήριξη των επιχειρήσεων, μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να αποτελέσει εργαλείο προόδου για τον εργαζόμενο, την επιχείρηση και την οικονομία, χωρίς να δημιουργεί νέες ανισότητες και πρόσθετα διοικητικά εμπόδια», καταλήγει στην ανακοίνωσή του.
