Οι εκπαιδευτικοί, οι επαγγελματίες υγείας και οι ειδικοί στην πληροφορική βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με τα επαγγέλματα που δυσκολεύονται περισσότερο να καλύψουν οι εργοδότες στην Ευρώπη. Αντίθετα, οι εργάτες, οι εργαζόμενοι σε απλές εργασίες και οι βοηθοί προετοιμασίας τροφίμων συγκαταλέγονται στις ειδικότητες για τις οποίες οι προσλήψεις είναι ευκολότερες.
Η εικόνα, ωστόσο, παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά χώρα, καθώς η δομή κάθε οικονομίας, οι αμοιβές και η διαθεσιμότητα εξειδικευμένου προσωπικού επηρεάζουν τις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΟΣΑ «Mapping Skill Shortages in OECD Countries», οι ελλείψεις σε συγκεκριμένες ειδικότητες αποκτούν ολοένα και περισσότερο διαρθρωτικό χαρακτήρα.
Ποια επαγγέλματα βρίσκονται στην κορυφή των ελλείψεων
Στις ευρωπαϊκές χώρες που εξετάζει η έκθεση, η διδασκαλία αναδεικνύεται ως το επάγγελμα που είναι κατά μέσο όρο δυσκολότερο να καλυφθεί. Ακολουθούν οι επαγγελματίες υγείας και οι ειδικοί στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ICT).
Στην πρώτη πεντάδα περιλαμβάνονται επίσης οι συνεργάτες επαγγελματίες υγείας, όπως οι τεχνικοί ιατρικών εργαστηρίων και μέρος του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και οι επαγγελματίες επιχειρηματικής διοίκησης και διοικητικής υποστήριξης.
Ειδικότερα, οι εκπαιδευτικοί συγκαταλέγονται στα πέντε επαγγέλματα με τις μεγαλύτερες ελλείψεις σε 13 χώρες, ενώ οι επαγγελματίες υγείας και ICT εμφανίζονται στην αντίστοιχη κατάταξη σε 12 χώρες. Στον αντίποδα, οι εργάτες είναι από τις ευκολότερες ειδικότητες στην πρόσληψη σε 14 χώρες, οι βοηθοί προετοιμασίας τροφίμων σε 12 και οι εργαζόμενοι σε απλές εργασίες σε 10, σύμφωνα με το Euronews Business.
O τομέας της Υγείας
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στον τομέα της υγείας. Οι επαγγελματίες υγείας παρουσιάζουν ελλείψεις σε 23 από τις 27 χώρες που εξετάστηκαν, ενώ οι συνεργάτες επαγγελματίες υγείας και οι βοηθοί υγείας σε 21 χώρες.
Όπως επισημαίνουν εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Συλλόγων Νοσηλευτών, τα συστήματα υγείας αδυνατούν να προσελκύσουν και να διατηρήσουν νοσηλευτές στην πρώτη γραμμή της φροντίδας, με αποτέλεσμα οι ελλείψεις να επεκτείνονται σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι εκπαιδευτικοί
Αντίστοιχα πιεστική είναι η κατάσταση στην εκπαίδευση, με τους εκπαιδευτικούς να είναι δύσκολο να βρεθούν σε 21 χώρες. Στις υπόλοιπες έξι, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία, η αγορά εμφανίζεται γενικά ισορροπημένη.
Οι ανταγωνιστικές αποδοχές παραμένουν βασικός παράγοντας προσέλκυσης προσωπικού, ωστόσο δεν αποτελούν τη μοναδική αιτία των ελλείψεων. Όπως επισημαίνει στο Euronews Business ο γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Εργοδοτών στην Εκπαίδευση, Ντάνιελ Βισνιέφσκι, το επάγγελμα γίνεται ολοένα πιο σύνθετο.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία, να διαχειρίζονται περισσότερο συμπεριληπτικές τάξεις και να αναλαμβάνουν αυξημένες ευθύνες για την ευημερία των μαθητών, ενώ επιβαρύνονται και με περισσότερες διοικητικές υποχρεώσεις.
Οι ιδιαιτερότητες των εθνικών αγορών εργασίας
Οι ευρωπαϊκές τάσεις δεν αποτυπώνουν πάντα την πραγματικότητα κάθε χώρας. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, οι βοηθοί προετοιμασίας τροφίμων είναι η ειδικότητα με τη μεγαλύτερη δυσκολία κάλυψης, παρότι σε πολλές άλλες χώρες η πρόσληψή τους θεωρείται εύκολη. Στη Γαλλία, αντίστοιχα, μεγαλύτερες δυσκολίες καταγράφονται στις απλές εργασίες, ενώ στη Νορβηγία στους εργάτες.
Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στον κλάδο της πληροφορικής. Η αγορά για τους επαγγελματίες ICT εμφανίζεται γενικά ισορροπημένη στη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, ενώ στην Αυστρία, την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφεται πλεόνασμα εργαζομένων.
Δημογραφικές αλλαγές και αναντιστοιχία δεξιοτήτων
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, οι ελλείψεις εργαζομένων στην Ευρώπη είναι πλέον περισσότερο διαρθρωτικές παρά προσωρινές. Οι δημογραφικές εξελίξεις, η αναντιστοιχία δεξιοτήτων, οι συνθήκες εργασίας και η περιορισμένη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού διαμορφώνουν ένα σύνθετο πρόβλημα.
Η ανάγκη γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς οι νέοι αντιμετωπίζουν δυσκολότερες συνθήκες στην αγορά εργασίας. Ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει ότι διευρύνεται το χάσμα ανεργίας μεταξύ των νέων πτυχιούχων και του ευρύτερου πληθυσμού εργασιακής ηλικίας, ενώ η ΕΚΤ καταγράφει επιδείνωση των προοπτικών απασχόλησης των νέων στην ευρωζώνη από το 2023.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Εργασίας, προϋποθέτει καλύτερη επαγγελματική κατάρτιση, αναβάθμιση των συνθηκών απασχόλησης και αποτελεσματικότερη αντιστοίχιση των δεξιοτήτων με τις ανάγκες των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, η ενίσχυση της διασυνοριακής κινητικότητας θα μπορούσε να συμβάλει στην κάλυψη κενών θέσεων, μεταφέροντας εργαζομένους από χώρες με πλεόνασμα προσωπικού σε αγορές που αντιμετωπίζουν ελλείψεις, αναφέρει το Euronews Business.
