Έτος «φωτιά» για τις ανατιμήσεις σε πολλά επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι και το φετινό. Η ακρίβεια έχει απλωθεί σε όλο το μήκος και το πλάτος της ελληνικής οικονομίας και δείχνει τα…δόντια της για άλλη μια φορά, απειλώντας τις τσέπες των καταναλωτών. Τόσο τα τρόφιμα όσο και η στέγαση παραμένουν οι βασικοί επιβαρυντικοί παράγοντες για τα νοικοκυριά στην Ελλάδα, μετά από περίπου 4,5 χρόνια ακρίβειας στη χώρα μας.
Το παραπάνω καταγράφεται και από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, τα οποία δείχνουν την ανοδική πορεία των τιμών από τον Μάιο του 2021, οπότε και ξεκίνησαν οι πληθωριστικές πιέσεις μέχρι και σήμερα. Παράλληλα, οι προβλέψεις για φέτος κάθε άλλο παρά ενθαρρυντικές είναι διότι ακόμη και οι πιο αισιόδοξες τοποθετούν τον πληθωρισμό πάνω από 2%, ήτοι άνω του ορίου που θέτει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Πληθωρισμός και ακρίβεια: Οι εκτιμήσεις
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να αγγίξει το 2,1% το 2026, να…ανέβει κατά τι στο 2,2% το 2027 και θα επιταχυνθεί εφάπαξ το 2028 στο 2,5%, καθώς η επίδραση του διευρυμένου συστήματος εμπορίας ρύπων θα ενσωματωθεί στην ενεργειακή συνιστώσα του δείκτη. Η κυβέρνηση προβλέπει πληθωρισμό 2,6% φέτος, 2,2% το 2026 και το 2027.
Απαντώντας πρόσφατα σε ερώτηση του ΟΤ ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής Γιάννης Τσουκαλάς έκανε την εκτίμηση ότι «ο πληθωρισμός θα κινηθεί σε ένα εύρος από 2,2% έως 2,5%», προσθέτοντας ότι η πρόβλεψη αυτή συναρτάται με το αντίστοιχο εύρος της πρόβλεψης για το ΑΕΠ: «Όσο πιο ψηλά κινηθεί το ΑΕΠ, τόσο πιο ψηλά θα είναι ο πληθωρισμός, είπε ο κ. Τσουκαλάς».
Ο ίδιος συμπλήρωσε με νόημα πως «δεν είναι από τους βασικούς κινδύνους για την ελληνική οικονομία, αλλά μας ανησυχεί η ανθεκτικότητά του» για να συμπληρώσει με νόημα πως «φαίνεται ότι είμαστε πιο κοντά στο 2,5 και δε μπορούμε να επανέλθουμε εύκολα, αν και αυτό είναι υπό αίρεση». Όπως επισήμανε «Δεν είναι ο νούμερο 1 κίνδυνος, αλλά υπάρχει σχετική ανησυχία» για να τονίσει ότι «η οικονομία λειτουργεί σε περιβάλλον υπερβάλλουσας ζήτησης και αυτό δυσχεραίνει την πτώση του πληθωρισμού προς το 2%». Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται στην έκθεση, συνολικά, η συγκέντρωση σημαντικού βάρους σε υπηρεσίες που αυξάνονται με ρυθμούς σαφώς υψηλότερους του γενικού δείκτη λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός διατήρησης του πυρήνα πληθωρισμού σε σχετικά αυξημένα επίπεδα, περιορίζοντας τον ρυθμό αποκλιμάκωσης του συνολικού πληθωρισμού ακόμη και σε περιόδους υποχώρησης άλλων συνιστωσών.
Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός, σύμφωνα με τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και βάσει των προβλέψεων του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, έχει υποχωρήσει σημαντικά την περίοδο 2022–2025. Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3% το 2025 και θα μειωθεί περαιτέρω στο 2,2% το 2026, αν και οι πιέσεις παραμένουν έντονες στον τομέα των υπηρεσιών, ιδιαίτερα στον τουρισμό.
Χαμηλή κατανάλωση
Αυτή η προβληματική συνθήκη δημιουργεί ζητήματα στους καταναλωτές στην Ελλάδα.
Είναι χαρακτηριστικό πως η χώρα μας συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τη χαμηλότερη πραγματική ατομική κατανάλωση , σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία ουσιαστικά εκφράζονται σε όρους αγοραστικής δύναμης και αποτυπώνουν την υλική ευημερία των νοικοκυριών στην ήπειρο.
Στο πλαίσιο αυτό, τα στοιχεία του 2024 δείχνουν ότι οι Έλληνες -μαζί με τους Κροάτες- είχαν 21% χαμηλότερη πραγματική ατομική κατανάλωση (AIC) κατά κεφαλήν σε σύγκριση με τον μέσο όρο των Ευρωπαίων. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις στην Ε.Ε., μετά τη Λετονία (28%), τη Βουλγαρία και την Ουγγαρία (27%), καθώς και την Εσθονία (26%).
Αντιθέτως, πολύ πάνω από τον μέσο όρο διαμορφώνονται τα επίπεδα του Λουξεμβούργου (46%), της Ολλανδίας (20%) και της Γερμανίας (19%).
