Σε μια «ύστατη» προσπάθεια κατευνασμού των αγροτών επιδόθηκε σήμερα η κυβέρνηση, ανακοινώνοντας, εκτός διαλόγου, τα τελικά μέτρα, με την διευκρίνιση ότι δεν υπάρχει το παραμικρό περιθώριο για τίποτε περαιτέρω. Με την κίνηση αυτή η κυβέρνηση επιχειρεί να φέρει προ τετελεσμένων τα αγροτικά μπλόκα, ρίχνοντας το μπαλάκι των ευθυνών σε όσους επιμένουν στις κινητοποιήσεις και επιχειρώντας εκ νέου να εμβαθύνει στον «κοινωνικό αυτοματισμό», αυτή τη φορά με τη γνωστή μέθοδο του «διαίρει και βασίλευε».
Έτσι, σήμερα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και οι υπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, καθώς και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, προχώρησαν στην εξειδίκευση των μέτρων για τους αγρότες, επαναλαμβάνοντας επί της ουσίας όσα έχουν ήδη γίνει γνωστά το προηγούμενο διάστημα.
237 εκατ. ευρώ της βασικής ενίσχυσης δεν έχουν καταβληθεί έως σήμερα, «λόγω μη ενεργοποίησης δικαιωμάτων και εκκρεμών ελέγχων»
Ειδικότερα, η κυβέρνηση, δια του αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη και των συναρμόδιων υπουργών, ξεκαθαρίζει ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις βρίσκονται εντός των δημοσιονομικών και ευρωπαϊκών ορίων, καλύπτοντας –όπως υποστηρίζει– τη συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων (τα 20 από τα 27) που έχουν τεθεί από τα μπλόκα.
Τα μέτρα αυτά όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε είναι απόλυτα κοστολογημένα και άμεσα εφαρμόσιμα, απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί να κατατεθεί συγκεκριμένο σχέδιο από τους αγρότες για το πού θα βρεθούν τα χρήματα.
Στο επίκεντρο των εξαγγελιών βρίσκονται ζητήματα όπως το αγροτικό ρεύμα, η επιστροφή του ΕΦΚ στο πετρέλαιο, η ιχνηλασιμότητα των προϊόντων για την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, η τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ.
Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν 237 εκατ. ευρώ της βασικής ενίσχυσης δεν έχουν καταβληθεί έως σήμερα, «λόγω μη ενεργοποίησης δικαιωμάτων και εκκρεμών ελέγχων». Σε ό,τι αφορά τα «ύποπτα» ΑΦΜ όπως ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, για μερικές χιλιάδες υποθέσεις τα στοιχεία έχουν δεσμευτεί από την Οικονομική Αστυνομία, ενώ μερικές χιλιάδες ΑΦΜ, επίσης, έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω διασταυρώσεις. Ειδικότερα, 7.004 περιπτώσεις έχουν εντοπιστεί ήδη από την οικονομική αστυνομία, 3.000 άλλες περιπτώσεις ελέγχονται από την ΑΑΔΕ γιατί υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη δήλωση Ε9 και στη δήλωση που κατέθεσαν
για να πάρουν επιδοτήσεις, ενώ ο ο ΟΠΕΚΕΠΕ ελέγχει διάφορες περιπτώσεις στις οποίες δεν έχουν καταβληθεί επιδοτήσεις.
Τα 160 εκατ. ευρώ και το αγροτικό ρεύμα
Από τη βασική ενίσχυση, όπως ανέφερε ο κ. Τσιάρας, θα περισσέψουν περίπου 160 εκατ. ευρώ, από τα οποία οι βαμβακοπαραγωγοί και οι σιτοπαραγωγοί θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ μέσω Οικολογικών σχημάτων, για την πλήρη κάλυψη της σχετικής ζήτησης.
Επίσης οι κτηνοτρόφοι θα λάβουν 80 εκατ. ευρώ, από τα οποία τα 40 εκατ. ευρώ θα καταβληθούν ως επιπρόσθετη βασική ενίσχυση και τα 40 εκατ. ευρώ μέσω οικολογικών σχημάτων.
Την ίδια στιγμή επεκτείνεται από τη ΔΕΗ η κάλυψη σταθερής τιμής στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ για 2 έτη και μείωση τιμής από τα 9,3 λεπτά/κιλοβατώρα στα 8,5 λεπτά/κιλοβατώρα. Η σταθερή τιμή αφορά όσους δεν έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ όλοι οι νέοι αγρότες θα έχουν το δικαίωμα συμμετοχής στο ΓΑΙΑ.
Για το σύνολο της κατανάλωσης των πρώτων 2 ετών εφαρμογής του τιμολογίου:
- Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: θα γίνει 8,5 λεπτά από 9,3 λεπτά/kWh.
- Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές: 8,5 λεπτά από 9,8/kWh.
- Κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος που ανήκουν σε συνεργατικά σχήματα ή ασκούν συμβολαιακή γεωργία με ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένει 10,5 λεπτά/kWh.
- Λοιποί κάτοχοι συνδέσεων αγροτικού ρεύματος με ληξιπρόθεσμες οφειλές: παραμένει 11 λεπτά/ kWh.
ΕΛΓΑ και επενδυτικά προγράμματα
Προωθείται η τροποποίηση του κανονισμού του ΕΛΓΑ, σύμφωνα με την οποία θεσπίζεται αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας (από 80% σήμερα), χωρίς αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς. Επίσης, αυξάνεται το όριο αποζημίωσης στα 200.000 ευρώ (από 70.000 ευρώ σήμερα).
Για το σύνολο αγροτών, κτηνοτρόφων και αλιέων θα ισχύει πλέον από την καταβολή στα τέλη του 2026 η παρακράτηση από την βασική ενίσχυση σε δύο στάδια, έτσι ώστε όλοι να είναι ασφαλισμένοι
Επίσης, προωθούνται παρεμβάσεις για ενίσχυση των επενδύσεων. Η συνολική επενδυτική κινητοποίηση εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, με την ιδιωτική συμμετοχή και τη μόχλευση των κεφαλαίων. Σε αυτά περιλαμβάνεται η πρόσκληση για τα θερμοκήπια, η οποία βρίσκεται στη φάση της ολοκλήρωσης της αξιολόγησης και ένταξης, η νέα πρόσκληση για τα σχέδια βελτίωσης, το πρόγραμμα Νέων Γεωργών, για το οποίο ολοκληρώνεται η αξιολόγηση και αναμένεται η καταβολή 1ης δόσης (ΣΣ ΚΑΠ) και 2ης δόσης στους ενταγμένους.
Επίσης, περιλαμβάνονται η πρόσκληση για τη μείωση αποτυπώματος άνθρακα σε αρόσιμες καλλιέργειες, το πρόγραμμα μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, σύσταση συλλογικών σχημάτων, πρόγραμμα leader, νέο πρόγραμμα κατάρτισης και εκπαίδευσης αγροτών, καθώς και το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας με αρχική δημόσια δαπάνη 160 εκατ. ευρώ, με τη συνολική χρηματοδότηση να αναμένεται να ξεπεράσει τα 35 εκατ. ευρώ.
Επιστροφή ΕΦΚ στην αντλία – Το νέο σύστημα
Ανοιχτό το ενδεχόμενο να αυξηθεί από τα 100 εκατ. ευρώ που είναι σήμερα, το κονδύλι της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, άφησε ο κ. Πετραλιάς, παρουσιάζοντας την πρόταση του υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ για την επιστροφή του φόρου στην αντλία. Όπως αναφέρθηκε κατευθείαν ο αγρότης θα πληρώνει μείον 41 λεπτά το λίτρο στο βενζινάδικο.
Ειδικότερα, από την 1η Νοεμβρίου 2026, μετά την υποβολή του νέου ΟΣΔΕ θα τεθεί σε ισχύ το νέο σύστημα (μέχρι τότε το υπάρχον σύστημα). Κάθε αγρότης θα πρέπει να κατεβάσει στο κινητό του τη νέα εφαρμογή που θα δημιουργηθεί μέσω του myDATA app – η εφαρμογή θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο.
Η έκπτωση δίνεται «στην αντλία», με την έκδοση του τιμολογίου (στο οποίο θα περιλαμβάνεται ο κωδικός QR).
Μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο: Ότι ο πελάτης είναι αγρότης δικαιούχος έκπτωσης, ότι το προϊόν είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει επαρκές υπόλοιπο έκπτωσης.
Στο μεταξύ για τους πρατηριούχους, θα αναπτυχθεί ειδική διαδικασία συμψηφισμού/επιστροφής του ΕΦΚ σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα.
Παράλληλα, αναμένεται να συσταθεί επιτροπή που θα επανεξετάσει τα όρια της επιδότησης του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου ανά καλλιέργεια.
Η εφαρμογή agro – verify και ο ψηφιακός έλεγχος
Για τη «μάστιγα» των ελληνοποιήσεων, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, προωθεί το Εθνικό Σύστημα Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας.
Όπως αναφέρθηκε από τον κ. Παπαστεργίου, σήμερα τα εισαγόμενα προϊόντα «βαφτίζονται» ελληνικό λόγω έλλειψης ψηφιακής ταυτότητας. Η λύση που προωθείται είναι κάθε παρτίδα με προϊόντα να αποκτά μοναδικό ψηφιακό κωδικό, όπου θα περιλαμβάνονται στοιχεία για την ποικιλία, τη χώρα και τη γεωγραφική ζώνη. Αντίστοιχα, τα εισαγόμενα φορτία λαμβάνουν υποχρεωτικό Barcode «Εισαγωγής» που δεν μετατρέπεται ποτέ σε ελληνικό.
Στόχος είναι, όπως επισημάνθηκε, η ιχνηλασιμότητα από το χωράφι έως το ράφι, η οποία θα επεκτείνεται και στην απόδειξη.
Ταυτόχρονα, εξετάζεται ο ψηφιακός έλεγχος και διαφάνεια σε πραγματικό χρόνο. Στο πλαίσιο αυτό θα υπάρχει σύνδεση με τους ελληνικούς μικροδορυφόρους για επιβεβαίωση της καλλιέργειας από το διάστημα.
