GLP-1 φάρμακα: Πού οδηγούν την τιμή της ζάχαρης

Στο χαμηλότερο επίπεδο της πενταετίας βρέθηκε η τιμή της ζάχαρης λόγω των GLP-1 φαρμάκων.

Η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχει μειωθεί σε λιγότερο από το μισό του επιπέδου της στα τέλη του 2023, καθώς τα GLP-1 μειώνουν την επιθυμία για γλυκά σνακ και κατά συνέπεια τη ζήτηση, ωθώντας τους καταναλωτές να εγκαταλείψουν τα γλυκά και να προτιμήσουν τις πρωτεΐνες.

Τα GLP-1 αποτελούν τη βάση φαρμάκων όπως τα Wegovy και Ozempic της Novo Nordisk και τα Mounjaro και Zepbound της Eli Lilly

Τα GLP-1 πιέζουν και τη βιομηχανία ζάχαρης

Ενδεικτικό της τάσης είναι πως τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για την ακατέργαστη ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο στη Νέα Υόρκη έπεσαν κάτω από τα 14 σεντς ανά λίβρα την Τετάρτη, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2020 και λιγότερο από το μισό του επιπέδου που είχαν φτάσει στα τέλη του 2023.

Οι έμποροι υποστηρίζουν πως η κίνηση αυτή αντανακλά μια πιο απότομη από την προβλεπόμενη επιβράδυνση της κατανάλωσης στις ΗΠΑ και σε άλλες πλούσιες οικονομίες, ενώ η ζήτηση στις αναπτυσσόμενες χώρες αυξάνεται με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο.

Οι λεγόμενες «ενέσεις GLP-1» για απώλεια βάρους — οι οποίες ενεργοποιούν την ορμόνη υποδοχέα πεπτιδίου 1 τύπου γλυκαγόνης που κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται πιο χορτάτοι — έχουν αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα στη μείωση της επιθυμίας για γλυκά.

Πτώση και αιφνιδιασμός

«Η πτώση της κατανάλωσης, ή η ταχύτητα με την οποία πραγματοποιήθηκε, αιφνιδίασε τη βιομηχανία ζάχαρης», επισήμανε στους Financial Times ο Gurdev Gill της χρηματιστηριακής εταιρείας Marex, προσθέτοντας ότι το Μεξικό και οι ΗΠΑ αποτελούν τα πιο ξεκάθαρα παραδείγματα, ενώ τα στοιχεία για τη ζήτηση στην Ευρώπη έχουν επίσης αποτελέσει «πρόκληση» για τις τιμές της ζάχαρης.

Ενώ η κατανάλωση ζάχαρης στις ανεπτυγμένες αγορές μειώνεται εδώ και χρόνια, καθώς οι άνθρωποι επιλέγουν όλο και περισσότερο υγιεινά σνακ, «με αυτά τα πεπτίδια τώρα φαίνεται ότι οι πιο ανεπτυγμένες αγορές έχουν πραγματικά δει μια μεγάλη αλλαγή στην κατανάλωση», συμπλήρωσε.

Στην έκθεση προοπτικών προσφοράς και ζήτησης για το Δεκέμβριο του 2025, το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ μείωσε την εκτίμησή του για τη χρήση ζάχαρης κατά 23.000 τόνους σε 12,3 εκατομμύρια τόνους έως το 2026, λόγω της μείωσης της ανθρώπινης κατανάλωσης.

«Υποψιάζομαι ότι ένας από τους λόγους είναι ότι τα GLP-1 είναι αρκετά διαδεδομένα σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ», τόνισε ο Stephen Geldart, επικεφαλής ανάλυσης της εταιρείας εμπορίας ζάχαρης Czarnikow με έδρα το Λονδίνο.

Εάν οι «σούπερ χρήστες» καταλήξουν να λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, θα υπάρξει μια μη γραμμική μείωση των πωλήσεων

Ευάλωτες οι αγορές ζάχαρης

Οι αγορές ζάχαρης είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αλλαγές στη συμπεριφορά των καταναλωτών, επειδή η ζήτηση συγκεντρώνεται σε μια σχετικά μικρή ομάδα, πρόσθεσε.

«Το 20% των καταναλωτών με την υψηλότερη κατανάλωση αντιπροσωπεύει περίπου το 65% των πωλήσεων προϊόντων όπως μπισκότα και παγωτά», είπε. «Εάν αυτοί οι “σούπερ χρήστες” καταλήξουν να λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, θα υπάρξει μια μη γραμμική μείωση των πωλήσεων».

Αυτό συνέβαλε στην πτώση των τιμών, ακόμη και αν η παγκόσμια παραγωγή ζάχαρης παρέμεινε σε γενικές γραμμές σταθερή στα 180 εκατομμύρια τόνους ετησίως, με την παραγωγή να παραμένει υψηλή στη Βραζιλία και την Ινδία και κανένας σημαντικός παραγωγός να μην έχει ακόμη σηματοδοτήσει απότομες μειώσεις.

«Η παραγωγή και η κατανάλωση ήταν αρκετά ισορροπημένες τα τελευταία χρόνια και δεν δημιουργούνται πραγματικά αποθέματα», δήλωσε ο Geldart. «Ωστόσο, οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν μειωθεί κατά το ήμισυ τα τελευταία δύο χρόνια. Ο κόσμος αργεί να αναγνωρίσει ότι υπάρχει πρόβλημα με την κατανάλωση σε ορισμένες βασικές αγορές».

Ο Gill της Marex πρόσθεσε ότι είναι απίθανο η προσφορά να μειωθεί γρήγορα ως αντίδραση στη μείωση των τιμών. Η ζαχαροκάλαμο απαιτεί μεγάλες αρχικές επενδύσεις και μακρούς κύκλους φύτευσης, ενώ πολλοί αγρότες προστατεύονται από τις παγκόσμιες τιμές χάρη στην κρατική στήριξη. «Δεν βλέπουμε σημάδια μείωσης της παραγωγής στα περισσότερα μέρη του κόσμου», είπε.

Οι αρνητικές θέσεις — στοιχήματα για χαμηλότερες τιμές — αυξήθηκαν απότομα στα τέλη του περασμένου έτους και σήμερα βρίσκονται κοντά στο υψηλότερο επίπεδό τους τα τελευταία πέντε χρόνια. Η θέση στην αγορά είναι «εξαιρετικά πτωτική», σημείωσε ο Geldart της Czarnikow.

Έρχονται τα πρώτα GLP-1 χάπια

Τα πρώτα GLP-1 σε μορφή χαπιών, τα οποία αναμένεται να κάνουν τα φάρμακα πιο προσιτά και να αυξήσουν τη χρήση τους, εγκρίθηκαν τον Δεκέμβριο. Ο αντίκτυπος «θα γίνεται όλο και μεγαλύτερος καθώς οι τιμές των φαρμάκων GLP-1 θα γίνονται φθηνότερες και η χρήση τους θα γίνεται πιο διαδεδομένη», δήλωσε στους FT και η Kona Haque, ειδικός σε γεωργικά προϊόντα.

Ωστόσο, ενώ οι τιμές της ζάχαρης έχουν πέσει, ορισμένα τμήματα της αγοράς γαλακτοκομικών προϊόντων κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι τιμές του ορού γάλακτος έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, καθώς τα φάρμακα GLP-1 και οι ευρύτερες τάσεις στον τομέα της υγείας οδηγούν σε αύξηση της ζήτησης για προϊόντα πλούσια σε πρωτεΐνες.

Η ζήτηση «έχει αυξηθεί δραματικά», δήλωσε ο John Lancaster, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας StoneX για τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα τρόφιμα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Οι τιμές των προϊόντων ορού γάλακτος με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, που χρησιμοποιούνται σε σκόνες και μπάρες πρωτεΐνης, «έχουν αυξηθεί σημαντικά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Βρισκόμαστε σχεδόν σε επίπεδα ρεκόρ τιμών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ».

Οι κλινικοί γιατροί προειδοποιούν ότι, χωρίς διατροφικές προσαρμογές και αλλαγές στον τρόπο ζωής, ένα σημαντικό μέρος του βάρους που χάνεται λόγω των GLP-1 μπορεί να είναι μυς και όχι λίπος. Αυτή η ανησυχία έχει ωθήσει τους γιατρούς και τους διατροφολόγους να συνιστούν υψηλότερη πρόσληψη πρωτεϊνών, τροφοδοτώντας τη ζήτηση για συμπυκνώματα και απομονωμένα ορού γάλακτος που αναπτύχθηκαν για την αθλητική διατροφή.

Οι αγοραστές στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, έχουν στραφεί μαζικά σε τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, με τις πωλήσεις τυριού cottage να αυξάνονται κατά 50% σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία της Worldpanel by Numerator.

Ο João Paulo Frossard, αναλυτής καταναλωτικών τροφίμων στη Rabobank, εξήγησε πως οι εταιρείες τροφίμων προσαρμόζονται στην αλλαγή αυτή αναδιαμορφώνοντας τα προϊόντα τους και εστιάζοντας στην πυκνότητα των θρεπτικών συστατικών αντί στην αύξηση του όγκου.

«Δεν πρόκειται για μια μόδα. Είναι κάτι που η βιομηχανία πρέπει πλέον να λάβει υπόψη της», δήλωσε. «Κάθε μπουκιά μετράε,ι αν τρως λιγότερο».