Ιράν: Όχι (ακόμα) οικονομική κρίση

Το Ιράν είναι μια γεωπολιτική κρίση. Οι απώλειες ζωής, η αναδιάταξη του γεωπολιτικού χάρτη στη Μέση Ανατολή, όλα είναι εξαιρετικά σημαντικά και θα έχουν μακροπρόθεσμες συνέπειες, θετικές και αρνητικές, για την παγκόσμια πολιτική και οικονομία. Όμως άλλο ένα γεγονός με συνέπειες, και άλλο μια οικονομική κρίση. Η κρίση είναι ένα εξωγενές ή ενδογενές γεγονός, που καταλήγει να επηρρεάζει την εύρθυθμη λειτουργία συνολικά της αγοράς. Αν εξαιρέσει κανείς τις αναταράξεις στην αγορά πετρελαίου, οι μετοχικές αγορές, αν και πιο μεταβλητές, παραμένουν αρκετά κοντά στα ιστορικά υψηλά τους. Οι ομολογιακές αγορές, καίτοι λίγο πιο αδύναμες καθώς τιμολογούν λιγότερες μειώσεις επιτοκίων, συμπεριφέρονται ως αναμενόταν.

Το Ιράν και τα οικονομικά στοιχεία

Τα οικονομικά στοιχεία, βεβαίως, ακόμα δεν δείχνουν κάτι το επιβλαβές. Και ναι, ίσως οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου προκαλούν τριγμούς στους καταναλωτές, καθώς ούκ ολίγες εταιρίες «βιάζονται» να ανεβάσουν τις τιμές της βενζίνης, αλλά ιστορικά τέτοια γεγονότα είναι παροδικά, και σπανίως απασχολούν τις κεντρικές τράπεζες.

Είναι δυνατό να εξελιχθεί σε μια κρίση; Δύσκολα. Η αγορά έχει βέβαια τρωτά, αρχής γενομένης από τον εμπορικό πόλεμο του Ντ. Τράμπ, καθώς και την ιδιωτική αγορά χρέους. Ένας παρατεταμένος πόλεμος στη Μ. Ανατολή που θα ανέβαζε πιο μακροπρόθεσμα τις τιμές τους πετρελαίου, θα μπορούσε δυνητικά να αυξήσει τον πληθωρισμό και να οδηγήσει τις κεντρικές τράπεζες σε αυξήσεις επιτοκίων, σοκάροντας την αγορά του χρέους, και ιδιαιτέρως την ευάλωτη αγορά του ιδιωτικού χρέους, ενώ θα χτυπούσε περεταίρω την κατανάλωση.

Γιο να φτάσουμε όμως εκεί θα πρέπει:

·       Οι κεντρικές τράπεζες να επικεντρωθούν στις τιμές του πετρελαίου, κάτι που ποτέ δεν κάνουν καθώς προτιμούν να βλέπουν το δομικό πληθωρισμό και όχι τον πιο ευμετάβλητο γενικό (headline) πληθωρισμό.

·       Παράλληλα, να αγνοήσουν πιθανά κανόνια στην αγορά ιδιωτικού χρέους.

·       Τα Στενά του Ορμούζ να παραμείνουν κλειστά για καιρό, τα πλοία ανασφάλιστα και η ναυτιλία, που έχει συνηθίσει να βγάζει το πετρέλαιο συχνά από δύσκολες περιοχές, να προτιμήσει την ασφάλεια.

·       Η Σαουδική Αραβία, που έχει κάθε λόγο να στηρίξει την Αμερική σε αυτό τον πόλεμο, να αλλάξει την τρέχουσα πολιτική της που θέλει να κρατάει χαμηλά τις τιμές, σε αντάλλαγμα «δουλειές» με το Λευκό Οίκο.

·       Ο Αμερικανός Πρόεδρος να αγνοήσει πιθανούς χρηματιστηριακούς τριγμούς σε προεκλογική χρονιά, για χάρη μιας γεωπολιτικής περιπέτειας

Οι πιθανότητες να συμβούν όλα αυτά μαζί, η «τέλεια καταιγίδα», είναι υπαρκτές, αλλά πολύ μικρές. Σε αντίθεση με τον πόλεμο της Ουκρανίας, που έσπρωξε τον πληθωρισμό ψηλότερα σε μια εποχή που όμως αυτός ήταν υψηλός ήδη λόγω της πανδημίας, οι τιμές σε αυτό το σημείο του κύκλου είναι αρκετά συγκρατημένες.

Καλό είναι λοιπόν βλέποντας τον πόλεμο, να επικεντρωνόμαστε στην ανθρωπιστική κρίση, καθώς και στα  γεωπολιτικά, με το Ιράν να εκτοξεύει πυράυλους σε όλο τον Κόλπο, μέχρι και την Τουρκία. Σίγουρα γράφεται ιστορία γεωπολιτική. Για την οικονομία όμως, που επικεντρώνεται στην υποχώρηση της παγκοσμιοποίησης επί Ντ. Τράμπ, ο πόλέμος είναι, προς το παρόν, μια υποσημείωση μπροστά στις κοσμογονικές οικονομικές αλλαγές που επιφέρει ο Αμερικανός Πρόεδρος.