Διαβάζοντας τα «μαθήματα» – παραινέσεις του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη ως πρόεδρου του Eurogroup προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για «την ανάγκη να κινηθούν με ισορροπία και υπευθυνότητα απέναντι στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή» και «για τα μέτρα στήριξης που θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και να δίνουν προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις» θυμήθηκα τη θυμόσοφη λαϊκή ρήση «δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις», η οποία χρησιμοποιείται για άτομα που δίνουν συμβουλές, αλλά οι ίδιοι πράττουν ακριβώς το αντίθετο και γραμματικώς και ουσιαστικώς.
Κατ΄αρχάς, δεν υπάρχει στην ελληνική γλώσσα (και Γραμματική φυσικά) ρήμα «στοχεύομαι». Κάνω αυτή τη γλωσσική επισήμανση από ενδιαφέρον καθώς παρατηρώ ότι συνεχίζεται να χρησιμοποιείται κατά κόρον, καθ΄ υπερβολήν από τον κ. Πιερρακάκη, από τον πρωθυπουργό, από υπουργούς, από την αντιπολίτευση, και από συγγραφείς και διανοούμενους πέρα από την παραπάνω ανύπαρκτη «μετοχή» κι άλλες φράσεις (μεταφραστικά δάνεια από την αγγλική προφανώς), όπως «δημοσιονομικός χώρος» (σαν να λέμε δηλαδή … εναέριος χώρος» κλπ) και «αφήγημα» που, όπως πάλι αναφέρει, σημαίνει και … «παραμύθι»! Το ρήμα «στοχεύω» απαντάται μόνο στην ενεργητική φωνή, το οποίο μάλιστα σημαίνει κυρίως «σημαδεύω έναν στόχο για να κατευθύνω τη βολή όπλου» και, μεταφορικά, «επιδιώκω, σκοπεύω, αποσκοπώ». Η λέξη «στοχευμένα» θα ήταν «μετοχή» παρακειμένου παθητικής φωνής του ανύπαρκτου σε Λεξικό Ελληνικής Γλώσσας «στοχεύομαι», που θα σήμαινε το ακριβώς … αντίθετο από αυτό που θέλουν να δείξουν οι ρήτορες. Δηλαδή θα σήμαινε, στην περίπτωση για το οποίο χρησιμοποιείται, «μέτρα που έχουν … στοχευθεί», «μέτρα που έχουν γίνει … στόχος τα … ίδια!!!
Μετά τη «Γραμματική», ας πάμε τώρα και στην ουσία των «μέτρων που έχουν … στοχευθεί από τους ευάλωτους και τις επιχειρήσεις» και που, κατά γλώσσα λανθάνουσα λένε την αλήθεια, όπως μας δίδαξε ο αρχαίος ποιητή μας Μένανδρος. «ἡ γλῶσσ’ ἁμαρτάνουσα τἀληθῆ λέγει» ή «γλώσσα λανθάνουσα τ΄αληθή λέγει» κι αυτή την αλήθεια βιώνουν όλοι οι «ευάλωτοι», που είναι όλοι σχεδόν οι Έλληνες στατιστικά (φορολογικές δηλώσεις, οφειλέτες Δημοσίου, ΕΦΚΑ και τραπεζών κλπ), επιδοματικά και θεσμικά (υπάρχει μάλιστα και Νόμος με ορισμό του … «ευάλωτου»!). Όλοι αυτοί είναι «στοχευμένοι» σε κρατικά μέτρα, όπως «στοχευμένα» κοινωνικά επιδόματα, «στοχευμένα» φορολογική, εισοδηματική, αναπτυξιακή, κοινωνική «μεταρρύθμιση¨ για ανακούφιση από τη «στοχευμένη» άμεση και έμμεση φορολογία, τη «στοχευμένη» ακρίβεια, τη «στοχευμένη» φτώχεια», τη «στοχευμένη» εισοδηματική (οριζοντίως και καθέτως) εισοδηματική ανισότητα, τις «στοχευμένες» απ΄ευθείας (κατά 70%!) αναθέσεις δημόσιων έργων και προμηθειών κι άλλα τέτοια «στοχευμένα» εν καιρώ ειρήνης που έχουν κάνει τη χώρα, σ΄αντίθεση με την κυβερνητική «θαυματουργό εικόνα», στατιστική χλεύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωζώνης, του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης.
4.000.000 «ευάλωτοι» από «στοχευμένα» φορολογικά στατιστικά εισοδήματος
Έχω παρουσιάσει πολλές φορές και σε κάθε ευκαιρία, καθώς τα ίδια προβλήματα είναι διαχρονικά (αυτά λένε όλοι σχεδόν οι πρωθυπουργοί και ο σημερινός επί επτά συνεχή χρόνια Κυριάκος Μητσοτάκης!) σε έρευνες, σε φακέλους και σε άρθρα στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» στοιχεία (σχετικά με το ελληνικό φορολογικό σύστημα) της Παγκόσμιας Τράπεζας», του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της Τράπεζας της Ελλάδος, τραπεζών, της Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τη Φορολογία Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων, της έκθεσης της Επιτροπής Πισσαρίδη, μελετών του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών κι άλλων από τα οποία προκύπτουν οι ακόλουθες κυριότερες διαπιστώσεις:
-Πάνω από 220.000 δηλώνουν εισόδημα έως … 1.000 ευρώ, που σημαίνει ότι όλοι αυτοί είναι φτωχοί και, συνεπώς, «ευάλωτοι» και “δικαιούχοι” όλων των «στοχευμένων μέτρων»!
-Περίπου 3.000.000 δηλώνουν εισόδημα έως 8.000 ευρώ!
-Έως 8.000 ευρώ εισόδημα δηλώνουν περίπου 500.000 που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, που σημαίνει ότι κι όλοι αυτοί «πρέπει» να είναι «δικαιούχοι» επιδομάτων
-Πάνω από 300.000 μισθωτοί δηλώνουν εισόδημα έως 8.000ευρώ!
• Το 67% των αυτοαπασχολούμενων δηλώνει εισόδημα κάτω από 10.000 ευρώ ετησίως.
• Το 37% όλων των φορολογουμένων δηλώνει εισόδημα έως 5.000 ευρώ
• Το 79% του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος προέρχεται από μισθωτούς
5.650.000… «στοχευμένοι» οφειλέτες Δημοσίου, ΕΦΚΑ και τραπεζών
Κρίνων εξ ιδίων συνιστώ να μη διαβάζετε στοιχεία που ανακοινώνει η ΑΑΔΕ για τους οφειλέτες του Δημοσίου, ο (ηλεκτρονικός) ΕΦΚΑ για τους δικούς του οφειλέτες και των τραπεζών ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα «Κόκκινα Δάνεια» ή «Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια» (ΜΕΔ), επιστημονικώς. Παρά τα «στοχευμένα» μέτρα, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών (ρύθμιση έως… 240 δόσεις για Δημόσιο και ΕΦΚΑ, δραστική μείωση του χρόνου παραγραφής οφειλών στον ΕΦΚΑ, ρύθμιση έως … 420 δόσεις για τράπεζες/funds, δυνατότητα κουρέματος κεφαλαίου, τόκων και προσαυξήσεων, Πρόγραμμα «Ηρακλής», Πρόγραμμα «Γέφυρα» κλπ), οι οφειλέτες και οφειλές αυξάνονται και πληθύνονται:
-Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το πλήθος των οφειλετών στο Δημόσιο την 1 Ιανουαρίου 2025 ανερχόταν σε 3.771.707 με αντίστοιχο «βουνό» οφειλών 109,7 δις. ευρώ!
-Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών (ΚΕΑΟ) του ΕΦΚΑ, οι οφειλέτες (κα μετά τη «στοχευμένη» μείωση του χρόνου … παραγραφής και τον «στοχευμένο» εξωδικαστικό μηχανισμό των … 420 δόσεων!) ) ανέρχονται σε 1.500.000 περίπου και οι αντίστοιχες οφειλές σε περίπου 50 δις. ευρώ (υπενθυμίζω ότι οι φορολογούμενοι δίνουν στον ΕΦΚΑ για να πληρώνει τις συντάξεις περίπου 15 δις. ευρώ ετησίως εις …υγείαν των!)
-Επίσης, περίπου 350.000 δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με τράπεζες και πλειστηριασμούς, παρά τα «στοχευμένα» παραπάνω προγράμματα και τις «στοχευμένες» κρατικές εγγυήσεις δεκάδων δις. ευρώ για το πρόγραμμα «Ηρακλής»!
4.000.000 νοικοκυριά «ευάλωτα» από «στοχευμένη» υπερφορολόγηση!
Από πρόσφατη (του περασμένου Δεκεμβρίου) έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ΟΟΣΑ, του ΙΟΒΕ, από στοιχεία των κρατικών προϋπολογισμών, της ΕΛΣΤΑΤ κλπ προκύπτει ότι 4.000.000 περίπου ελληνικά νοικοκυριά είναι «στοχευμένα» από τη «στοχευμένη» υπερφορολόγηση. Παραθέτω μερικές διαπιστώσεις:
-Κυριαρχία των αντιλαϊκών έμμεσων φόρων. Η Ελλάδα εξαρτάται περισσότερο από τη φορολογία κατανάλωσης, σ΄αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση:
– Οι φόροι κατανάλωσης αντιπροσωπεύουν το 38,9% των εσόδων (ΕΕ: 26,9%)
-Τα έσοδα από ΦΠΑ το 22,5% του συνόλου (ΕΕ: 18,3%)
-Τα έσοδα από ΦΠΑ το 8,8% του ΑΕΠ (ΕΕ: 7,1%)
-Οι έμμεσοι φόροι είναι 1,52 φορές περισσότεροι σε σχέση με τους άμεσους (ανάστροφη είναι η εικόνα στην ΕΕ)
-Η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας και ο μονίμως υψηλότερος από τον αντίστοιχο στην Ευρωζώνη πληθωρισμός εξανεμίζουν τη «στοχευμένη» υψηλή ονομαστική αύξηση του εισοδήματος, «αδειάζουν» τις τσέπες των πολιτών και … γεμίζουν «στοχευμένα» τα δημόσια ταμεία με τα διαλαλούμενα με αυτοθαυμασμό «υπερέσοδα»
-Οι συνολικοί φόροι αυξάνονται κατά την περίοδο των «υπερεσόδων» και «υπερπλεονασμάτων» με ρυθμό σημαντικά υψηλότερο ακόμα και από το ονομαστικό ΑΕΠ (11,2% – 23%, έναντι ΑΕΠ 5,5% – 12,6%) προκαλώντας «στοχευμένη» εφιαλτική φορολογική διάβρωση στο εισόδημα.
– «Στοχεμένη» είναι και η παραοικονομία στην Ελλάδα, η οποία, παρά τις «στοχευμένες τολμηρές μεταρρυθμίσεις» και «ψηφιακές επιδόσεις», εκτιμάται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο 21% του ΑΕΠ, περίπου 3,7 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ε.Ε (17,6%).
2.971.200 φτωχοί από… «στοχευμένα μέτρα»!
Εν καιρώ ειρήνης, λοιπόν, δηλαδή από το 2021 έως σήμερα, συνέβησαν κι άλλα «στοχευμένα», κοινωνικά στην περίπτωση αυτή, «ανακουφιστικά» γεγονότα. Παραθέτω πάλι μερικά ενδεικτικά:
-Το 2024, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή σε κοινωνικό αποκλεισμό ανερχόταν σε 2.971.200 άτομα ή 27,5%. Το ποσοστό αυτό είναι το υψηλότερο της περιόδου της «ισχυρής οικονομίας», των «υπερεσόδων» και των «υπερπλεονασμάτων», καθώς από 26,3% το 2021, 26,1% το 2022 και 26,9% το 2023, εκτινάχθηκε στο 27,5%. Το ποσοστό αυτό είναι εφιαλτικά υψηλότερο χωρίς την τεράστια συμβολή των «περήφανων γηρατειών» (που ματαίως περιμένουν τα αναδρομικά για τα οποία είχε «δεσμευτεί» από τον Ιούλιο του … 2020 ο σημερινός πρωθυπουργός ότι θα τα δώσει!!!), των συντάξεων δηλαδή, και την πενιχρότατη σε σχέση με την αντίστοιχη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως θα δούμε στη συνέχεια, συμβολή των κοινωνικών επιδομάτων ποσό πάνω από τρία δις. ευρώ ετησίως, που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ (βλέπε προηγούμενο άρθρο μου)
-Την ίδια περίοδο η Ελλάς της «ισχυρής ανάπτυξης» δεν παρέμεινε μόνο σταθερά στην πρώτη τριάδα σε πίνακα χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση το ποσοστό φτώχειας, αλλά βρίσκεται ήδη στα ίδια σχεδόν επίπεδα με εκείνα της Βουλγαρίας και Ρουμανίας που 2020 απείχαν κατά … έξι και … οκτώ εκατοστιαίες μονάδες! Δηλαδή, έγινε σύγκλιση προς το χειρότερο, όπως και σε άλλους κοινωνικούς δείκτες, όπως αναφέρω στη συνέχεια.
– Την ίδια εξέλιξη είχε την ίδια περίοδο της «ισχυρής ανάπτυξης», των «υπερεσόδων» και των «υπερπλεονασμάτων» και ο ελληνικός πληθυσμός με υλικές στερήσεις (δηλαδή ο πληθυσμός που στερείται τουλάχιστον τέσσερα από έναν κατάλογο εννέα αγαθών και υπηρεσιών). Το ποσοστό του πληθυσμού αυτού το 2020 ήταν (παραδόξως) 13,9%, το 2021 πάλι 13,9%, το 2023 μειώθηκε στο 13,5% για να αυξηθεί το 2023 και 2024 σε 14% και 14,9% αντίστοιχα (βλέπε πίνακα 1)
-Την ίδια πάλι περίοδο των «στοχευμένων μέτρων» λόγω της «ισχυρής ανάπτυξης», της «συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης» και άλλων ηχηρών «αφηγημάτων», η χώρα μας παρέμεινε σχεδόν σταθερά σε άνιση κατανομή ισοδύναμου εισοδήματος (συντελεστής Gini), δηλαδή γύρω στο 32%, ενώ άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία (39,7% το 2020), η Ρουμανία (34,3% το 2020), η Ισπανία (33% το 2020), η Πορτογαλία ( 33% το 2020) βελτίωσαν σημαντικά τον παραπάνω δείκτη το 2024 (37,7% η Βουλγαρία), ενώ οι άλλες όχι μόνο έφτασαν αλλά και προσπέρασαν την Ελλάδα αφήνοντάς την τρίτη στον σχετικό πίνακα από την πέμπτη θέση που ήταν το 2020!!! Με δείκτη Gini 31,8 %, η Ελλάδα είχε το 2024 για το ισοδύναμο διαθέσιμο εισόδημα σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (29,3 %).
-Την ίδια εξέλιξη ντροπής είχε κατά την ίδια «ένδοξη» περίοδο και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης καθώς, ενώ η Ελλάς ήταν σταθερά προτελευταία στον πίνακα (απείχε 38 μονάδες από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο=100) με τελευταία τη Βουλγαρία (ήταν μάλιστα και εκτός … ΕΕ και απείχε 43 μονάδες από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο =100) σήμερα είναι «αγκαλιά» στο τέλος με 68 μονάδες!!! Δηλαδή, η Βουλγαρία κάλυψε ένδεκα μονάδες και η Ελλάς του «στοχευμένου» Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, του «στοχευμένου» ΟΠΕΚΕΠΕ, των «στοχευμένων» υποκλοπών και της «στοχευμένης» απευθείας ανάθεση δημόσιων έργων και προμηθειών κατά συντριπτικό ποσοστό, μόνο … έξι (πήγαν οκτώ το 2024, αλλά έπεσαν πάλι κατά δύο μονάδες!)
-Την ίδια περίοδο των υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία, υποτίθεται, αποτελούν σημαντικό παράγοντα μείωσης του χρέους, η Ελλάς εξακολουθεί να είναι «πρωταθλήτρια» σε ολόκληρη την Ευρωζώνη σε χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ (154,2% το 2024) , όπως ήταν και το 2021 (197,3% του ΑΣΕΠ), απέχουσα παρασάγγας από τη δεύτερη Ιταλία (145,8% του ΑΕΠ). Παραμένει δεύτερη, αλλά με συρρικνωμένη τώρα την απόσταση κατά δέκα μονάδες από την Ιταλία. Η Ελλάς παραμένει δεύτερη με σημαντικές επιδόσεις σε μείωση του ποσοστού, η οποία οφείλεται κυρίως στην πληθωριστική και φορομπηχτική υψηλή ανάπτυξη και λιγότερο στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, όπως προκύπτει από τη συμβολή των παραγόντων μεταβολής του χρέους (πρωτογενές πλεόνασμα, μεταβολή του ΑΕΠ και … «βερεσέδια»!)
-Άλλο, μόνιμο, «στοχευμένο» πρόβλημα που ταλανίζει τα νοικοκυριά είναι και η ακρίβεια, καθώς ο ελληνικός πληθωρισμός (3,1%) είναι και ήταν πάντα … υψηλότερος του αντίστοιχου στην Ευρωζώνη (1,9%)!
-Η ανεργία στη χώρα μας, παρά τη μείωσή της από 14,7% το 2021 σε 10,1% το 2024, αποτελεί τη δεύτερη αρνητική επίδοση στην Ευρωζώνη, με πρώτη πάντα την Ισπανία (11,4%)
-Τρίτη από το τέλος εμφανίζεται η Ελλάς και στον πίνακα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με βάση το ποσοστό συμμετοχή του πληθυσμού (ηλικίας 15 – 64 ετών) στην αγορά εργασίας (70,5%) με προτελευταία τη Ρουμανία (67,4%) και τελευταία την Ιταλία (66,6%) σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ. Πρόκειται για μιαν επίδοση που καταδεικνύει ανάγλυφα τα διαρθρωτικά προβλήματα στην ελληνική αγορά εργασίας
Τα αναποτελεσματικά… «στοχευμένα» κοινωνικά επιδόματα
Όπως προαναφέρθηκε, το «στοχευμένο» φορολογικό και κοινωνικό σύστημα στην Ελλάδα μειώνει τη φτώχεια και την εισοδηματική ανισότητα σε πολύ μικρότερο βαθμό από τον μέσο όρο της ΕΕ, παρά τη «στοχευμένη» προοδευτική φορολογία της εργασίας. Αναφέρομαι στον κατάλογο των πολυώνυμων κοινωνικών επιδομάτων, τα οποία αποτελούν σήμερα τη μοναδική χαρμόσυνη είδηση που διαβάζουν οι αναγνώστες στις εφημερίδες, δηλαδή την είδηση με τίτλο «ποιοι πάνε ταμείο αυτήν εβδομάδα ή τον μήνα» (βλέπε πίνακα 2). Εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι σπεύδουν να πάρουν τα αντίστοιχα ποσά με βάση τον «ορισμό» του άρθρου 3 του Νόμου 4472/2017 (Α΄ 74). Σύμφωνα με το άρθρο αυτό ως «ευάλωτος οφειλέτης» νοείται ο οφειλέτης, στο πρόσωπο του οποίου πληρούνται σωρευτικά τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια που ισχύουν και που απαριθμούνται για κάθε σχεδόν επίδομα, όπως της Στέγασης, της Κοινωνικής Αλληλεγγύης για το οποίο πρόσφατα αποκαλύφτηκε διαφθορά κλπ.
Ωστόσο, κι αυτά κοινωνικά επιδόματα είναι τόσο «στοχευμένα», που , όπως προκύπτει από τον παρατιθέμενο πίνακα και από διαπιστώσεις μελετών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), της Τράπεζας της Ελλάδος και της ΓΣΕΒΕΕ, καθηγητών κι άλλων ειδικών, δεν έχει γίνει η αναγκαία αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας των µέτρων για την αντιµετώπιση της φτώχειας και της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα μας. Δηλαδή, όπως τονίζεται, δεν έχουν ληφθεί τα αναγκαία μέτρα ώστε οι περιορισµένες κοινωνικές δαπάνες να γίνουν πιο αποτελεσµατικές, δίνοντας προτεραιότητα στην εξάλειψη ακραίων φαινοµένων φτώχειας σε οικογένειες µε παιδιά και χωρίς κανέναν εργαζόµενο, χωρίς επίδοµα ανεργίας ή άλλη εισοδηµατική ενίσχυση και συχνά χωρίς πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση. Όπως επισημαίνεται, ενισχύθηκαν κυρίως όσοι εργάζονται σε αδήλωτες εργασίες, είναι αυτοαπασχολούμενοι ή αγρότες, η μέλη οικογενειών των παραπάνω επαγγελματικών δραστηριοτήτων σε βάρος των μισθωτών και των ανέργων. Η μελαγχολική διαπίστωση είναι ότι και η συμβολή των κοινωνικών επιδομάτων στη μείωση της φτώχειας υστερεί σε σύγκριση με την αντίστοιχη στην Ευρωπαϊκή Ένωση (πάνω από 8 μονάδες!), με την παράδοξη επισήμανση ότι τα δύο τελευταία χρόνια της «ισχυρής ανάπτυξης» και των «στοχευμένων μέτρων», η συμβολή των κοινωνικών επιδομάτων στη μείωση της φτώχειας έχει συρρικνωθεί σε αρνητικά επίπεδα ρεκόρ (3,6 μονάδες!!!)
