Οι κυρώσεις για τις διαδικαστικές παραβάσεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας [άρθρο 53 Ν.5104/2024] [Μέρος 1ο]

Στο άρθρο 53 του Ν.5104/2024 [Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας] προβλέπονται οι περιπτώσεις παραβάσεων που αφορούν τη μη υποβολή ή την εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα, καθώς και της παράλειψης χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από την Α.Α.Δ.Ε. [Φορολογική Διοίκηση], με τις αντίστοιχες κυρώσεις για τις παραβάσεις αυτές.

1. Κυρώσεις για παράλειψη υποβολής ή εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα και παράλειψη χορήγησης στοιχείων που ζητούνται από τη Φορολογική Διοίκηση

1.1. Μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου και μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων

Αφορά την περίπτωση που ο φορολογούμενος δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα δήλωση πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογική δήλωση από την οποία δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνεται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων. Τέτοιου είδους παράβαση συνιστούν ιδίως :

α) Η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, και των δηλώσεων παρακράτησης φόρου. Για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα, ως τέτοιες δηλώσεις νοούνται, ενδεικτικά, οι ανακεφαλαιωτικοί πίνακες ενδοκοινοτικών συναλλαγών, το έντυπο απολογιστικού κόστους οικοδομής, η δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης κ.λπ., [παράγραφος 1.1 της εγκυκλίου Ε.2059/2025]. Για τις παραβάσεις της μη υποβολής ή της εκπρόθεσμης υποβολής των δηλώσεων παρακράτησης φόρου, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό ή μηδενικό), επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ, υπό την επιφύλαξη εφαρμογής των διατάξεων της παραγράφου 2 (υπόχρεοι τήρησης λογιστικού συστήματος) ή/και της περίπτωσης α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή σε περίπτωση εμπρόθεσμης αρχικής δήλωσης). Κατά συνέπεια, το πρόστιμο των 100,00 ευρώ της παραγράφου 1 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024 επιβάλλεται στην περίπτωση αυτή λόγω μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης παρακράτησης φόρου από μη υπόχρεο τήρησης λογιστικού συστήματος. Ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή, το πρόστιμο επιβάλλεται εφόσον δεν έχει προηγηθεί εμπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης απόδοσης παρακρατούμενου φόρου, [παράγραφος 1.2 της εγκυκλίου Ε.2059/2025]. Σε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, γονικής παροχής, μεταβίβασης ακινήτων, κερδών από τυχερά παίγνια, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) και ειδικού φόρου επί των ακινήτων (Ε.Φ.Α.), ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό, πιστωτικό ή μηδενικό), επιβάλλεται σε κάθε περίπτωση πρόστιμο 100,00 ευρώ, δεδομένου ότι οι δηλώσεις φορολογίας κεφαλαίου εξαιρούνται από την εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 53 του Ν.5104/2024. Ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, το πρόστιμο επιβάλλεται εφόσον δεν έχει προηγηθεί εμπρόθεσμη υποβολή αρχικής δήλωσης δεδομένου ότι πρόκειται για παρακρατούμενο φόρο [περίπτωση α’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53]. Διευκρινίζεται ότι δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης φόρου κερδών από τυχερά παίγνια όταν δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή, [παράγραφος 1.6.1 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

β) Η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος. Για τις παραβάσεις αυτές, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό, πιστωτικό ή μηδενικό), επιβάλλεται πρόστιμο 100,00 ευρώ, υπό την επιφύλαξη εφαρμογής των διατάξεων της παραγράφου 2 (υπόχρεοι τήρησης λογιστικού συστήματος) ή/και των περιπτώσεων β’ και γ’ της παραγράφου 7 του άρθρου 53 (μη επιβολή προστίμου σε περίπτωση που το (επιπλέον) ποσό φόρου προς καταβολή είναι έως 100,00 ευρώ). Κατά συνέπεια, το πρόστιμο της παραγράφου 1 επιβάλλεται στην περίπτωση αυτή λόγω μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης φόρου εισοδήματος από μη υπόχρεο τήρησης λογιστικού συστήματος και ειδικά για την εκπρόθεσμη υποβολή, εφόσον το ποσό φόρου ή το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή ξεπερνά τα 100,00 ευρώ, [παράγραφος 1.3 της εγκυκλίου Ε.2059/2025].

Γιώργος Α. Κορομηλάς

Φορολογικός σύμβουλος – Συγγραφέας φορολογικών βιβλίων

Διευθυντής Φορολογικού τμήματος Tax Advisors I.K.E.

Πρόεδρος Ινστιτούτου Οικονομικών και Φορολογικών Μελετών