Ξεκινά σήμερα στην Άγκυρα, η 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, με τη συμμετοχή δεκάδων ηγετών και υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Συμμαχίας, έχοντας στο επίκεντρο την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου από την τουρκική πρωτεύουσα, ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, συνεχάρη τις ευρωπαϊκές χώρες – μέλη του ΝΑΤΟ και τον Καναδά, που επενδύουν ήδη περίπου το 4% του ΑΕΠ τους για στρατιωτικές δαπάνες. Ο Ρούτε είπε ακόμα ότι οι πρόσθετες βασικές αμυντικές επενδύσεις των Ευρωπαίων συμμάχων και του Καναδά για την περίοδο 2025-2026 ανέρχονται συνολικά σε 258 δισ. δολάρια.
Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία ότι οι χώρες του ΝΑΤΟ θα παρουσιάσουν σαφή, συγκεκριμένα και αξιόπιστα σχέδια για την επίτευξη του στόχου του 5% κατά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και ζήτησε επιπλέον μέτρα, πέρα από «δημοσιονομικές δεσμεύσεις», για να διαπιστωθεί «απτή στρατιωτική ισχύς».
Υπό την πίεση του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, τα μέλη της στρατιωτικής συμμαχίας των 32 χωρών συμφώνησαν στη σύνοδο κορυφής του περασμένου έτους να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035 – λίγο πάνω από το διπλάσιο του συνολικού επιπέδου για τα ευρωπαϊκά κράτη και τον Καναδά το 2025, εξέλιξη που ήδη επιβαρύνει ορισμένους εθνικούς προϋπολογισμούς.
ΝΑΤΟ: Εντυπωσιακές αυξήσεις των στρατιωτικών δαπανών
Σύμφωνα με το Reuters, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ σχεδιάζουν να ανακοινώσουν σήμερα, συμφωνίες εξοπλισμών αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων επιδιώκοντας να δείξουν ότι ανταποκρίνονται στις αμερικανικές εκκλήσεις για αύξηση των αμυντικών δαπανών της Ευρώπης, πριν συναντηθούν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα παρουσιάσουν τις συμφωνίες, πριν ο Τραμπ μεταβεί στην Άγκυρα, για συνάντηση με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και στη συνέχεια συμμετάσχει, μαζί με τους υπόλοιπους ηγέτες της Συμμαχίας, στη σύνοδο κορυφής, η οποία ξεκινά με δείπνο το βράδυ της Τρίτης.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι Ευρωπαίοι έχουν προχωρήσει σε «εντυπωσιακές» αυξήσεις των αμυντικών δαπανών, εν μέρει λόγω των ανησυχιών για τη Ρωσία, οι οποίες εντάθηκαν μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, αλλά και επειδή ο Τραμπ υπήρξε «εξαιρετικά πιεστικός» στο να τους ενθαρρύνει να δαπανούν περισσότερα.
Ο Τραμπ κατηγορεί εδώ και χρόνια τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι βασίζονται υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την άμυνά τους μέσω του Οργανισμού του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ).
«Δημιουργούμε πλέον μια Συμμαχία που είναι βιώσιμη, στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι η συμφωνία είναι δίκαιη», δήλωσε ο Ρούτε στους δημοσιογράφους στην Άγκυρα, την παραμονή της συνόδου.
Ο Ρούτε είχε δηλώσει τον περασμένο μήνα ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά 90 δισ. δολάρια σε πραγματικούς όρους το 2025 σε σχέση με το 2024, φτάνοντας συνολικά τα περισσότερα από 570 δισ. δολάρια — αύξηση περίπου 20% μέσα σε μόλις έναν χρόνο.
Οι πιέσεις Τραμπ
Ωστόσο, τους τελευταίους μήνες ο Τραμπ έχει επανέλθει με έντονη κριτική προς τα υπόλοιπα μέλη του ΝΑΤΟ, κατηγορώντας τα ότι δεν έκαναν αρκετά για να στηρίξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο με το Ιράν και αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε ακόμη και να αποχωρήσει από τη Συμμαχία ή να αγνοήσει τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι σε μεγάλο βαθμό τήρησαν τις δεσμεύσεις τους, επιτρέποντας στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο και τις στρατιωτικές βάσεις στις χώρες τους, παρά το γεγονός ότι δεν είχαν προηγουμένως ενημερωθεί ή συμβουλευθεί για τον πόλεμο, ο οποίος προκάλεσε σοβαρές οικονομικές αναταράξεις.
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν αποσύρσεις στρατευμάτων από την Ευρώπη, περιόρισαν τις δυνάμεις που διαθέτουν στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ — συμπεριλαμβανομένου ενός αεροπλανοφόρου, αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού, μαχητικών αεροσκαφών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) — ενώ ξεκίνησαν και εξάμηνη αναθεώρηση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο ο Τραμπ να επαναλάβει μέρος της πρόσφατης κριτικής του κατά τη διάρκεια της συνόδου, αλλά ελπίζουν ότι ο Ερντογάν και ο Ρούτε, αξιοποιώντας τις στενές σχέσεις τους με τον Αμερικανό πρόεδρο, θα συμβάλουν στη διατήρηση ενός ισορροπημένου κλίματος. Ωστόσο, παραδέχονται ότι δεν μπορούν να είναι βέβαιοι για μια θετική έκβαση, λόγω των συνεχιζόμενων εντάσεων γύρω από τη Γροιλανδία και το Ιράν, αλλά και της συχνά απρόβλεπτης σχέσης του Τραμπ με ορισμένους ηγέτες, όπως φάνηκε πρόσφατα και από τη δημόσια αντιπαράθεσή του με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.
Μυστικότητα γύρω από τις εξοπλιστικές συμφωνίες
Οι λεπτομέρειες των εξοπλιστικών συμφωνιών που θα ανακοινωθούν την Τρίτη έχουν παραμείνει μυστικές, καθώς το ΝΑΤΟ επιδιώκει να δημιουργήσει ισχυρή επικοινωνιακή δυναμική ενόψει της συνόδου κορυφής.
Ωστόσο, η Ολλανδή υπουργός Άμυνας, Ντίλαν Γεσιλγκιόζ, δήλωσε στο Reuters τη Δευτέρα ότι η χώρα της θα ανακοινώσει συμφωνίες και σχέδια συνολικής αξίας άνω των 3 δισ. ευρώ (3,43 δισ. δολάρια), συμπεριλαμβανομένων συνεργασιών με το Βέλγιο στον τομέα της αεράμυνας και με τη Βρετανία για ναυτικά πλοία.
Παράλληλα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο Reuters την περασμένη εβδομάδα, το ΝΑΤΟ σκοπεύει να ανακοινώσει ότι θα αντικαταστήσει τον γηρασμένο στόλο των αμερικανικής κατασκευής αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης AWACS με το σουηδικό σύστημα GlobalEye της Saab.
Πηγή: in.gr
