Μιχάλης Αργυρού: Η κλιματική αλλαγή αποτελεί αυξανόμενο δημοσιονομικό κίνδυνο για την Ελλάδα

Οι πυρκαγιές και οι ολοένα συχνότεροι και εντονότεροι καύσωνες εξελίσσονται σε έναν σημαντικό μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό κίνδυνο για την Ελλάδα και συνολικά για τη Μεσόγειο, καθώς η κλιματική αλλαγή δοκιμάζει τις υποδομές και αυξάνει το κόστος για μια οικονομία που εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.

Αυτό επισημαίνει σε συνέντευξή του στο Reuters ο Μιχάλης Αργυρού, επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση προσαρμόζει τη στρατηγική των επενδύσεών της προκειμένου να περιορίσει τις επιπτώσεις από τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.

«Τα φαινόμενα αυτά εξελίσσονται σε έναν ολοένα σημαντικότερο και, από πολλές απόψεις, συχνότερο και σοβαρότερο κίνδυνο», δήλωσε ο Αργυρού. Όπως εξήγησε, πρόκειται πλέον για έναν μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό κίνδυνο, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση προωθεί ένα επενδυτικό σχέδιο με έμφαση στην ενίσχυση των υποδομών ύδρευσης και ενέργειας σε περιοχές με μεγάλη τουριστική δραστηριότητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται δημοφιλείς προορισμοί, από τη Μύκονο και τη Σαντορίνη έως την Κρήτη, τη Ρόδο και την Πελοπόννησο, αλλά και η Ήπειρος, τα νησιά του Βορείου Αιγαίου και η Θεσσαλονίκη.

Η ανάγκη για επενδύσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική καθώς η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει σταδιακά και την ίδια τη δυναμική της τουριστικής περιόδου. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες επιτρέπουν πλέον σε αρκετούς προορισμούς να προσελκύουν επισκέπτες ήδη από τον Απρίλιο και να διατηρούν υψηλή τουριστική κίνηση έως τον Οκτώβριο ή ακόμη και τον Νοέμβριο. Η διεύρυνση της περιόδου λειτουργεί θετικά για τα τουριστικά έσοδα, δημιουργεί όμως ταυτόχρονα μεγαλύτερες ανάγκες σε νερό, ενέργεια και υποδομές, την ώρα που οι φυσικοί πόροι βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση.

Σε ορισμένες περιοχές, μάλιστα, η τουριστική ζήτηση ενισχύεται και από νέους παράγοντες. Η Πελοπόννησος, για παράδειγμα, αναμένεται να βρεθεί περισσότερο στο διεθνές τουριστικό επίκεντρο μετά την κυκλοφορία της νέας ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, «The Odyssey», η οποία έχει αυξήσει το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και τους τόπους που συνδέονται με την ομηρική παράδοση.

Ο Μιχάλης Αργυρού δεν προσδιόρισε την προέλυση των πόρων

Ο Αργυρού δεν προσδιόρισε το ύψος των δημόσιων πόρων που θα διατεθούν για τη συγκεκριμένη επενδυτική στρατηγική. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι σημαντικό μέρος της πρόσθετης χρηματοδότησης θα μπορούσε να προέλθει από τα αυξημένα φορολογικά έσοδα που δημιουργούνται μέσω της προσπάθειας περιορισμού της παραοικονομίας. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να κινητοποιήσει και ιδιωτικά κεφάλαια, ώστε το βάρος της προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες να μην πέσει αποκλειστικά στον κρατικό προϋπολογισμό.

Ένα ακόμη ζήτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο είναι η ασφάλιση απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Η Ελλάδα εξετάζει κίνητρα για να αυξηθεί η ασφαλιστική κάλυψη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ παράλληλα επιδιώκει να ενθαρρύνει τις ασφαλιστικές εταιρείες να προσφέρουν προσιτότερα συμβόλαια έναντι κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.

Η κυβέρνηση, σύμφωνα με τον Αργυρού, δεν εξετάζει προς το παρόν την έκδοση catastrophe bonds, δηλαδή ειδικών ομολόγων που παρέχουν χρηματοδότηση σε περίπτωση μεγάλων φυσικών καταστροφών. Ο ίδιος, πάντως, αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη επιλογή αξίζει να εξεταστεί στο μέλλον, καθώς οι ανάγκες χρηματοδότησης μετά από μεγάλες πυρκαγιές ή άλλα ακραία φαινόμενα ενδέχεται να αυξηθούν.

Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει φορολογικά κίνητρα για επιχειρήσεις, εργαζομένους και αυτοαπασχολούμενους, τα οποία ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει τον επόμενο μήνα, ενόψει των εθνικών εκλογών του επόμενου έτους. Ο Αργυρού διαβεβαιώνει, ωστόσο, ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν πρόκειται να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Το μήνυμα της Αθήνας είναι επομένως διπλό: η κλιματική αλλαγή δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά ως παράγοντας οικονομικού και δημοσιονομικού κινδύνου. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας, η προσαρμογή των υποδομών στην υψηλότερη θερμοκρασία, την αυξημένη ζήτηση νερού και τις συχνότερες φυσικές καταστροφές αποκτά χαρακτήρα επείγουσας οικονομικής πολιτικής.