Επενδύσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων σε νέα έργα μεταφοράς πετρελαίου στον Καναδά προωθούν οι εταιρείες αγωγών, την ώρα όμως που οι παραγωγοί πετρελαίου από τις πετρελαιοφόρες άμμους εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι σε μεγάλες αυξήσεις της παραγωγής.
Η αβεβαιότητα για τη μελλοντική ζήτηση πετρελαίου, οι πολιτικές για το κλίμα και οι απαιτήσεις των επενδυτών για υψηλές αποδόσεις περιορίζουν την προθυμία των εταιρειών να δεσμευτούν σε νέα, μεγάλης κλίμακας έργα.
Τουλάχιστον έξι έργα αγωγών βρίσκονται σήμερα υπό σχεδιασμό ή ανάπτυξη στον Καναδά, με στόχο τη μεταφορά πετρελαίου είτε στις Ηνωμένες Πολιτείες είτε σε αγορές της Ασίας μέσω των ακτών του Ειρηνικού. Αν όλα κατασκευαστούν, η εξαγωγική δυναμικότητα του Καναδά θα αυξηθεί κατά περίπου 2,25 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ή 45%, έως το 2035, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Το πρόβλημα είναι ότι για να αξιοποιηθεί αυτή η νέα δυναμικότητα, η καναδική παραγωγή θα πρέπει να αυξηθεί περισσότερο από 30% έως το 2034. Αυτό θα απαιτούσε σχεδόν διπλασιασμό του σημερινού ετήσιου ρυθμού αύξησης και, κυρίως, την κατασκευή νέων μεγάλων έργων στις πετρελαιοφόρες άμμους της Αλμπέρτα — κάτι που καμία εταιρεία δεν έχει επιχειρήσει εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία.
Μαρκ Κάρνεϊ
Τα σχέδια Κάρνεϊ για το πετρέλαιο του Καναδά
Η αντίφαση αυτή θέτει υπό αμφισβήτηση τον στόχο του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ να γίνει ο Καναδάς «ενεργειακή υπερδύναμη». Παρότι η κυβέρνηση επιδιώκει να διευκολύνει την αδειοδότηση και να δημιουργήσει ευνοϊκότερο περιβάλλον για ενεργειακές επενδύσεις, οι πετρελαϊκές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με μεγάλη προσοχή τις αποφάσεις για νέες επενδύσεις.
Η Suncor Energy και η Canadian Natural Resources δήλωσαν πρόσφατα ότι δεν είναι ακόμη έτοιμες να επιταχύνουν σημαντικά τα σχέδια αύξησης της παραγωγής τους. Παράλληλα, η Enbridge ανέβαλε τον Ιούλιο τη δεύτερη φάση επέκτασης του συστήματος Mainline, καθώς οι πελάτες της δεν δεσμεύτηκαν για πρόσθετη χωρητικότητα.
«Οι παραγωγοί συμπεριφέρονται με πειθαρχία», δήλωσε ο Κόλιν Γκρούεντινγκ, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Enbridge για τους αγωγούς υγρών. «Απλώς ήμασταν λίγο βιαστικοί».
Ο Καναδάς είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και περίπου το 90% της παραγωγής του κατευθύνεται στις ΗΠΑ. Οι πετρελαιοφόρες άμμοι της βόρειας Αλμπέρτα διαθέτουν τεράστια αποθέματα, αλλά το υφιστάμενο δίκτυο αγωγών λειτουργεί ήδη κοντά στα όρια της δυναμικότητάς του.
Η ζήτηση για καναδικό πετρέλαιο έχει ενισχυθεί βραχυπρόθεσμα, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις προκαλούν αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Ο Κάρνεϊ θέλει επίσης να αυξήσει τις εξαγωγές προς νέες αγορές, ώστε να μειώσει την εξάρτηση από τις ΗΠΑ και να ενισχύσει την καναδική οικονομία απέναντι στις εμπορικές πιέσεις της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
Μακροπρόθεσμα, όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η παραγωγή πετρελαίου του Καναδά αυξήθηκε κατά 4% το 2025, φτάνοντας σε ιστορικό ρεκόρ 5,35 εκατ. βαρελιών την ημέρα, ενώ οι επενδύσεις στις πετρελαιοφόρες άμμους έχουν μειωθεί δραστικά. Οι ετήσιες κεφαλαιουχικές δαπάνες στον κλάδο έφτασαν τα 35 δισ. καναδικά δολάρια το 2014, αλλά είχαν υποχωρήσει στα 14,2 δισ. το 2024.
Η αύξηση έργων άντλησης δεν θα ανταποκριθεί στα σχεδιαζόμενα έργα αγωγών
Το τελευταίο μεγάλο νέο έργο πετρελαιοφόρων άμμων, το Fort Hills της Suncor, ξεκίνησε το 2018. Έκτοτε, οι εταιρείες προτιμούν να επεκτείνουν υφιστάμενες εγκαταστάσεις αντί να αναλάβουν το κόστος και το ρίσκο ενός νέου πεδίου.
Ο Τζον Γουίλαν, διευθύνων σύμβουλος της Imperial Oil, εκτιμά ότι η βιομηχανία δαπανά πλέον περίπου 10 δισ. καναδικά δολάρια λιγότερα ετησίως σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία. Για να παραχθεί αρκετό πετρέλαιο ώστε να γεμίσει ένας νέος αγωγός Ανατολής-Δύσης της Αλμπέρτα, χωρητικότητας 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως, θα απαιτούνταν —μαζί με τις απαιτούμενες επενδύσεις για τη δέσμευση άνθρακα— περισσότερα από 100 δισ. καναδικά δολάρια.
Σύμφωνα με τη Novi Labs, 19 πιθανά έργα πετρελαιοφόρων άμμων θα μπορούσαν να προσθέσουν 652.000 βαρέλια ημερησίως έως το 2037. Ακόμη και αν προστεθούν άλλα έργα που βρίσκονται σε πιο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, η συνολική αύξηση δεν επαρκεί για να καλύψει τη δυναμικότητα όλων των προτεινόμενων αγωγών.
Ο Μαρκ Ομπερστότερ της Wood Mackenzie σημειώνει ότι τεχνικά όλα αυτά είναι εφικτά, όμως οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Οι πετρελαϊκές εταιρείες δεν αντιμετωπίζουν πλέον την αγορά με τη λογική της προηγούμενης εποχής, όταν η προτεραιότητα ήταν η συνεχής αύξηση της παραγωγής.
Η κυβέρνηση Κάρνεϊ προσπαθεί να αλλάξει αυτή την εικόνα, υποσχόμενη ταχύτερες αδειοδοτήσεις και ευνοϊκότερους όρους για τις επενδύσεις. Ωστόσο, πολλές από τις σχεδιαζόμενες αλλαγές δεν έχουν ακόμη μετατραπεί σε οριστική νομοθεσία.
Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν ο Καναδάς μπορεί να κατασκευάσει περισσότερους αγωγούς. Είναι αν οι παραγωγοί θα είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν τα τεράστια ποσά που απαιτούνται για να τους γεμίσουν — σε μια εποχή κατά την οποία η ίδια η μακροπρόθεσμη προοπτική του πετρελαίου παραμένει αβέβαιη.
