Αντιμέτωποι με μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων 40 ετών βρίσκονται οι παραγωγοί σιτηρών στις ΗΠΑ, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει εκτοξεύσει το κόστος παραγωγής. Την ίδια στιγμή, οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες πιέζουν ασφυκτικά τα αγροτικά εισοδήματα.
Στη λεγόμενη «ζώνη του καλαμποκιού», που εκτείνεται σε μεγάλο τμήμα των μεσοδυτικών πολιτειών, οι αγρότες προειδοποιούν ότι η αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των λιπασμάτων έχει οδηγήσει πολλές εκμεταλλεύσεις στα όρια της οικονομικής αντοχής τους.
Εκρηκτική αύξηση στο κόστος καυσίμων και λιπασμάτων, χαμηλές τιμές παραγωγού και ακραία καιρικά φαινόμενα συνθέτουν τη σοβαρότερη αγροτική κρίση των τελευταίων δεκαετιών
Οι αυξανόμενες πιέσεις αποτελούν το πιο πρόσφατο σημάδι για το πώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οποία διανύει πλέον τον έκτο μήνα της, έχει επηρεάσει την αμερικανική ενδοχώρα ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών που θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, αναφέρουν οι FT.
Εκτόξευση του κόστους παραγωγής
Οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η επιβράδυνση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις διεθνείς αγορές ενέργειας και αγροτικών εφοδίων.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση λιπάσματος πλούσιου σε φώσφορο, το οποίο πριν από μία δεκαετία κόστιζε περίπου 470 δολάρια τον τόνο και σήμερα ξεπερνά τα 900 δολάρια. Παράλληλα, η μέση τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ έχει αυξηθεί στα 5,45 δολάρια το γαλόνι, από 3,81 δολάρια πριν από την έναρξη της πολεμικής κρίσης.
Η τεράστια αύξηση στις τιμές των καυσίμων και των θρεπτικών συστατικών για τις καλλιέργειες, από τότε που οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την επίθεσή τους στο Ιράν τον Φεβρουάριο, ήρθε σε μια στιγμή που οι Αμερικανοί αγρότες πάλευαν ήδη μετά από χρόνια χαμηλών τιμών στα δημητριακά και πτώσης των εισοδημάτων.
Πολλοί βλέπουν επίσης τους εαυτούς τους ως θύματα των εμπορικών πολέμων του Τραμπ, οι οποίοι, όπως υποστηρίζουν, έχουν βλάψει τις αμερικανικές αγροτικές εξαγωγές, ιδίως τις πωλήσεις σόγιας στην Κίνα.
Απώλειες 31 δισ. δολαρίων
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της American Farm Bureau Federation, χωρίς κρατική στήριξη οι παραγωγοί εννέα βασικών καλλιεργειών αναμένεται να καταγράψουν συνολικές απώλειες 31 δισ. δολαρίων το 2026 και 32 δισ. δολαρίων το 2027.
Για τους καλλιεργητές καλαμποκιού, οι ζημιές υπολογίζονται σε 131 δολάρια ανά στρέμμα φέτος, ενώ το επόμενο έτος εκτιμάται ότι θα αυξηθούν στα 167 δολάρια. Για τη σόγια, το ποσό ανέρχεται σε 80 δολάρια ανά στρέμμα σε απώλειες φέτος και 138 δολάρια το επόμενο έτος. Σύμφωνα με τους ίδιους, το 2027 θα σηματοδοτήσει το έκτο συνεχόμενο έτος αρνητικών αποδόσεων για τις περισσότερες βασικές αροτραίες καλλιέργειες στις ΗΠΑ.
Οι δυσκολίες των αγροτών στα Μεσοδυτικά αποδεικνύουν πώς οι ανησυχίες για την οικονομική προσιτότητα, ο πληθωριστικός αντίκτυπος του πολέμου με το Ιράν και οι δυσμενείς επιπτώσεις των δασμών του Τραμπ φτάνουν σε ευρύτερα τμήματα του πληθuσμού των ΗΠΑ — από τις εργaτικές οικογένειες στις μεγάλες πόλεις έως τις αγροτικές κοινότητες στην ενδοχώρα.
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση των Financial Times διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 53% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων δήλωσαν ότι τα οικονομικά τους είχαν επιδεινωθεί από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, ένα αποτέλεσμα που θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στις ελπίδες των Ρεπουμπλικάνων να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Η… προδοσία
Από την πλευρά του ο Τραμπ ανακοινώνει ότι θα στηρίξει τους αγρότες, δηλώνοντας χαρακτηριστικά τον Ιούνιο ότι «δεν πρόκειται ποτέ να σας απογοητεύσουμε». Τον ίδιο μήνα, η κυβέρνησή του ζήτησε ένα πακέτο χρηματοδότησης ύψους 11 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τους αγρότες, το οποίο θα παρείχε έκτακτη βοήθεια στους παραγωγούς αροτραίων και ειδικών καλλιεργειών. Ωστόσο, οι αγροτικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι αυτό δεν είναι αρκετό.
Μάλιστα, ορισμένες από τις προσπάθειές του να αντιμετωπίσει την άνοδο των τιμών των τροφίμων έχουν προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων από τον αγροτικό τομέα. Την περασμένη εβδομάδα, εξόργισε τους κτηνοτρόφους ανακοινώνοντας την αναστολή (waiver) για 90 ημέρες των δασμών σε έως και 300.000 τόνους εισαγωγών βοείου κρέατος, μια κίνηση που ορισμένοι κτηνοτρόφοι χαρακτήρισαν «προδοσία».
Ωστόσο, πολλοί αγρότες λένε ότι ο πόλεμος του Τραμπ στο Ιράν είχε την πιο σαρωτική επίδραση στις εκμεταλλεύσεις τους, δημιουργώντας όπως χαρακτηριστικά επισημαίνουν αβεβαιότητα. «Προβλέπεται ότι οι αγρότες δεν πρόκειται να βγάλουν χρήματα για τα επόμενα δύο χρόνια».
Επιδείνωση και από την ξηρασία
Την οικονομική πίεση (πληρωμές τόκων, κόστος εργασίας, τιμή αγροτικών μηχανημάτων κ.ά) εντείνουν η ξηρασία και οι υψηλές θερμοκρασίες. Στη Νεμπράσκα, μία από τις σημαντικότερες αγροτικές πολιτείες, οι βροχοπτώσεις κατά το πρώτο επτάμηνο του έτους ήταν αισθητά χαμηλότερες από τα κανονικά επίπεδα.
Αγρότες της περιοχής αναφέρουν ότι οι ξηρασίες, οι έντονες βροχοπτώσεις και οι ισχυροί άνεμοι εμφανίζονται πλέον με μεγαλύτερη συχνότητα και ένταση, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για τις αποδόσεις.
Η περιορισμένη προσφορά έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις αγορές. Η τιμή του καλαμποκιού για παράδοση τον Δεκέμβριο αυξήθηκε κατά 10% μέσα σε έναν μήνα, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023. Με τις τιμές άλλων εμπορευμάτων όπως η σόγια και το σιτάρι να σημειώνουν επίσης άνοδο τις τελευταίες ημέρες, οι ειδικοί φοβούνται ότι αυτό θα μπορούσε να ωθήσει προς τα πάνω τον πληθωρισμό.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η άνοδος αυτή θα περάσει σταδιακά στις τιμές των ζωοτροφών και τελικά στα τρόφιμα που πληρώνουν οι καταναλωτές.
