Σε εποχές γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τον διπολικό κόσμο να έχει δώσει τη θέση του σε ένα πολυπολικό περιβάλλον έντασης, ο ρόλος της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) αναδεικνύεται κρίσιμος για τη διασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας και την προστασία του καταναλωτή, τόνισε ο πρόεδρος της Αρχής, Κωνσταντίνος Τσιμάρας, μιλώντας στο ΟΤ Forum, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, και στον δημοσιογράφο Χρήστο Κολώνα.
Ο κ. Τσιμάρας επισήμανε ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις – από την εισβολή στην Ουκρανία έως την κρίση στον Κόλπο και τη Μέση Ανατολή – έχουν καταδείξει πόσο ευαίσθητος είναι ο ενεργειακός κλάδος στις διεθνείς εξελίξεις. Υπενθύμισε την εκτίναξη του TTF στα 400 ευρώ κατά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς και τις τρέχουσες ελλείψεις στις εξαγωγές φυσικού αερίου λόγω του κλεισίματος των στενών του Ορμούζ.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΡΑΑΕΥ έχει θέσει ως προτεραιότητες μια σειρά από στρατηγικά έργα που αναβαθμίζουν τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας και ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια:
- Διασφάλιση αποθήκευσης φυσικού αερίου, το οποίο παραμένει μεταβατικό καύσιμο.
- Ανάπτυξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων, με την αναθέρμανση του έργου Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (EuroAsia Interconnector) και την προώθηση της διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου (GSI).
- Κάθετος διάδρομος, ο οποίος θα περάσει από τη Βόρεια Ελλάδα και θα συνδεθεί με Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία, με μελλοντική επέκταση προς Βόρεια Μακεδονία, Σερβία και Κεντρική Ευρώπη.
- Έργα αποθήκευσης ενέργειας, για τα οποία η Αρχή έχει ήδη εκδώσει το σχετικό πλαίσιο και έχει προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τον σχεδιασμό και την υλοποίησή τους.
Χρωματιστά τιμολόγια: Στροφή στα «μπλε» λόγω σταθερότητας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Τσιμάρας στις πρωτοβουλίες της ΡΑΑΕΥ για την προστασία του καταναλωτή, με αιχμή του δόρατος τα χρωματιστά τιμολόγια ρεύματος. Όπως είπε, η πρωτοβουλία για τα χρωματιστά τιμολόγια έχει αγκαλιαστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει ενταχθεί ως best practice από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ το εργαλείο συγκριτικής μελέτης των τιμών που έχει αναπτύξει η Αρχή δέχεται καθημερινά χιλιάδες επισκέψεις.
Απαντώντας σε ερώτηση για την εικόνα στην αγορά, ο πρόεδρος της ΡΑΑΕΥ ανέφερε ότι παρατηρείται σταδιακή στροφή των καταναλωτών προς τα «μπλε» (σταθερά) τιμολόγια, λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας και της επιθυμίας για εξασφάλιση σταθερής τιμής. «Κάθε μέρα δεν ξέρουμε τι μπορεί να μας προκύψει. Βλέπετε τη μια μέρα πάει να εξομαλυνθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, την επομένη ακούμε πάλι για βομβαρδισμούς», είπε χαρακτηριστικά.
Τα «πράσινα» (κυμαινόμενα) τιμολόγια εξακολουθούν να έχουν σημαντική διεισδυτικότητα στην αγορά, αλλά με τα σημερινά δεδομένα ο κόσμος φαίνεται να στρέφεται περισσότερο προς τα «μπλε». Παράλληλα, το «πορτοκαλί» (δυναμικό) τιμολόγιο, το οποίο συνδέεται με την ύπαρξη έξυπνου μετρητή και προσφέρει 24 τιμές την ημέρα βάσει spot, αναμένεται να διεισδύσει σταδιακά καθώς αυξάνεται η εγκατάσταση ψηφιακών μετρητών από τον διαχειριστή δικτύου.
Σε ερώτηση αν θα εμπλουτιστεί περαιτέρω η παλέτα με νέο χρώμα, ο κ. Τσιμάρας απάντησε ότι η ανακοίνωση για τα χρωματιστά τιμολόγια είναι φετινή και θα αξιολογηθεί η λειτουργία του συστήματος τους επόμενους μήνες, λαμβάνοντας υπόψη και τις διεθνείς εξελίξεις, πριν προχωρήσει το αρμόδιο τμήμα σε εισηγήσεις.
Νερό: Κοινωνικό αγαθό υπό πίεση – Λειψυδρία, τιμολόγια και ενοποιήσεις
Στον τομέα των υδάτων, ο κ. Τσιμάρας τόνισε ότι πρόκειται για έναν κρίσιμο κλάδο, υπενθυμίζοντας τις πρόσφατες πλημμύρες σε Κεντρική και Νότια Ευρώπη και Ιταλία, οι οποίες οδήγησαν πυρηνικές μονάδες να περιορίσουν την παραγωγή τους στο 10-15% και κατέδειξαν τη σημασία των διασυνδέσεων για την ευστάθεια του συστήματος.
Οι προτεραιότητες της ΡΑΑΕΥ στον κλάδο των υδάτων εστιάζουν σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- Γενικά Σχέδια Ύδατος: Η εξοικείωση των παρόχων (ΔΕΥΑ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ) με την υποβολή των γενικών σχεδίων ύδατος, τα οποία παρέχουν μια μεσοπρόθεσμη εικόνα για τη διαχείριση του πόσιμου νερού, συμπεριλαμβανομένης της άρδευσης (ΓΟΕΒ, ΤΟΕΒ). Στη χώρα μας, το 85% της κατανάλωσης νερού κατευθύνεται στον πρωτογενή τομέα, ενώ το υπόλοιπο καλύπτει οικιακούς καταναλωτές και βιομηχανία.
- Αντιμετώπιση λειψυδρίας: Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα νησιά του Αιγαίου, όπου ο αυξανόμενος τουρισμός επιτείνει το πρόβλημα πρόσβασης στο νερό το καλοκαίρι. Η Αρχή επιδιώκει την ταχύτερη έκδοση αποφάσεων για την αποστολή μονάδων αφαλάτωσης και την εξυπηρέτηση των καταναλωτών.
- Τιμολόγηση: Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, όπως έχει επανειλημμένα αναγνωρίσει το Συμβούλιο της Επικρατείας. Η ΡΑΑΕΥ εργάζεται για τον εξορθολογισμό των τιμολογίων και την υποστήριξη των μικρών ΔΕΥΑ, οι οποίες πλέον υποβάλλουν τα τιμολόγιά τους στην Αρχή για έγκριση.
- Ενσωμάτωση περιφερειακών εταιρειών: Με τον πρόσφατο νόμο που δίνει τη δυνατότητα σε ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ να αναλάβουν τους όμορους νομούς, η ΡΑΑΕΥ καλείται να αποτιμήσει τα περιουσιακά στοιχεία των παγίων των ΔΕΥΑ που θα ενταχθούν, μια δύσκολη άσκηση που όμως πρέπει να ολοκληρωθεί άμεσα για την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη.
«Η εμπιστοσύνη κρίνεται στην πράξη»
Ο κ. Τσιμάρας υπογράμμισε ότι η συνύπαρξη ενέργειας, αποβλήτων και υδάτων στην ίδια ανεξάρτητη Ρυθμιστική Αρχή αποτελεί στρατηγική επιλογή και πλεονέκτημα για τη χώρα. Σημείωσε ότι στον ενεργειακό τομέα η Ελλάδα καταγράφει σημαντική πρόοδο, με τις ΑΠΕ να καλύπτουν το 46,7% της εγχώριας ζήτησης το 2025, ενώ προχωρούν τα έργα διασυνδέσεων, αποθήκευσης ενέργειας και ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Για τον κλάδο των υδάτων, επανέλαβε ότι προτεραιότητα αποτελεί η προστασία του νερού ως κοινωνικού αγαθού, η διασφάλιση ποιοτικών και προσιτών υπηρεσιών και η άμεση ανάληψη δράσεων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, η οποία δεν αφορά μόνον τα μικρά νησιά αλλά και την ηπειρωτική χώρα.
