Ο Τζερόμ Πάουελ, πρόεδρος της Fed επί μία οκταετία (2018-2026), δεν είναι ένας «άνθρωπος του χεριού» του Ντόναλντ Τραμπ. Είναι από έναν άλλο κόσμο – όχι απαραίτητα καλύτερο από εκείνον του Αμερικανού προέδρου, αλλά σίγουρα πιο προβλέψιμο. Παρότι διορίστηκε επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ από τον ίδιο τον Τραμπ κατά την πρώτη θητεία του το Νοέμβριο του 2017, ουδέποτε έκανε τα χατήρια του προέδρου. Είχε την αξιοπρέπεια να τιμήσει την καταστατική ανεξαρτησία του θεσμού του οποίου προΐστατο και να μην γίνει ένας ακόμα «άνθρωπος του προέδρου».
Ρεπουμπλικανός με σεβασμό στο αξίωμα και την αποστολή του, πολυεκατομμυριούχος δικηγόρος και επενδυτικός τραπεζίτης στον ιδιωτικό τομέα ήδη προτού διοριστεί για πρώτη φορά ως μέλος (governor ακριβέστερα) στο διοικητικό συμβούλιο της Fed το 2012, ο ηλικίας 73 ετών σήμερα Πάουελ αντιστάθηκε στις απροκάλυπτες, δημόσιες απαιτήσεις του προέδρου Τραμπ να συντονίσει και να ευθυγραμμίσει τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ ανάλογα με τις πολιτικές επιδιώξεις και τα κατά καιρούς πελατειακά του συμφέροντα.
Αρνήθηκε, συγκεκριμένα, να εγκαταλείψει τη μονεταριστική πολιτική που ο ίδιος έκρινε ότι πρέπει να εφαρμόσει για να προστατεύσει το εθνικό νόμισμα και τα δημόσια οικονομικά της πατρίδας του, αγνοώντας την επιθυμία του Τραμπ να μειώσει τα επιτόκια του δολαρίου και να συνδράμει τη λαϊκιστική πολιτική που ήθελε να ακολουθεί ο πρόεδρος σε περιόδους που αντιλαμβανόταν ότι το ακριβό χρήμα στρίμωχνε οικονομικά την εκλογική του πελατεία.
Παρενθετικά πρέπει να σημειωθεί ότι καταστατική υποχρέωση της Fed είναι κατά τη λήψη των αποφάσεών της να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις αλλά και την αμερικανική αγορά εργασίας. Να μη δημιουργεί δηλαδή συνθήκες στην αγορά που αποθαρρύνουν τις προσλήψεις από τις επιχειρήσεις και αυξάνουν την ανεργία – μια τέτοια δέσμευση δεν έχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ας πούμε.
Έχουν υποχρέωση ο πρόεδρος και τα μέλη της περίφημης Επιτροπής Ανοικτών Αγορών, που καθορίζουν τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ και τη ρευστότητα στην αμερικανική οικονομία, να λαμβάνουν υπόψη και τις κοινωνικές επιπτώσεις των αποφάσεών τους.
Άκαρπη η έρευνα
Οι εμμονές των ανθρώπων συνήθως επιδεινώνονται με την πάροδο των ετών. Και εξάλλου μια πληθωρική προσωπικότητα όπως αυτή του Ντόναλντ Τραμπ δύσκολα θα ξεχνούσε ότι όλα αυτά τα χρόνια ο Πάουελ έκανε του κεφαλιού του ασκώντας αντιπληθωριστική πολιτική. Προσπάθησε επί μήνες να τον απομακρύνει από τη Fed, να τον εξαναγκάσει σε παραίτηση. Στο πλαίσιο της προσπάθειάς του αυτής κατηγόρησε τον Πάουελ για υπερβάσεις κόστους σε εργασίες ανακαίνισης που αποφάσισε να κάνει ο Πάουελ στα κεντρικά γραφεία της Fed στην Ουάσιγκτον.
«Πρώην κατασκευαστής ακινήτων ο ίδιος, ο Τραμπ είχε δει με καχυποψία τις οικοδομικές εργασίες που γίνονταν με πρωτοβουλία του Πάουελ», μεταδίδει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). Έτσι ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε την έναρξη δικαστικής έρευνας κατά του Τζερόμ Πάουελ.
Ο ίδιος ο επικεφαλής της Fed τον περασμένο Ιανουάριο είχε αποκαλύψει την εναντίον του έρευνα, καταγγέλλοντάς την ως «πρόσχημα» και μιλώντας για μια «άνευ προηγουμένου επίθεση στην ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας». Κατά το AFP, «ο πρόεδρος Τραμπ προσπαθούσε να απομακρύνει τον Πάουελ επειδή ακολουθούσε μια νομισματική πολιτική που ήταν πολύ λιτή για τα γούστα του».
Ακριβά, αλλά σύννομα
Το πόρισμα της έρευνας, ωστόσο, που δημοσιοποίησε μέσω Διαδικτύου την Τετάρτη η Γενική Επιθεώρηση (IG) της Fed (πρόκειται για το αρμόδιο ελεγκτικό όργανο της Κεντρικής Τράπεζας), μάλλον δεν ικανοποίησε τον Τραμπ. «Κατά την αξιολόγησή μας, σε κανένα σημείο της έρευνάς μας δεν βρήκαμε βάσιμους λόγους να πιστεύουμε ότι έχουν σημειωθεί ποινικές παραβάσεις που να δικαιολογούν την παραπομπή στα δικαστήρια», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
«Ενώ η έκθεσή μας υπογραμμίζει ελλείψεις στη διαχείριση του έργου ανακαίνισης, δεν βρήκαμε κανένα διοικητικό παράπτωμα κατά την αξιολόγησή μας», πρόσθεσε η IG. Ο προϋπολογισμός του έργου ανακαίνισης και επέκτασης του κτιρίου που στεγάζει τις κεντρικές υπηρεσίες της Fed στην αμερικανική πρωτεύουσα, έργο το οποίο βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, αυξήθηκε από 1,3 δισ. δολάρια τον Φεβρουάριο του 2020 σε σχεδόν 2,4 δισ. δολάρια το Δεκέμβριο του 2024, αναφέρει το έγγραφο.
Η ίδια η Fed εξήγησε ότι αντιμετώπισε την αύξηση του κόστους των εργασιών (οικοδομικά υλικά, εργατικά) κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Ο ίδιος ο Πάουελ, δηλαδή, απέδωσε τα αυξημένα κόστη ανακαίνισης στον πληθωρισμό που, ως επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας, πάσχιζε να τιθασεύσει.
«Κυνήγι μαγισσών»
«Αφού τον κήρυξε ανίκανο ως τραπεζίτη, ο Ντόναλντ Τραμπ άρχισε να αμφισβητεί την ακεραιότητα του ως άνθρωπο. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, το αυξανόμενο κόστος των ανακαινίσεων των κεντρικών γραφείων της Fed δύσκολα θα μπορούσε να εξηγηθεί με κάτι άλλο εκτός από ‘απάτη’. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να κάνει μια αιφνιδιαστική επίσκεψη στο εργοτάξιο στα τέλη Ιουλίου 2025 φορώντας κράνος, έχοντας τον Τζερόμ Πάουελ δίπλα του», μεταδίδει το AFP.
«Ο πρόεδρος στη συνέχεια δεν αποθάρρυνε τη ομοσπονδιακή εισαγγελέα Τζανίν Πίρο, όταν ξεκίνησε διαδικασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ποινικές κατηγορίες εναντίον του κεντρικού τραπεζίτη. Η αποκάλυψη αυτών των διαδικασιών από τον Τζερόμ Πάουελ τον Ιανουάριο του 2026 προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών από την επιχειρηματική κοινότητα των ΗΠΑ, η οποία ανησυχούσε για την ευθεία αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας του θεσμού», σημειώνει το Πρακτορείο.
Εν τέλει, τον περασμένο Απρίλιο η διορισμένη από τον πρόεδρο Τραμπ, Τζανίν Πίρο, έκλεισε την έρευνα κατά του Πάουελ αφήνοντας το θέμα στα χέρια της Γενικής Επιθεώρησης (IG) της Fed. «Η εκθεση της IG επιβεβαιώνει ότι η ομοσπονδιακή εισαγγελέας Τζανίν Πίρο, όπως και ο γενικός εισαγγελέας Τοντ Μπλανς, αμφότεροι πιστοί υπηρέτες του Τραμπ, δεν έχουν καμία βάση για να αναπαράγουν και να συντηρούν ένα κυνήγι μαγισσών εναντίον του Τζερόμ Πάουελ», δήλωσε η δημοκρατική γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν – αυτήν ως γνωστόν δεν αντέχει ούτε να την ακούει ο πρόεδρος.
Το AFP θυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προσπαθήσει να απομακρύνει και τη Λίζα Κουκ από το διοικητικό συμβούλιο της Fed, αλλά εμποδίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο να το πετύχει. Όσο για τον Τζερόμ Πάουελ, η θητεία του οποίου στην προεδρία έληξε τον περασμένο Μάιο για να αναλάβει ο Κέβιν Γουρς, διατηρεί τη θέση του στο διοικητικό συμβούλιο της Fed, καθώς η θητεία του λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2028 (ακριβως ένα χρόνο προτού τερματιστεί η προεδρική θητεία του Τραμπ). «Ο Πάουελ έχει εξηγήσει ότι προτιμά να διατηρεί ένα δημόσιο αξίωμα όσο υπάρχει πίεση εναντίον του», σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο.
