Τη δραστική μείωση του ελλείμματος υπόσχεται η Μαρίν Λεπέν, σε περίπτωση του κερδίσει τις εκλογές, σε μια προσπάθεια να ηρεμήσει τους επενδυτές ενώ καλεί την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να παρέμβει για να μειώσει το κόστος δανεισμού της Γαλλίας.
Η ηγέτιδα του κόμματος «Εθνική Συσπείρωση» (Rassemblement National) παρουσίασε το προεκλογικό της πρόγραμμα για τη μείωση του ελλείμματος στο 3,7% το 2027 με στόχο το 2,2% το 2032. Ο προϋπολογισμός της γαλλικής κυβέρνησης προβλέπει το έλλειμμα να διαμορφωθεί στο 5%, πολύ υψηλότερα από τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Η πρόταση Λεπέν για το έλλειμμα
«Αυτή η ριζοσπαστική προσπάθεια αποτελεί συνειδητή επιλογή: να σταλεί ένα σαφές μήνυμα ότι η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών έλαβε τέλος και ότι οι αγορές μπορούν και πάλι να θεωρούν τη Γαλλία αξιόπιστο εταίρο» δήλωσε η Λεπέν κατά τη διάρκεια παρουσίασης στο Παρίσι.
Οι προηγούμενες προσπάθειές της να διεκδικήσει την προεδρία είχαν προκαλέσει ανησυχία στους επενδυτές, καθώς πρότεινε ριζοσπαστικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αποχώρησης της Γαλλίας από το ευρώ.
Έκτοτε, η Λεπέν έχει μετριάσει τη στάση της και την περασμένη εβδομάδα παρουσίασε σχέδια για έναν «χρυσό κανόνα», ο οποίος θα υποχρεώνει τις κυβερνήσεις να καταρτίζουν προϋπολογισμούς που επιτρέπουν τη μείωση του χρέους. Ωστόσο, διατηρεί ορισμένες δαπανηρές βασικές δεσμεύσεις, όπως οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα και η υπόσχεση για διασφάλιση ορίου συνταξιοδότησης στα 60 έτη για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων.
Η πρόταση της οδηγεί το έλλειμμα στα χαμηλότερα επίπεδα από όλες τις προσπάθειες που έχει καταβάλει μέχρι τώρα η Γαλλία.Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση παρουσίασε νέα μέτρα ύψους 43 δισ. ευρώ στο πλαίσιο του νομοσχεδίου για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους, με στόχο τον περιορισμό του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027, από 5,4% φέτος. Σε συνδυασμό με άλλα μέτρα που ελήφθησαν πρόσφατα, η συνολική προσπάθεια εξυγίανσης έως το 2027 θα ανέλθει στα 54 δισ. ευρώ.
Η στρατηγική αυτή στοχεύει σε ευαίσθητες κατηγορίες δαπανών, όπως οι συντάξεις, τα κοινωνικά επιδόματα, οι κρατικά χρηματοδοτούμενες άδειες ασθενείας, καθώς και οι μισθοί και ο αριθμός των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα.
Μεγάλο μέρος των εξοικονομήσεων που στοχεύει να επιτύχει η Λεπέν θα προέλθει από περικοπές δαπανών, τη μείωση των μεταβιβάσεων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και την περικοπή δαπανών που σχετίζονται με τη μετανάστευση.
Η απάντηση στην πρόταση της από τον αντίπαλο της, υποψήφιο της αριστεράς, Ζαν Λικ Μελανσόν ήταν άμεση. Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατηγόρησε την Λεπέν ότι επιδιώκει να κερδίσει την εύνοια των κερδοσκόπων και ότι το σχέδιό της θα «παρέλυε την οικονομία και θα επιδείνωνε το έλλειμμα και το χρέος».
Η Λεπέν ζητά παρέμβαση της ΕΚΤ
Η Λεπέν υποστήριξε ότι η δραστική περικοπή δαπανών θα αποκαταστήσει την αξιοπιστία της Γαλλίας και θα της επιτρέψει να ξεκινήσει συνομιλίες με την ΕΚΤ για παρέμβαση που θα απελευθερώσει «δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ» σε όλη την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της παροχής δανείων με ευνοϊκούς όρους για έργα που αφορούν το κλίμα.
«Η ΕΚΤ πρέπει να παρέμβει ώστε οι χώρες της ευρωζώνης να αποκτήσουν τα απαραίτητα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμών για να επενδύσουν στην κυριαρχία μας, δηλαδή στην άμυνα και στην κάλυψη του τεχνολογικού χάσματος» ανέφερε η ίδια.
Η Λεπέν δεν προσδιόρισε με ποιον τρόπο θα μπορούσε να παρέμβει στην αγορά γαλλικών ομολόγων. Υπενθυμίζεται ότι ο Γάλλος κεντρικός τραπεζίτης, Εμανουέλ Μουλέν προειδοποίησε θα ήταν εσφαλμένο να αναμένει κανείς ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα σπεύσει να δώσει τη λύση.
Ερωτηθείς εάν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα μπορούσε να παρέμβει σε περίπτωση που η Γαλλία δυσκολευόταν να χρηματοδοτηθεί, χαρακτήρισε την προσφυγή σε μια τέτοια ιδέα ως προϊόν «εσφαλμένης συλλογιστικής».
Η αναταραχή στα γαλλικά ομόλογα έχει εκτοξεύσει το κόστος δανεισμού της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης. Το spread των γαλλικών ομολόγων (διαφορά απόδοσης γαλλικών τίτλων έναντι αντίστοιχων γερμανικών) ξεπέρασε τις 150 μονάδες βάσης την περασμένη εβδομάδα, για πρώτη φορά μετά την κρίση χρέους της Ευρωζώνης.
Τα όπλα της ΕΚΤ
Οι συζητήσεις για παρέμβαση της ΕΚΤ έχουν φουντώσει το τελευταίο διάστημα. Η κεντρική τράπεζα κατά τη διάρκεια της κρίσης στα ιταλικά ομόλογα το 2022 δημιούργησε το TPI, που θεωρείται υπερόπλο έναντι των αγορών αν και δεν έχει δοκιμαστεί.
Το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (TPI) επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να αγοράζει απεριόριστο αριθμό ομολόγων από οποιαδήποτε χώρα της ευρωζώνης αντιμετωπίζει «αδικαιολόγητη και άτακτη» σύσφιγξη των όρων χρηματοδότησής της.
Ωστόσο, η Γαλλία δεν πληροί ορισμένα βασικά κριτήρια, γεγονός που καθιστά μια παρέμβαση της ΕΚΤ νομικά αμφιλεγόμενη.
Η ΕΚΤ άφησε πάντως ένα περιθώριο ελιγμού επισημαίνοντας ότι τα εν λόγω κριτήρια αποτελούν απλώς ένα «στοιχείο» για τη λήψη αποφάσεων και θα «προσαρμόζονται δυναμικά» ανάλογα με τους κινδύνους που ανακύπτουν.
Πέρα όμως από το TPI η κεντρική τράπεζα μπορεί να σταματήσει ή να επιβραδύνει τη μείωση του ισολογισμού της ενώ διεθνείς οίκοι εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να προχωρήσει σε επιλεγμένες αγορές ομολογιακών τίτλων.
Η Λεπέν προηγείται σημαντικά στις δημοσκοπήσεις ενόψει του πρώτου γύρου των εκλογών τον Απρίλιο, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν είχε παρουσιάσει λεπτομέρειες για το οικονομικό της πρόγραμμα.
Πέρα από τη βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα σχετικά με το αν ο Πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί θα καταφέρει να επιβιώσει της κοινοβουλευτικής συζήτησης για τον προϋπολογισμό, οι προεδρικές εκλογές που θα διεξαχθούν σε λιγότερο από επτά μήνες εγείρουν ανησυχίες για τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα όσον αφορά το χρέος της.
