Εξέπληξε τις αγορές η κεντρική τράπεζα στις Φιλιππίνες προχωρώντας σε αύξηση των επιτοκίων μεγαλύτερη από την αναμενόμενη, σε μια προσπάθεια να συγκρατήσει τον πληθωρισμό εν μέσω μιας από τις χειρότερες ενεργειακές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών και ενόψει πιθανών κλυδωνισμών που σχετίζονται με τις καιρικές συνθήκες.
Η Bangko Sentral ng Pilipinas αύξησε το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 50 μονάδες βάσης, στο 5,50% από 5,00%, ενώ αύξησε και το επιτόκιο χορηγήσεων στο 6,00% από 5,50%.
Και οι 11 οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα της Wall Street Journal ανέμεναν αύξηση, ωστόσο μόνο ένας προέβλεπε την «τυπική» αύξηση των 25 μονάδων βάσης.
Αυτή η αποφασιστική κίνηση θα «συσφίξει κατάλληλα τις νομισματικές συνθήκες», ώστε να αποτραπεί η μετακύλιση του υψηλότερου ενεργειακού κόστους στις ευρύτερες τιμές καταναλωτή και να σταθεροποιηθούν οι πληθωριστικές προσδοκίες, δήλωσε την Πέμπτη ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Ίλαϊ Ρεμολόνα.
Όπως πολλές άλλες χώρες που εξαρτώνται από τη Μέση Ανατολή για τις προμήθειες πετρελαίου, οι Φιλιππίνες αναγκάστηκαν να αντιδράσουν άμεσα στο σοκ της προσφοράς που προκλήθηκε από το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Πριν η σύγκρουση διαταράξει τις αγορές εμπορευμάτων —αυξάνοντας το κόστος για τις χώρες που εισάγουν ενέργεια και ασκώντας πιέσεις στα νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών— η κεντρική τράπεζα των Φιλιππίνων ακολουθούσε πολιτική μείωσης των επιτοκίων, με στόχο την τόνωση της εξασθενημένης οικονομικής ανάπτυξης.
Με την απόφαση της Πέμπτης, η κεντρική τράπεζα έχει προχωρήσει σε συνολική σύσφιξη 125 μονάδων βάσης, ευθυγραμμιζόμενη με τις κεντρικές τράπεζες της Αυστραλίας, της Ινδονησίας και της Νέας Ζηλανδίας, οι οποίες έχουν επίσης υλοποιήσει αρκετές αυξήσεις επιτοκίων εντός του τρέχοντος έτους. Άλλες χώρες έχουν κινηθεί με πιο σταδιακό ρυθμό, ωστόσο, όσο παρατείνεται η σύγκρουση, τόσο θα περιορίζονται τα περιθώρια ελιγμών για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Η σημασία του Ελ Νίνιο για τις Φιλιππίνες
Στις Φιλιππίνες, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε εκ νέου τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας στα επίπεδα του Απριλίου -το υψηλότερο σημείο των τελευταίων τριών και πλέον ετών- κυρίως λόγω του κόστους που συνδέεται με το πετρελαϊκό σοκ. Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα προετοιμάζεται για πρόσθετες πιέσεις που ενδέχεται να προκύψουν από το καιρικό φαινόμενο «Ελ Νίνιο», το οποίο συνήθως οδηγεί σε άνοδο των τιμών των τροφίμων, καθώς οι συνθήκες ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών πλήττουν την αγροτική παραγωγή.
Ο Ρεμολόνα ανέδειξε το φαινόμενο Ελ Νίνιο ως τον κίνδυνο για τον πληθωρισμό που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην Κεντρική Τράπεζα των Φιλιππίνων για το επόμενο έτος. Αν και η BSP διατήρησε την πρόβλεψή της για τον μέσο πληθωρισμό του 2026 στο 6,1%, αύξησε την πρόβλεψη για το 2027 στο 6%, από 5,4%.
Η αδύναμη πορεία του πέσο περιπλέκει την κατάσταση, καθώς καθιστά τα εισαγόμενα αγαθά —συμπεριλαμβανομένων των καυσίμων— ακριβότερα σε όρους τοπικού νομίσματος. Το πέσο ενισχύθηκε ελαφρώς μετά τη σημαντική αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα, ωστόσο παραμένει κατά 8% ασθενέστερο έναντι του δολαρίου από την αρχή του έτους.
Ο Ρεμολόνα δήλωσε ότι η BSP παραμένει ανοιχτή σε περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων, αν και το ύψος και ο χρόνος αυτών θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη των οικονομικών συνθηκών.
Σύμφωνα με την Capital Economics, υπάρχει πιθανότητα η πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων από την BSP να είναι και η τελευταία του τρέχοντος κύκλου νομισματικής σύσφιξης, υπό την προϋπόθεση ότι οι τιμές της ενέργειας θα σταθεροποιηθούν και θα υποχωρήσουν από τις αρχές του επόμενου έτους.
Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο ώστε η εστίαση να μετατοπιστεί προς τη στήριξη της ανάπτυξης.
Εξαιρουμένης της περιόδου της πανδημίας, ο ρυθμός ανάπτυξης του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) των Φιλιππίνων κατά το δεύτερο τρίμηνο ήταν ο χαμηλότερος από τα τέλη του 2009, σημείωσε σε ανάλυσή του ο οικονομολόγος Τζέισον Τουβέι. Η Capital Economics προβλέπει μια σταδιακή και ανώμαλη ανάκαμψη κατά τα επόμενα τρίμηνα.
