Η Alpha Bank επιδιώκει να ενισχύσει σημαντικά την κερδοφορία της έως το 2030, στοχεύοντας σε απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) περίπου 16%, μέσα από την αύξηση των χορηγήσεων, τη βελτίωση του μείγματος ενεργητικού και την ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες. Ωστόσο, η απόφαση να αξιοποιήσει το σύνολο του κεφαλαιακού της πλεονάσματος, με στόχο δείκτη CET1 στο 13% έως το τέλος της περιόδου, περιορίζει τα περιθώρια περαιτέρω αναβάθμισης της πιστοληπτικής της αξιολόγησης, παρά τη βελτίωση της κερδοφορίας και της ποιότητας του ισολογισμού της. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης της Scope Ratings για τη στρατηγική της τράπεζας την περίοδο 2026-2030.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Scope, το νέο επιχειρηματικό σχέδιο της Alpha Bank αποσκοπεί στην αύξηση της κερδοφορίας και στη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων, ώστε η τράπεζα να εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις μεταβολές των επιτοκίων. Η συνεργασία με τη UniCredit, οι επενδύσεις στην τεχνολογία και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού εκτιμάται ότι θα συμβάλουν στην υλοποίηση των στόχων.
Η στρατηγική της Alpha Bank έχει αρκετά κοινά σημεία με εκείνες των υπόλοιπων μεγάλων ελληνικών τραπεζών. Η αύξηση των δανείων και η επέκταση σε δραστηριότητες που απαιτούν λιγότερα κεφάλαια και αποφέρουν προμήθειες, όπως η διαχείριση περιουσίας, το transaction banking και οι ασφαλιστικές εργασίες, αποτελούν τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης των εσόδων. Ωστόσο, η Alpha Bank θέτει τον χαμηλότερο στόχο πιστωτικής επέκτασης μεταξύ των εγχώριων ομίλων, περίπου 6% ετησίως, έναντι 7,5% για τη Eurobank, υψηλού μονοψήφιου ποσοστού για την Εθνική Τράπεζα και 8,5% για την Πειραιώς. Η Scope εκτιμά ότι η επιλογή αυτή ενδέχεται να αντανακλά μια πιο συντηρητική προσέγγιση σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον.
Περιορίζει την απόσταση από τον ανταγωνισμό
Η Scope αναμένει ότι η Alpha Bank θα συνεχίσει να περιορίζει την απόσταση που τη χωρίζει από τις υπόλοιπες ελληνικές τράπεζες ως προς την αποδοτικότητα. Η διοίκηση στοχεύει σε αύξηση της κανονικοποιημένης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων στο 14,5% το 2028 και στο 16% το 2030, από περίπου 12% το 2026. Οι στόχοι αυτοί, πάντως, παραμένουν χαμηλότεροι από εκείνους της Εθνικής και της Eurobank, που επιδιώκουν απόδοση περίπου 17% το 2028, καθώς και από τον στόχο της Πειραιώς για περίπου 18% το 2030.
Αντίθετα, η προβλεπόμενη αύξηση των κερδών ανά μετοχή (EPS), με ετήσιο ρυθμό περίπου 12%, είναι η υψηλότερη μεταξύ των ελληνικών τραπεζών. Τα καθαρά έσοδα από τόκους αναμένεται να ενισχύονται κατά περίπου 6% ετησίως, κυρίως χάρη στην αύξηση των όγκων και στη βελτίωση του μείγματος ενεργητικού. Σε αυτή την εξέλιξη θα συμβάλει και η σταδιακή απόσυρση στοιχείων χαμηλότερης απόδοσης, όπως παλαιότεροι τίτλοι τιτλοποιήσεων και αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις, καθώς και η επανεπένδυση ομολόγων που λήγουν σε τίτλους με υψηλότερες αποδόσεις.
Παράλληλα, τα έσοδα από προμήθειες εκτιμάται ότι θα αυξάνονται κατά περίπου 9% ετησίως, με αιχμή τη διαχείριση περιουσίας. Η τράπεζα σχεδιάζει επίσης να μειώσει τον δείκτη κόστους προς έσοδα από 38% σε 34% έως το 2030, ενώ το κόστος πιστωτικού κινδύνου αναμένεται να παραμείνει σχετικά σταθερό, μεταξύ 45 και 50 μονάδων βάσης. Η Scope θεωρεί εφικτό τον στόχο για υποχώρηση του δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στο 2% έως το 2030, από 3,8% τον Νοέμβριο του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει σημαντική επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών.
Το μειονέκτημα στις καταθέσεις και η εξάρτηση από την αγορά
Ένα από τα σημεία στα οποία η Alpha Bank εξακολουθεί να υστερεί έναντι των εγχώριων ανταγωνιστών της είναι η καταθετική της βάση. Η διοίκηση εκτιμά ότι ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις θα αυξηθεί από περίπου 80% σε πάνω από 85% έως το 2030, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των ελληνικών τραπεζών. Αυτό θα συμβεί καθώς οι καταθέσεις προβλέπεται να αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό περίπου 3,5%, βραδύτερα δηλαδή από τις χορηγήσεις. Αντίθετα, η Scope υπολογίζει ότι ο αντίστοιχος δείκτης για τις υπόλοιπες τράπεζες θα διαμορφωθεί περίπου στο 70%.
Η αύξηση του καθαρού ανώτερης εξοφλητικής προτεραιότητας χρέους κατά περίπου 2 δισ. ευρώ θα ενισχύσει την εξάρτηση της Alpha Bank από τη χρηματοδότηση μέσω των αγορών. Σύμφωνα με την ανάλυση, αυτό ενδέχεται να επιβαρύνει τα περιθώρια κέρδους της σε σχέση με τράπεζες που διαθέτουν μεγαλύτερη καταθετική βάση. Η Scope αποδίδει, μάλιστα, το μεγαλύτερο μέρος της υστέρησης στην κερδοφορία έναντι των ανταγωνιστών στο υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.
Το κεφαλαιακό περιθώριο στο επίκεντρο
Το βασικό ζήτημα για την πιστοληπτική αξιολόγηση της Alpha Bank είναι η επιλογή της διοίκησης να αξιοποιήσει πλήρως τα κεφάλαια που θα δημιουργηθούν την περίοδο 2027-2030, διατηρώντας τον δείκτη CET1 στο 13% έως το τέλος του επιχειρηματικού σχεδίου. Από τη συνολική κεφαλαιακή δυνατότητα των 7,3 δισ. ευρώ που αναμένεται να συσσωρευθεί στην τετραετία, περίπου 1,2 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στη χρηματοδότηση της αύξησης των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού και 700 εκατ. ευρώ σε επενδύσεις.
Επιπλέον, περίπου 1 δισ. ευρώ θα απορροφηθεί από την απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων, ενώ περίπου 4 δισ. ευρώ προορίζονται για μερίσματα σε μετρητά και πρόσθετες διανομές προς τους μετόχους, εκτός εάν μεγαλύτερες εξαγορές ή ταχύτερη ανάπτυξη απορροφήσουν μέρος αυτών των κεφαλαίων. Με βάση τις προβλέψεις, το πλεονάζον κεφάλαιο CET1 το 2030 θα είναι μηδενικό.
Η προσέγγιση αυτή είναι πιο επιθετική σε σχέση με τη Eurobank, η οποία στοχεύει σε CET1 άνω του 14% το 2028, και την Εθνική, με στόχο κάτω από το 16%. Βρίσκεται, ωστόσο, πιο κοντά στην πολιτική της Πειραιώς, που έχει θέσει στόχο 12,5%. Η Scope εκτιμά ότι ο στόχος του 13% αφήνει στην Alpha Bank κεφαλαιακό περιθώριο λίγο χαμηλότερο των 300 μονάδων βάσης πάνω από την ελάχιστη απαίτηση MDA για το 2026. Το επίπεδο αυτό θεωρείται επαρκές, μπορεί όμως να ασκήσει κάποια καθοδική πίεση στη συνολική αξιολόγηση της τράπεζας.
Από την άλλη πλευρά, η ποιότητα των κεφαλαίων αναμένεται να βελτιωθεί σημαντικά. Το ποσοστό των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTC) στο CET1 προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 5% έως το 2030, από περίπου 40% σήμερα, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των ελληνικών τραπεζών. Η Scope διευκρινίζει ότι οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αναγνωρίζονται πλήρως ως κεφάλαιο CET1 για εποπτικούς σκοπούς, ενώ θεωρεί ελάχιστο τον κίνδυνο αλλαγής του σχετικού κανονιστικού πλαισίου.
Οι κίνδυνοι για την υλοποίηση του σχεδίου
Η ανάλυση επισημαίνει, πάντως, ότι το επιχειρηματικό σχέδιο δεν είναι απαλλαγμένο από κινδύνους. Η ταυτόχρονη βελτίωση της ποιότητας του ενεργητικού και η επιτάχυνση των νέων χορηγήσεων μπορεί να αποδειχθούν απαιτητικές. Η Alpha Bank προβλέπει σταθερό κόστος πιστωτικού κινδύνου, παρά την ετήσια αύξηση των δανείων κατά περίπου 6% και την προγραμματισμένη άνοδο κατά περίπου 30% των εκταμιεύσεων καταναλωτικής πίστης, με ολοένα μεγαλύτερη χρήση προεγκεκριμένων ψηφιακών δανείων. Η Scope προειδοποιεί ότι οι ζημιές από τις νέες χορηγήσεις εμφανίζονται με χρονική υστέρηση, γεγονός που καθιστά τους στόχους των τελευταίων ετών του σχεδίου περισσότερο εκτεθειμένους.
Αμφιβολίες διατυπώνονται και για τους φιλόδοξους στόχους στη διαχείριση περιουσίας. Παρότι η Alpha Bank ξεκινά από ισχυρή θέση, με το μεγαλύτερο μερίδιο περιουσιακών στοιχείων πελατών private banking και εύπορων ιδιωτών στην Ελλάδα, καλείται να αυξήσει το ποσοστό των πελατών υψηλής οικονομικής επιφάνειας που επενδύουν από 40% σε περίπου 65%. Στο σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία ιδιωτικής τράπεζας στο Λουξεμβούργο, η οποία τελεί υπό την αίρεση της λήψης των απαραίτητων κανονιστικών εγκρίσεων.
Το μακροοικονομικό επίπεδο
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η Scope προειδοποιεί ότι οι συνθήκες μπορεί να αποδειχθούν δυσμενέστερες από τις σημερινές εκτιμήσεις, λόγω αυξημένων πολιτικών κινδύνων, περιφερειακών πολέμων και επιπτώσεων από την κλιματική αλλαγή. Το επιχειρηματικό σχέδιο βασίζεται σε επιβράδυνση της ανάπτυξης του πραγματικού ΑΕΠ στο 1,6% το 2030, από 1,9% το 2026, αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,1% από 3,8%, μείωση της ανεργίας στο 7% από 8,8% και σταθεροποίηση του επιτοκίου της ΕΚΤ στο 2,5%.
Η Scope χαρακτηρίζει εύλογη αυτή τη μακροοικονομική διαδρομή, επισημαίνοντας ότι το σχέδιο δεν στηρίζεται στην υπόθεση υψηλότερων επιτοκίων. Παράλληλα, εκτιμά ότι το όφελος από μια ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη θα ήταν σχετικά περιορισμένο, καθώς αύξηση του ΑΕΠ κατά 2% θα προσέθετε περίπου 0,04 ευρώ στα κέρδη ανά μετοχή του 2030. Αντίθετα, ένας πληθωρισμός υψηλότερος από τον αναμενόμενο θα μπορούσε να δυσκολέψει την επίτευξη των στόχων κόστους, εφόσον τα έσοδα δεν κινηθούν ανάλογα.
Ως αντιστάθμισμα σε ενδεχόμενες αναταράξεις, η διοίκηση διαθέτει δύο βασικά περιθώρια κινήσεων. Μπορεί να περιορίσει τις επενδύσεις, μειώνοντας τις λειτουργικές δαπάνες και διατηρώντας χαμηλό τον δείκτη κόστους προς έσοδα, ενώ διατηρεί και τη διακριτική ευχέρεια ως προς τη διάθεση των περίπου 2 δισ. ευρώ πρόσθετης κεφαλαιακής δυνατότητας για διανομές.
Παρά τους κινδύνους, η Scope αναγνωρίζει ότι η διοίκηση έχει επιδείξει ισχυρό ιστορικό υλοποίησης κατά τα δύο προηγούμενα επιχειρηματικά σχέδια. Όπως επισημαίνει, η Alpha Bank προηγήθηκε με την ενίσχυση του ισολογισμού της και στη συνέχεια αποκατέστησε την επαρκή κερδοφορία και τη δυνατότητα διανομών κεφαλαίου. Το ιστορικό αυτό προσφέρει ένα βαθμό εμπιστοσύνης ως προς την εκτέλεση του νέου σχεδίου, χωρίς ωστόσο να αναιρεί τον περιορισμό που θέτει η χαμηλότερη κεφαλαιακή άνεση στην περαιτέρω βελτίωση της αξιολόγησής της.
