Το μέγεθος της επενδυτικής φρενίτιδας γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αποτυπώνεται με χαρακτηριστικό τρόπο στην περιπέτεια της SoftBank με τις τουρμπίνες φυσικού αερίου. Ο Ιάπωνας δισεκατομμυριούχος Μασαγιόσι Σον, εκτιμώντας ότι η εκρηκτική ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων θα προκαλούσε πρωτοφανή ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, επιχείρησε να εξασφαλίσει από νωρίς ένα μεγάλο μέρος της διαθέσιμης παραγωγικής δυναμικότητας στις ΗΠΑ. Τελικά, όμως, οι παραγγελίες του αποδείχθηκαν υπερβολικές.
Η SoftBank είχε δεσμεύσει τουρμπίνες συνολικής ισχύος άνω των 13 γιγαβάτ, δηλαδή δυναμικότητα μεγαλύτερη από έξι φράγματα Χούβερ, σημειώνει η Wall Street Journal. Ακόμη και μετά την κάλυψη των αναγκών του μεγαλύτερου σχεδιαζόμενου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο στον κόσμο, η εταιρεία βρέθηκε με πολύ περισσότερες δεσμεύσεις από όσες μπορούσε να αξιοποιήσει. Την Τρίτη ανακοίνωσε ζημιά 3,7 δισ. δολαρίων, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην ακύρωση κρατήσεων για εξοπλισμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εξέλιξη αποτελεί ενδεικτικό παράδειγμα των κινδύνων που συνοδεύουν την επιθετική επενδυτική στρατηγική του Σον, σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της έκρηξης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Από την επιθετική επέκταση στην ανάγκη για φρένο
Ο επικεφαλής της SoftBank έχει επενδύσει περίπου 65 δισ. δολάρια στην OpenAI, ενώ παράλληλα αναπτύσσει δραστηριότητες στα κέντρα δεδομένων και στη ρομποτική. Η στρατηγική του βασιζόταν στην εκτίμηση ότι η αγορά της τεχνητής νοημοσύνης θα συνέχιζε να αναπτύσσεται με ταχύτατους ρυθμούς για πολλά χρόνια.
Ωστόσο, οι επενδυτές ανησυχούν πλέον για το κατά πόσο οι τεράστιες δαπάνες για υποδομές θα αποφέρουν τις αναμενόμενες αποδόσεις και αν οι εταιρείες θα μπορέσουν να εξυπηρετήσουν το αυξανόμενο χρέος που χρηματοδοτεί την επέκταση. Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη εκτιμάται ότι, ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα ξεπεράσουν ακόμη και την άνθηση των σιδηροδρόμων στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα, μια περίοδο που ακολούθησε μια μεγάλη χρηματιστηριακή φούσκα και σημαντικές οικονομικές απώλειες.
Οι μετοχές της SoftBank έχουν υποχωρήσει περισσότερο από 55% από τον Ιούνιο, όταν η εταιρεία είχε ξεπεράσει προσωρινά την Toyota σε χρηματιστηριακή αξία, χάνοντας πάνω από 160 δισ. δολάρια. Παράλληλα, η εταιρεία έχει αυξήσει τον δανεισμό της, ενώ πρόσφατη έκδοση ομολόγων της συνοδεύτηκε από υψηλό επιτόκιο 9,75%. Το κόστος ασφάλισης του χρέους της έναντι ενδεχόμενης αθέτησης πληρωμών έχει επίσης αυξηθεί. Την ίδια στιγμή, η SB Energy, ο βραχίονας της SoftBank στον τομέα των ενεργειακών και data center υποδομών, ανέβαλε την προγραμματισμένη δημόσια εγγραφή της.
Ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας, Γιοσιμίτσου Γκότο, έδωσε το στίγμα μιας πιο προσεκτικής στρατηγικής, λέγοντας ότι η SoftBank δεν μπορεί να βρίσκεται διαρκώς σε θέση επίθεσης. «Πρέπει να ισορροπήσουμε ανάμεσα στο γκάζι και το φρένο», σημείωσε.
Το στοίχημα των 33 δισ. δολαρίων της SoftBank στο Οχάιο
Η μαζική δέσμευση τουρμπινών ξεκίνησε στα τέλη του 2025 και συνεχίστηκε στις αρχές του 2026, κυρίως μέσω παραγγελιών από την GE Vernova. Οι τουρμπίνες φυσικού αερίου, που μετατρέπουν την ενέργεια από την καύση του καυσίμου σε ηλεκτρική ενέργεια, απαιτούν παραγγελίες αρκετά χρόνια νωρίτερα. Η απότομη αύξηση της ζήτησης έχει δημιουργήσει μεγάλες λίστες αναμονής, ενώ οι κατασκευαστές δυσκολεύονται να αυξήσουν γρήγορα την παραγωγή τους.
Ο Σον φέρεται να επιδίωκε να εξασφαλίσει τον έλεγχο σημαντικού μέρους της μελλοντικής δυναμικότητας παραγωγής τουρμπινών, αποκτώντας πλεονέκτημα στην κούρσα για τα κέντρα δεδομένων. Οι κρατήσεις, οι οποίες απαιτούσαν σημαντικά και μη επιστρέψιμα τέλη, ενίσχυσαν τη διαπραγματευτική θέση της SoftBank απέναντι στην αμερικανική κυβέρνηση.
Τον Μάρτιο ανακοινώθηκε συμφωνία για την κατασκευή σταθμού φυσικού αερίου ισχύος 9,2 γιγαβάτ στο Οχάιο, με χρηματοδότηση 33 δισ. δολαρίων από την ιαπωνική κυβέρνηση, στο πλαίσιο ευρύτερης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιαπωνίας. Η SoftBank αναλαμβάνει την κατασκευή και λειτουργία του σταθμού, ο οποίος θα τροφοδοτεί γειτονικό κέντρο δεδομένων ισχύος 8 γιγαβάτ, που έχει μισθωθεί στην OpenAI και προορίζεται να είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο.
Ακόμη και μετά την κάλυψη των αναγκών αυτού του έργου και άλλων μικρότερων εγκαταστάσεων, όμως, οι παραγγελίες παρέμεναν υπερβολικές. Καθώς πλησίαζαν νέες πληρωμές, η SoftBank αποφάσισε να ακυρώσει τις πλεονάζουσες κρατήσεις, ακόμη και συμβόλαια για τουρμπίνες που βρίσκονταν σε πιο προχωρημένο στάδιο.
Ο Ίλον Μασκ είχε κατηγορήσει την εταιρεία ότι αθέτησε τις παραγγελίες της, ισχυρισμό που ο Γκότο διέψευσε κατηγορηματικά, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπήρξε αθέτηση πληρωμών. Η GE Vernova, από την πλευρά της, δήλωσε ότι οι κινήσεις της SoftBank δεν είχαν ούτε θετική ούτε αρνητική επίπτωση στην εταιρεία.
