Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις υπεύθυνες κρατικές δαπάνες και τη διαχείριση του χρέους μέσω παρεμβάσεων στις αγορές κρατικών ομολόγων. Την προειδοποίηση αυτή απηύθυνε ο Κλάας Κνοτ, πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και εκ των διεκδικητών της θέσης του επόμενου προέδρου του θεσμού, δίνοντας ένα στίγμα της αντίληψής του για τον ρόλο της ΕΚΤ.
Ο Κνοτ είπε, μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα Corriere della Sera, ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να παρέμβει για τη σταθεροποίηση των αγορών κρατικών ομολόγων σε περιπτώσεις άτακτων συνθηκών συναλλαγών, ωστόσο τόνισε ότι τέτοια μέτρα δεν πρέπει να αντικαθιστούν τις βιώσιμες δημοσιονομικές πολιτικές.
Οι δηλώσεις του συμπίπτουν χρονικά με τις ανησυχίες για τη γαλλική οικονομία και την αναζωπύρωση των φόβων για μια νέα κρίση χρέους στην ευρωζώνη, θέτοντας υπό αμφισβήτηση την ικανότητα της ΕΚΤ να περιορίσει τη χρηματοπιστωτική αστάθεια.
Ο Κνοτ διεκδικεί τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ -ο έτερος διεκδικητής είναι ο ισπανός Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος- μετά την αποχώρησή της τον Φεβρουάριο του 2026.
Η διαδικασία διαδοχής λαμβάνει χώρα σε ένα περιβάλλον όπου οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης καθορίζουν ανεξάρτητα τις δημοσιονομικές τους πολιτικές, γεγονός που περιπλέκει τον συντονισμό με τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ.
Οι στηρίξεις που δέχεται η οικονομία της ευρωζώνης
Ο ολλανδός πρώην κεντρικός τραπεζίτης ανέδειξε την ανθεκτική εγχώρια ζήτηση, την ισχυρή απασχόληση και τους υγιείς ισολογισμούς του ιδιωτικού τομέα ως παράγοντες που στηρίζουν την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη, ενώ αναφέρθηκε και στις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και στις επενδύσεις των ΗΠΑ στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης ως πρόσθετες πηγές οικονομικής δραστηριότητας από τις οποίες επωφελείται η Ευρώπη.
Δεν βλέπει δευτερογενείς επιπτώσεις από τον πληθωρισμό
Όσον αφορά τον πληθωρισμό ο Κνοτ τάχθηκε υπέρ μιας προσεκτικής προσέγγισης, αναγνωρίζοντας ότι την εκτόξευση των τιμών της ενέργειας που ασκούν εντονότερες βραχυπρόθεσμες πληθωριστικές πιέσεις.
Σημείωσε ότι το κύριο ζήτημα αβεβαιότητας είναι κατά πόσον το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος θα μετακυλιστεί στους μισθούς και, ευρύτερα, στις τιμές καταναλωτή. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν σχετικά σταθερές, με ελάχιστες ενδείξεις για ευρύτερες δευτερογενείς πιέσεις στις τιμές, γεγονός που δικαιολογεί την προσεκτική και μετρημένη αντίδραση της ΕΚΤ.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να διατηρήσουν την ευελιξία τους και να αξιολογούν τα νέα οικονομικά δεδομένα πριν αποφασίσουν για μελλοντικές προσαρμογές των επιτοκίων.
Παραδέχθηκε, επίσης, ότι οι απόψεις του για τη νομισματική πολιτική έχουν εξελιχθεί σε σχέση με την προηγούμενη κρίση χρέους στην Ευρωζώνη, όταν ο επίμονα χαμηλός πληθωρισμός είχε προκαλέσει διαιρέσεις μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής στον ευρωπαϊκό Βορρά και τον Νότο.
