Σε κρίσιμη φάση εισέρχεται η διαδικασία επιλογής του επόμενου προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), καθώς η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων από τις κυβερνήσεις της ευρωζώνης εκπνέει την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, στις 17:00 ώρα Βρυξελλών. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο κατά πόσο θα επιβεβαιωθεί η εικόνα μιας αναμέτρησης δύο υποψηφίων ή εάν θα εμφανιστούν και άλλες υποψηφιότητες, περιπλέκοντας τις διαπραγματεύσεις για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ, αναφέρει το Bloomberg.
Οι δύο επικρατέστεροι διεκδικητές είναι ο Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, τον οποίο προωθεί η Ισπανία, και ο Κλάας Νοτ, που έχει την υποστήριξη της Ολλανδίας. Ο πρώτος είναι γενικός διευθυντής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) και διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ισπανίας από το 2018 έως το 2024. Η BIS, με έδρα τη Βασιλεία, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θεσμούς διεθνούς συνεργασίας των κεντρικών τραπεζών, γεγονός που προσδίδει στον Ισπανό υποψήφιο ισχυρό διεθνές θεσμικό προφίλ.
Η αποχώρηση της Λαγκάρντ έχει προγραμματιστεί για τις 7 Φεβρουαρίου 2027
Ο Νοτ, από την πλευρά του, ηγήθηκε της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας για 14 χρόνια, έως το 2025. Η μακρά εμπειρία του στη νομισματική πολιτική και στη διαχείριση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας θεωρείται σημαντικό πλεονέκτημα. Και οι δύο υποψήφιοι έχουν λάβει δημόσια υποστήριξη από τις κυβερνήσεις τους, ενώ τα ονόματά τους βρίσκονται στην κορυφή των συζητήσεων για τη διαδοχή.
Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος
Η παρασκηνιακή μάχη για την διαδοχή στην ΕΚΤ
Ωστόσο, η επιλογή δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τα επαγγελματικά προσόντα των υποψηφίων. Η πολιτική συμφωνία μεταξύ των μεγαλύτερων κρατών της ευρωζώνης αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστική. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Γερμανίας και της Γαλλίας, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να καλούνται να συντονίσουν τις θέσεις τους. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, δεν έχει αναδείξει μέχρι σήμερα πρόεδρο της ΕΚΤ, ενώ η Γαλλία διαθέτει ήδη ισχυρή παρουσία στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Στο παρασκήνιο, η διαδικασία συνδέεται και με τις επικείμενες αλλαγές σε άλλες κορυφαίες θέσεις της κεντρικής τράπεζας. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ αναμένεται να αποχωρήσει από το Εκτελεστικό Συμβούλιο στις αρχές Ιανουαρίου 2027, ενώ η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται τον Μάιο της ίδιας χρονιάς. Οι τρεις αυτές θέσεις δημιουργούν ένα ευρύτερο πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, σύμφωνα με το Reuters.
Η κατανομή των αξιωμάτων ενδέχεται να λάβει υπόψη όχι μόνο την εθνικότητα, αλλά και τη γεωγραφική εκπροσώπηση, την ισορροπία φύλου και τις πολιτικές προτεραιότητες των κρατών-μελών. Η Ισπανία, για παράδειγμα, επιδιώκει να ενισχύσει ξανά την παρουσία της στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, ενώ η Γαλλία ενδέχεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, εάν δεν εξασφαλίσει την προεδρία.
Κλάας Νοτ
Δύσκολη δουλειά για τον διάδοχο της Λαγκάρντ
Η διαδικασία προβλέπει ότι οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα εξετάσουν τις υποψηφιότητες στη συνεδρίαση της 9ης Νοεμβρίου. Για να προχωρήσει μια σύσταση απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες της ευρωζώνης, οι οποίες πρέπει να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της. Η τελική απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες, αφού προηγηθούν οι προβλεπόμενες διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την ίδια την ΕΚΤ. Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου, αν και το χρονοδιάγραμμα μπορεί να μετακινηθεί εάν οι διαπραγματεύσεις καθυστερήσουν.
Η αποχώρηση της Λαγκάρντ έχει προγραμματιστεί για τις 7 Φεβρουαρίου 2027, σχεδόν εννέα μήνες πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της. Η απόφαση αυτή επιταχύνει τις πολιτικές διεργασίες, δίνοντας στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τη δυνατότητα να διαμορφώσουν εγκαίρως τη νέα ηγεσία της κεντρικής τράπεζας.
Ο νέος πρόεδρος θα κληθεί να διαχειριστεί τη νομισματική πολιτική σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τα επιτόκια, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Η προθεσμία της Παρασκευής θα δείξει εάν η επιλογή θα εξελιχθεί σε μια σχετικά καθαρή μονομαχία ή εάν η πραγματική μάχη θα δοθεί στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πολιτικό παζάρι.
