Δύο υποψηφιότητες, του Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος από την Ισπανία και του Κλάας Κνοτ από την Ολλανδία, κατατέθηκαν για τη θέση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με ανακοίνωση του προέδρου του Eurogroup Κυριάκου Πιερρακάκη.
Η διαδικασία διαδοχής ενεργοποιήθηκε μετά την ενημέρωση της Κριστίν Λαγκάρντ προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις 29 Οκτωβρίου, ότι θα παραιτηθεί από τη θέση της έως τις 7 Φεβρουαρίου 2027.
Ο πρόεδρος του Eurogroup ζήτησε από τα κράτη μέλη να υποβάλουν τις προτάσεις τους έως σήμερα, 6 Νοεμβρίου. Με τη λήξη της προθεσμίας, οι δύο υποψηφιότητες ήταν εκείνες που είχαν κατατεθεί επισήμως.
Στο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου
Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα κάνουν μια πρώτη αποτίμηση των υποψηφιοτήτων στην επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup, στις 9 Νοεμβρίου.
Κλάας Νοτ
Η συνεδρίαση αποτελεί το επόμενο βήμα της διαδικασίας, καθώς η τελική απόφαση για τον διορισμό του διαδόχου της Λαγκάρντ ανήκει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος
Πώς θα επιλεγεί ο επόμενος πρόεδρος
Τα μέλη της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της, διορίζονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατόπιν σύστασης του Συμβουλίου της ΕΕ.
Για τη διαμόρφωση της σύστασης απαιτείται ενισχυμένη ειδική πλειοψηφία μεταξύ των κρατών μελών της ευρωζώνης. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται η υποστήριξη τουλάχιστον του 72% των χωρών του ευρώ, δηλαδή 16 από τα 21 κράτη, τα οποία πρέπει να αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπει η Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν από την τελική απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα ζητηθεί η γνώμη τόσο της ΕΚΤ όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η παρασκηνιακή μάχη για την διαδοχή στην ΕΚΤ
Ωστόσο, η επιλογή δεν θα κριθεί αποκλειστικά από τα επαγγελματικά προσόντα των υποψηφίων. Η πολιτική συμφωνία μεταξύ των μεγαλύτερων κρατών της ευρωζώνης αναμένεται να αποδειχθεί καθοριστική. Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Γερμανίας και της Γαλλίας, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να καλούνται να συντονίσουν τις θέσεις τους. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, δεν έχει αναδείξει μέχρι σήμερα πρόεδρο της ΕΚΤ, ενώ η Γαλλία διαθέτει ήδη ισχυρή παρουσία στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Στο παρασκήνιο, η διαδικασία συνδέεται και με τις επικείμενες αλλαγές σε άλλες κορυφαίες θέσεις της κεντρικής τράπεζας. Η Ιζαμπέλ Σνάμπελ αναμένεται να αποχωρήσει από το Εκτελεστικό Συμβούλιο στις αρχές Ιανουαρίου 2027, ενώ η θητεία του επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν ολοκληρώνεται τον Μάιο της ίδιας χρονιάς. Οι τρεις αυτές θέσεις δημιουργούν ένα ευρύτερο πεδίο διαπραγμάτευσης μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, σύμφωνα με το Reuters.
Η κατανομή των αξιωμάτων ενδέχεται να λάβει υπόψη όχι μόνο την εθνικότητα, αλλά και τη γεωγραφική εκπροσώπηση, την ισορροπία φύλου και τις πολιτικές προτεραιότητες των κρατών-μελών. Η Ισπανία, για παράδειγμα, επιδιώκει να ενισχύσει ξανά την παρουσία της στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, ενώ η Γαλλία ενδέχεται να ενδιαφέρεται περισσότερο για τη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου, εάν δεν εξασφαλίσει την προεδρία.
Δύσκολη δουλειά για τον διάδοχο της Λαγκάρντ
Η διαδικασία προβλέπει ότι οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα εξετάσουν τις υποψηφιότητες στη συνεδρίαση της 9ης Νοεμβρίου. Για να προχωρήσει μια σύσταση απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον 16 από τις 21 χώρες της ευρωζώνης, οι οποίες πρέπει να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της. Η τελική απόφαση ανήκει στους Ευρωπαίους ηγέτες, αφού προηγηθούν οι προβλεπόμενες διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την ίδια την ΕΚΤ. Στόχος είναι να επιτευχθεί συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου, αν και το χρονοδιάγραμμα μπορεί να μετακινηθεί εάν οι διαπραγματεύσεις καθυστερήσουν.
Η αποχώρηση της Λαγκάρντ έχει προγραμματιστεί για τις 7 Φεβρουαρίου 2027, σχεδόν εννέα μήνες πριν από την κανονική ολοκλήρωση της θητείας της. Η απόφαση αυτή επιταχύνει τις πολιτικές διεργασίες, δίνοντας στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις τη δυνατότητα να διαμορφώσουν εγκαίρως τη νέα ηγεσία της κεντρικής τράπεζας.
Ο νέος πρόεδρος θα κληθεί να διαχειριστεί τη νομισματική πολιτική σε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τον πληθωρισμό, την ανάπτυξη και τα επιτόκια, διατηρώντας παράλληλα την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Η προθεσμία της Παρασκευής θα δείξει εάν η επιλογή θα εξελιχθεί σε μια σχετικά καθαρή μονομαχία ή εάν η πραγματική μάχη θα δοθεί στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πολιτικό παζάρι.
