Στις εξελίξεις σχετικά με το υποθαλάσσιο καλώδιο μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, τις ενέργειες της Τουρκίας αλλά και τη στήριξη που παρέχει στο έργο η Γαλλία, αναφέρεται άρθρο στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro, υπογραμμίζοντας ότι «το κρίσιμο αυτό έργο για την ενεργειακή ασφάλεια αντιμετωπίζει εμπόδια λόγω των αντιπαραθέσεων με την Τουρκία».
Όπως σημειώνει το ρεπορτάζ, «η ένταση βρίσκεται στο αποκορύφωμά της εδώ και αρκετές ημέρες μεταξύ Αθήνας, Λευκωσίας και Άγκυρας. Οι διπλωμάτες βρίσκονται σε επιφυλακή και οι αγορές ενέργειας παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις. Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται ένα υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο μήκους 1.208 χιλιομέτρων, το οποίο προορίζεται να συνδέσει την Κρήτη με την Κύπρο και το Ισραήλ».
Το άρθρο αναφέρεται τόσο στη στήριξη που παρέχουν οι Βρυξέλλες στο έργο όσο και στο γεγονός ότι προωθείται με τη συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων, όπως η Nexans, που θα προμηθεύσει τα καλώδια, και το επενδυτικό ταμείο Meridiam, βασικός μέτοχος και κύριος χρηματοδότης.
Όπως επισημαίνεται, «το Παρίσι επιχειρεί να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή ώστε το στρατηγικής σημασίας αυτό ευρωπαϊκό έργο να μη μετατραπεί σε νέο διπλωματικό επεισόδιο».
Υπογραμμίζοντας ότι οι εντάσεις δεν είναι αμελητέες και ότι το ενεργειακό διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, η εφημερίδα φιλοξενεί και δηλώσεις του Κωνσταντίνου Φίλη, διευθυντή του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και καθηγητής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος, ο οποίος τονίζει:
«Ο Great Sea Interconnector (GSI) δεν είναι απλώς μια τεχνική υποδομή. Θα συνδέσει τα ηλεκτρικά συστήματα Ελλάδας και Κύπρου μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC), ικανού να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια και προς τις δύο κατευθύνσεις. Αυτό σημαίνει ότι το Ισραήλ θα μπορεί να λαμβάνει ευρωπαϊκή ηλεκτρική ενέργεια σε περίπτωση ενεργειακής κρίσης ή επίθεσης. Παράλληλα, παρέχει στην Ευρώπη ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα σε σχέση με το Ισραήλ».
Αναφερόμενος στη σημασία που έχει το έργο για την Κύπρο ο κ. Φίλης τόνισε: «Σήμερα, το νησί λειτουργεί με ένα απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα και η παραγωγή του εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα». Πράγματι, το καλώδιο θα επιτρέψει στην Κύπρο να αποκτήσει πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται στην ευρωπαϊκή ηπειρωτική αγορά, αλλά και να εξάγει τα πλεονάσματά της όταν αυξηθεί η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, κυρίως από τα φωτοβολταϊκά.
Σύμφωνα με το άρθρο, η γαλλική παρουσία μόνο συμβολική δεν είναι, καθώς είναι χρηματοδοτική, βιομηχανική και πλέον διπλωματική λόγω του ότι το έργο αναπτύσσεται από εταιρεία που ανήκει κατά 66% στη γαλλική Meridiam και κατά 34% στον ελληνικό ΑΔΜΗΕ (IPTO) και με την επίσης γαλλική Nexans ως κατασκευαστή και προμηθευτή των καλωδίων.
Η είσοδος της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου, στις 5 Αυγούστου, έδωσε νέα ώθηση σε μια υποδομή που είχε καθυστερήσει επί μακρόν. Η Nexans, από την πλευρά της, επηρεάζεται άμεσα από τις άδειες που απαιτούνται τόσο για τις έρευνες βυθού όσο και για την εξέλιξη των εργασιών.
Όπως εξηγεί η γαλλική εφημερίδα, «για το Παρίσι, το διακύβευμα είναι επίσης η προστασία των γαλλικών οικονομικών συμφερόντων σε μια περιοχή όπου οι ενεργειακές υποδομές έχουν καταστεί εργαλεία γεωπολιτικής ισχύος».

«Διαμάχη των NAVTEX»
Το ρεπορτάζ της Le Figaro επισημαίνει πάντως ότι «πίσω από αυτή τη διαμάχη των NAVTEX κρύβεται ένα ευρύτερο ζήτημα. Σε μια περίοδο που εντείνονται οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις και τους υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσογείου, τίθεται το ερώτημα ποιος έχει το δικαίωμα να εγκρίνει έργα σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες περιοχές».
«Για την Άγκυρα, η έκδοση NAVTEX αποτελεί τρόπο να δείξει ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει στην περιοχή χωρίς τη δική της έγκριση. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, είναι αδιανόητο να αναγνωρίσουν στην Τουρκία οποιοδήποτε δικαίωμα ελέγχου επί εργασιών που έχουν εγκριθεί από τις δικές τους διοικήσεις», εξηγεί Ευρωπαίος διπλωμάτης που υπηρετεί στην Ελλάδα.
Η ελληνική κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν υποβλήθηκε ποτέ αίτημα αδειοδότησης προς την Άγκυρα.
Το έργο είναι εξίσου καθοριστικό για την Κύπρο, η οποία παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν είναι διασυνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο.
Εύθραυστο χρονοδιάγραμμα
Όσον αφορά στο χρονοδιάγραμμα του έργου, η Le Figaro επισημαίνει ότι παραμένει εύθραυστο υπενθυμίζοντας ότι οι ερευνητικές εργασίες είχαν ήδη διακοπεί απότομα το 2024, όταν η Τουρκία είχε αναπτύξει πολεμικά πλοία νότια της Κάσου και της Καρπάθου.
Η επανέναρξη των ερευνών αποτελεί συνεπώς βασικό βήμα, σημειώνει. Πριν από την πόντιση του καλωδίου, είναι απαραίτητο να χαρτογραφηθεί με ακρίβεια ο βυθός και να προσδιοριστεί η τεχνικά ασφαλέστερη διαδρομή.
Ο νέος στόχος για την ολοκλήρωση του έργου τοποθετείται πλέον στο 2031, ενώ το τελικό κόστος ενδέχεται να υπερβεί τις αρχικές εκτιμήσεις.
Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Φίλη, «η εμπλοκή της Γαλλίας αποτελεί αυτή τη φορά εγγύηση για την επιτυχή ολοκλήρωση του έργου».
Καταλήγοντας η Le Figaro τονίζει:
«Η πρόκληση για το Παρίσι είναι να αποτρέψει την κλιμάκωση της έντασης, ώστε να μη διακυβευθεί ούτε η ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, ούτε η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών έργων διασύνδεσης και των φιλοδοξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διαφοροποίηση των ενεργειακών της πηγών».




































