Το ποσοστό των μισθωτών που διαβιούν σε συνθήκες υλικής και κοινωνικής στέρησης στην Ελλάδα, το 2024, ήταν 21% και με διαφορά το υψηλότερο μεταξύ των 15 επιλεγμένων κρατών-μελών της ΕΕ, ξεπερνώντας κατά 12,6 ποσοστιαίες μονάδες τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ήταν υψηλότερο κατά 16,1 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και κατά 11,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις οικονομίες της Περιφέρειας, όπως προκύπτει από τα αποκαλυπτικά στοιχεία της Ενδιάμεσης Έκθεσης για την ελληνική οικονομία που έδωσε στη δημοσιότητα το ΙΝΕ ΓΣΕΕ την Τετάρτη.
Η πολιτική της κυβέρνησης που πριν από λίγες ημέρες έκανε λόγο και για πακέτο 29 παρεμβάσεων για τη στέγαση, με συνολικό δημοσιονομικό αποτύπωμα άνω των 2,6 δισ. ευρώ στη διετία 2025–2026, αλλά και οι εξαγγελίες για επικείμενη αύξηση στον κατώτατο μισθό τον Απρίλιο αλλά και οι έμμεσες αυξήσεις που αναμένονται μέσω της μείωσης της μηνιαίας παρακράτησης φόρου που τίθεται σε ισχύ από τον μισθό Ιανουαρίου, όλα αυτά δεν ανατρέπουν διόλου τις συνθήκες διαβίωσης για εκατοντάδες χιλιάδες μισθωτούς στη χώρα μας που ολοένα και πιο δύσκολα τα βγάζουν πέρα παρά την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας…
Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα εμφάνιζε το 2019 υψηλότερο ποσοστό μισθωτών που ζούσαν σε συνθήκες στέρησης σε σχέση με το 2024, η μείωση του συγκεκριμένου δείκτη στη χώρα μας την περίοδο 2019-2024 ήταν αρκετά μικρότερη από εκείνη σε άλλα κράτη-μέλη, τα οποία το 2019 είχαν αντίστοιχα υψηλά ποσοστά, όπως επισημαίνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ που συγκρίνει την Ελλάδα με τη Ρουμανία και τη Βοιυλγαρία: Ενώ το 2019 στη Ρουμανία το ποσοστό υλικής στέρησης ήταν 1,4 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από ό,τι στην Ελλάδα, το 2024 η χώρα μας εμφανίζει ποσοστό υψηλότερο από τη συγκεκριμένη χώρα κατά 5,5 ποσοστιαίες μονάδες (15,5%), και κατά 3,1 π.μ. από τη Βουλγαρία (17,9%).
Παρόμοια εικόνα προκύπτει από την εξέταση που κάνει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ στο ποσοστό των μισθωτών που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Όπως προκύπτει, το 2024 το ποσοστό αυτό στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 12,5%, τιμή που ήταν η τρίτη υψηλότερη μεταξύ των επιλεγμένων κρατών-μελών της ΕΕ, πίσω μόνο από τη Βουλγαρία (17,2%) και την Ισπανία (13,9%) ενώ και σε αυτή την περίπτωση η χώρα μας υπολείπεται κατά 3,3 π.μ. του μέσου ευρωπαϊκού όρου.
Συγκριτικά, όμως, με το μέσο ποσοστό στο σύνολο των κρατών-μελών των Βαλκανίων, το ποσοστό των μισθωτών που βρίσκονταν στη χώρα μας σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού ήταν το 2024 υψηλότερο κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες, δεδομένης της συγκριτικά καλύτερης επίδοσης που εμφάνισαν έναντι της Ελλάδας οι υπόλοιπες τρεις βαλκανικές χώρες, δηλαδή η Ρουμανία, η Κροατία και η Σλοβενία.
Σε σχέση με τα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης η εικόνα είναι ακόμη πιο προβληματική, με την Ελλάδα να καταγράφει το 2024 σχεδόν διπλάσιο ποσοστό μισθωτών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
Οι χαμηλές αποδοχές των εργαζομένων στη χώρα μας συγκριτικά με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη αποτυπώνονται και στην εξέλιξη μιας σειράς δεικτών οι οποίοι καταγράφουν τη δυσκολία των νοικοκυριών να καλύψουν βασικές ανάγκες αξιοπρεπούς διαβίωσης. Έτσι στην Ελλάδα, το 2024, το 18,5% των ατόμων που ζούσαν σε νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά δήλωναν ότι αδυνατούσαν να διατηρήσουν επαρκώς ζεστή την οικία τους, έναντι μέσου ποσοστού 12,9% στις οικονομίες της Περιφέρειας και 10,4% στα κράτη-μέλη της Βαλκανικής, τα οποία μάλιστα, σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, τα τελευταία δεκαπέντε έτη έχουν καταγράψει αξιοσημείωτη μείωση των αντίστοιχων ποσοστών. Δηλαδή και σε αυτή την περίπτωση μεγαλύτερη είναι η σύγκλιση της Ελλάδας με τις βαλκανικές χώρες παρά με το μέσο όρο της Ευρώπης!
Από την άλλη η αδυναμία των νοικοκυριών, ειδικά στη χώρα μας, να εξασφαλίσουν επαρκή θέρμανση στα σπίτια τους αποτελεί αντανάκλαση του υπερβολικού κόστους στέγασης που αντιμετωπίζουν κυρίως τα τελευταία χρόνια αλλά και των χαμηλών μισθών, με αποτέλεσμα όλο και μεγαλύτερο μέρος ενός μισθού να “καταναλώνεται” σε πάγιες ανάγκες όπως το ενοίκιο ή η δόση στεγαστικού δανείου, οι λογαριασμοί ρεύματος και νερού κ.α. Συγκεκριμένα σύμφωνα με το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, το 2024 στη χώρα μας οι δαπάνες για ενοίκιο αντιπροσώπευαν το 22,9% του μέσου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών με εξαρτώμενα παιδιά, όταν το ίδιο διάστημα το αντίστοιχο ποσοστό στα κράτη-μέλη των Βαλκανίων ήταν μόλις 15,9%, στα κράτη-μέλη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης 18,6%, ενώ στις οικονομίες της Περιφέρειας 21,9%, με σαφή πτωτική τάση σε σύγκριση με το 2019.
Η οικονομική στενότητα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στη χώρα μας γίνεται, όμως, πιο εμφανής όσον αφορά στο ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά και αδυνατεί να ανταποκριθεί σε μια σειρά πάγιες πληρωμές. Το 2024 διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο υψηλό 46,6%, ποσοστό το οποίο, αν και ελαφρά χαμηλότερο από το 2019, ήταν με διαφορά το υψηλότερο που καταγράφηκε μεταξύ μιας σειράς κρατών-μελών της ΕΕ.
Εν κατακλείδι, πέντε και πλέον χρόνια μετά το τέλος των Μνημονίων το ποσοστό όσων ζουν στη χώρα μας σε τέτοιου τύπου νοικοκυριά και δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε βασικές υποχρεώσεις πληρωμών παραμένει σταθερά υψηλό, χωρίς να εμφανίζει τάση αποκλιμάκωσης στα προ της κρίσης επίπεδα, όσο κι αν η κυβέρνηση προσπαθεί να εμφανίσει μια άκρως ωραιοποιημένη εικόνα για το επίπεδο διαβίωσης των ελληνικών νοικοκυριών.
