Η ληστεία στην αποθήκη της Securitas το 2006 στο Τόνμπριτζ του Κεντ παραμένει η μεγαλύτερη ληστεία μετρητών στην ιστορία του Ηνωμένου Βασιλείου. Τη νύχτα της 21ης προς 22α Φεβρουαρίου 2006, μια σχολαστικά σχεδιασμένη επιχείρηση συμμορίας είχε ως αποτέλεσμα την κλοπή χαρτονομισμάτων της Τράπεζας της Αγγλίας ύψους 52.996.760 λιρών.
Οι ληστές αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω τους επιπλέον 154 εκατομμύρια λίρες απλώς και μόνο επειδή δεν μπορούσαν να τα μεταφέρουν. Παρά τις εκτεταμένες προσπάθειες της αστυνομίας, δεκάδες εκατομμύρια λίρες δεν ανακτήθηκαν ποτέ, σύμφωνα με tον Guardian.
Ο στόχος ήταν η αποθήκη της Securitas Cash Management στο Medway House στην οδό Vale Road, στο Τόνμπριτζ. Αρχικά κατασκευασμένη από την Barclays το 1980 και αργότερα υπό την Securitas, η αποθήκη διαχειριζόταν τεράστιους όγκους νέων και μεταχειρισμένων χαρτονομισμάτων που διανέμονταν από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Η εγκατάσταση λειτουργούσε όλο το εικοσιτετράωρο με 80 υπαλλήλους που εργάζονταν σε βάρδιες, ταξινομώντας και ομαδοποιώντας χαρτονομίσματα σε χρωματικά κωδικοποιημένα «τούβλα» ανάλογα με την ονομαστική αξία. Ο διευθυντής της αποθήκης, Κόλιν Ντίξον, είχε εκπαιδευτεί σε αυστηρές διαδικασίες ασφαλείας λόγω της ευαίσθητης φύσης του ρόλου του.
Η ληστεία ήταν το αποκορύφωμα μηνών σχεδιασμού από μια οργανωμένη συμμορία που περιλάμβανε τους Πολ Άλεν, Τζετμίρ Μποτσπάπα, Ρότζερ Κουτς, Εμίρ Χάισενατζ, Στούαρτ Ρόιλ, Λία Ρούσα και τον φερόμενο ως εγκέφαλο Lee Μάρεϊ. Σύμφωνα με το BBC, η παρακολούθηση ήταν εκτεταμένη.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η συμμορία έστησε έναν εσωτερικό άνθρωπο: ο Εμίρ Χάισενατζ βρήκε προσωρινή εργασία στην αποθήκη μέσω ενός γραφείου εύρεσης εργασίας. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής του, συνέλεξε πληροφορίες για τα συστήματα ασφαλείας και βιντεοσκόπησε κρυφά το εσωτερικό της εγκατάστασης χρησιμοποιώντας μια κατασκοπευτική κάμερα κρυμμένη σε μια ζώνη.
Απαγωγή του υπεύθυνου
Η επιχείρηση ξεκίνησε το βράδυ της 21ης Φεβρουαρίου 2006, όταν σε έναν αγροτικό δρόμο, άνδρες που παρίσταναν τους αστυνομικούς σε ένα Volvo εξοπλισμένο με μπλε φάρο σταμάτησαν τον Ντίξον. Παραβιάζοντας την εκπαίδευσή του, ο Ντίξον εγκατέλειψε το όχημά του και του πέρασαν χειροπέδες.
Τον οδήγησαν μακριά, τον απείλησαν με όπλο και τελικά τον μετέφεραν στο Elderden Farm κοντά στο Staplehurst. Εν τω μεταξύ, άλλα μέλη της συμμορίας απήγαγαν τη σύζυγό του Λιν και τον μικρό γιο τους από το σπίτι τους στο Herne Bay με το πρόσχημα ότι ο Ντίξον είχε εμπλακεί σε ατύχημα. Η οικογένεια επανενώθηκε στο αγρόκτημα, όπου ο Ντίξον ενημερώθηκε ότι η ζωή τους εξαρτιόταν από τη συνεργασία του.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Φεβρουαρίου, η συμμορία οδήγησε στην αποθήκη με τρία οχήματα, συμπεριλαμβανομένου ενός φορτηγού Renault 7,5 τόνων που προοριζόταν να μεταφέρει τα μετρητά.
Ο Ντίξον και ένας ψεύτικος αστυνομικός με στολή πλησίασαν την είσοδο. Ο χειριστής του θαλάμου ελέγχου, παραλείποντας να ρωτήσει γιατί ο Ντίξον ήταν εκεί τη νύχτα, τους επέτρεψε την είσοδο. Μόλις μπήκαν μέσα, η συμμορία – οπλισμένη με πιστόλια, κυνηγετικά όπλα, τυφέκια AK-47 και ένα υποπολυβόλο Škorpion – συνέλαβε και έδεσε 14 υπαλλήλους.
Ολόκληρη η ληστεία καταγράφηκε από κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης, με την αστυνομία αργότερα να δίνει στους μασκοφόρους συμμετέχοντες παρατσούκλια όπως “Αστυνομικός” και “Χρονόμετρο”, σύμφωνα με το BBC.
Οι ληστές δυσκολεύτηκαν να μετακινήσουν τα βαριά μεταλλικά κλουβιά με τα μετρητά. Όταν τα μηχανήματα αποδείχθηκαν δύσχρηστα, κατέφυγαν στο να αρπάζουν δέματα και να γεμίζουν καρότσια. Τελικά, διέφυγαν με σχεδόν 53 εκατομμύρια λίρες, αφήνοντας τους υπαλλήλους και την οικογένεια του Ντίξον κλειδωμένους σε κλουβιά. Τελικά, σήμανε συναγερμός στις 3:15 π.μ.
Η έρευνα ήταν γρήγορη και εκτεταμένη. Η Securitas και οι ασφαλιστικές εταιρείες προσέφεραν αμοιβή 2 εκατομμυρίων λιρών. Μέσα σε λίγες μέρες, εγκαταλελειμμένα οχήματα ανακαλύφθηκαν σε όλο το Κεντ. Ένα λευκό βαν Ford Transit απέφερε 1,3 εκατομμύρια λίρες σε κλεμμένα χαρτονομίσματα μαζί με όπλα και υλικά μεταμφίεσης. Οι έφοδοι αποκάλυψαν 9 εκατομμύρια λίρες κρυμμένες σε ένα κοντέινερ στο Γουέλινγκ και 8,6 εκατομμύρια λίρες σε ένα γκαράζ στο Σάουθμπορο. Στο αγρόκτημα Elderden αποκαλύφτηκαν επιπλέον μετρητά. Μέχρι το τέλος του έτους, η αστυνομία είχε ανακτήσει 21 εκατομμύρια λίρες και είχε συλλάβει 36 άτομα.
Από Βρετανία σε Μαρόκο
Οι Λι Μάρεϊ και Πολ Άλεν διέφυγαν στο Μαρόκο λίγο μετά τη ληστεία, ξοδεύοντας δεξιά και αριστερά. Συνελήφθησαν στο Ραμπάτ για άσχετες κατηγορίες. Ο Μάρεϊ αντιστάθηκε με επιτυχία στην έκδοση λόγω διπλής μαροκινής υπηκοότητας και αργότερα δικάστηκε και καταδικάστηκε στο Μαρόκο, τελικά λαμβάνοντας ποινή φυλάκισης 25 ετών. Ο Άλεν εκδόθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο. Μετά από μια αρχική κακοδικία λόγω ισοψηφίας ενόρκων, δήλωσε ένοχος και έλαβε ποινή φυλάκισης 18 ετών, εκτίοντας έξι χρόνια.
Η κύρια δίκη ξεκίνησε στο Old Bailey το 2007. Οι Μποτσπάπα, Κουτς, Ρόιλ, Ρούσα και Χάισενατζ καταδικάστηκαν για συνωμοσία με σκοπό τη ληστεία, την απαγωγή και την κατοχή πυροβόλων όπλων. Τέσσερις έλαβαν ισόβια κάθειρξη με ελάχιστη ποινή 15 ετών. Ο Χάισενατζ έλαβε 20 χρόνια με ελάχιστη ποινή 10. Μια γυναίκα που δημιούργησε προσθετικές μεταμφιέσεις για την συμμορία κατέθεσε με αντάλλαγμα την απόσυρση των κατηγοριών. Αρχικά προέκυψαν ερωτήματα σχετικά με τη συμπεριφορά του Ντίξον, αλλά τα τηλεφωνικά αρχεία τελικά απέδειξαν ότι ο Χάισενατζ ήταν ο άνθρωπος στο εσωτερικό.
Στη συνέχεια, η Securitas σταμάτησε να διαχειρίζεται μετρητά στο Τόνμπριτζ και η αποθήκη πουλήθηκε στην Vaultex. Μέχρι το 2016, 32 εκατομμύρια λίρες παρέμειναν αχρησιμοποίητα, πιθανώς απορροφημένα από δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος. Πιστεύεται ότι ορισμένοι ύποπτοι ζούσαν στο εξωτερικό. Η ληστεία συνέχισε να ρίχνει σκιά: αγρότες κοντά στην αποθήκη ανέφεραν παρενόχληση από κυνηγούς θησαυρών, πεπεισμένοι ότι τα χρήματα είχαν θαφτεί στην περιοχή, αναφέρουν οι Financial Times εκείνη την εποχή.
Τα επακόλουθα γεγονότα πρόσθεσαν περαιτέρω δράμα. Το 2013, ένας άνδρας που είχε χαλαρή σχέση με την υπόθεση βρέθηκε νεκρός. Το 2019, ο Πολ Άλεν πυροβολήθηκε στο βόρειο Λονδίνο, μένοντας παράλυτος. Αρκετοί άνδρες καταδικάστηκαν αργότερα για συνωμοσία σε σχέση με την επίθεση. Ο Τζετμίρ Μπουτσπάπα απελάθηκε στην Αλβανία μετά την απελευθέρωση του. Η υπόθεση έκτοτε έχει αποτελέσει θέμα βιβλίων και ντοκιμαντέρ, συμπεριλαμβανομένης μιας σειράς του 2023 για τον Μάρεϊ.
Σχεδόν δύο δεκαετίες αργότερα, η ληστεία στο Τόνμπριτζ παραμένει ορόσημο στην βρετανική εγκληματική ιστορία – ένα τολμηρό, προσεκτικά ενορχηστρωμένο έγκλημα του οποίου οι πλήρεις οικονομικές συνέπειες δεν έχουν ποτέ πλήρως διευκρινιστεί.
