Νέα αβεβαιότητα στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας προκαλεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να αναβάλει την προγραμματισμένη επίσκεψή του στο Πεκίνο για πραγματοποίηση Σθνόδου Κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ, επικαλούμενος τον πόλεμο στο Ιράν.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ δήλωσε ότι «μπορεί να καθυστερήσει» το ταξίδι – το πρώτο του στην Κίνα εδώ και εννέα χρόνια – ενώ παράλληλα άφησε να εννοηθεί ότι το Πεκίνο θα πρέπει να συμβάλει περισσότερο στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, πηγές της εφημερίδας ανέφεραν ότι ακόμη και πριν από το Σαββατοκύριακο η κινεζική πλευρά θεωρούσε πως η επίσκεψη θα πραγματοποιηθεί κανονικά.
Η τοποθέτηση Τραμπ ήρθε μετά τη συνάντηση στο Παρίσι του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Συνόδου Κορυφής. Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνεχίσουν τις συνομιλίες τους σήμερα Δευτέρα.
Η επίσκεψη είχε συμφωνηθεί κατά τον περασμένο Οκτώβριο, όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας και κατέληξαν σε προσωρινή αποκλιμάκωση του εμπορικού και τεχνολογικού ανταγωνισμού μεταξύ των δύο χωρών.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το Πεκίνο επιθυμεί να γίνει η συνάντηση, θεωρώντας ότι οι προσωπικές επαφές μεταξύ Τραμπ και Σι αποτελούν κρίσιμο παράγοντα σταθερότητας στις διμερείς σχέσεις.
Μια «αναβολή» δεν συμφέρει μόνο τον Τραμπ
Η ειδικός σε θέματα Κίνας και πρώην ανώτερη Αμερικανίδα διπλωμάτης Σάρα Μπεράν δήλωσε στους FT ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να αποδεχθεί μια απλή αναβολή μέχρι την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, καθώς έτσι θα απέφευγε την ανάγκη να πάρει σαφή θέση στον πόλεμο. Μια πλήρης ακύρωση, αντίθετα, θα δημιουργούσε σοβαρές δυσκολίες για τον επαναπρογραμματισμό της συνάντησης.
Δεν είναι σαφές αν ο Τραμπ εξετάζει την αναβολή για λόγους ασφαλείας – καθώς οι Αμερικανοί πρόεδροι αποφεύγουν ταξίδια στο εξωτερικό σε περιόδους πολέμου – ή αν επιχειρεί να ασκήσει πίεση στην Κίνα να συμβάλει στρατιωτικά στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.
Ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου για την Ασία Ντένις Γουάιλντερ σημείωσε ότι μια πανηγυρική επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο, ενώ αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονται σε πολεμικό κίνδυνο, θα δημιουργούσε άβολη εικόνα, ιδιαίτερα καθώς η Κίνα έχει ταχθεί κατά των επιχειρήσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.
Την ίδια ώρα, τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης επέκριναν το αίτημα της Ουάσιγκτον για βοήθεια. Η κινεζική καθεστωτική εφημερίδα Global Times διερωτήθηκε αν πρόκειται για «μοιρασιά ευθύνης» ή για προσπάθεια επιμερισμού του κινδύνου ενός πολέμου που «ξεκίνησαν οι ΗΠΑ».
Ο αναλυτής του Carnegie Endowment for International Peace Έβαν Φαϊγκενμπάουμ σχολίασε ότι η κατάσταση είναι παράδοξη: «Μετά από χρόνια προειδοποιήσεων για την ανάγκη περιορισμού της Κίνας, βρισκόμαστε τώρα σε έναν κόσμο όπου ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να ζητά από το Πεκίνο να αναπτύξει ναυτικές δυνάμεις εκτός συνόρων».
Το Σάββατο ο Τραμπ κάλεσε σειρά χωρών να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Παρά τις δηλώσεις ότι το αμερικανικό ναυτικό θα συνοδεύει δεξαμενόπλοια, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να απειλεί εμπορικά και πολεμικά πλοία με ταχύπλοα σκάφη, νάρκες και drones.
