Οι παραλίες με τη λευκή άμμο, τα τιρκουάζ νερά και τα απομονωμένα πολυτελή θέρετρα του αρχιπελάγους των Μαλδίβων νήσων στη Νότια Ασία προσελκύουν εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο, αλλά κάτι νέο έχει αναδυθεί αθόρυβα πίσω από το τέλειο φόντο για καρτ ποστάλ: ένα δίκτυο εταιρειών που βοηθούν τη Ρωσία να αποφύγει τις κυρώσεις.
Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε αγαθά που υπόκεινται σε περιορισμούς ή προορίζονται για εταιρείες που υπόκεινται σε κυρώσεις έχουν αλλάξει χέρια στο αεροδρόμιο των Μαλδίβων, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε η Wall Street Journal και συνεντεύξεις με δυτικούς αξιωματούχους.
Μερικά από αυτά τα αγαθά εξυπηρετούν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές χρήσεις. Οι χώροι φορτίου του αεροδρομίου είναι συχνά γεμάτοι με εξαρτήματα αεροσκαφών και ηλεκτρονικά εξαρτήματα, καθώς και άλλα περιορισμένα αγαθά, σύμφωνα με τα έγγραφα και τους αξιωματούχους.
Η μεταφορά στις πίστες του αεροδρομίου
Η ποσότητα αγαθών που διακινούνται μέσω των Μαλδίβων είναι σχετικά μικρή σε σύγκριση με τα μεγαλύτερα κανάλια της Ρωσίας για την αποφυγή κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, της Τουρκίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τα οποία μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια σε ρωσικές εισαγωγές ετησίως.
Αλλά η ροή αγαθών μέσω των Μαλδίβων δείχνει πόσο εκτεταμένες είναι οι προσπάθειες της Ρωσίας να αποτρέψει τους δυτικούς περιορισμούς, μετατρέποντας ακόμη και μικρές και απροσδόκητες γωνιές του πλανήτη σε κανάλια για αγαθά.
Μέσα σε περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου, η Μόσχα έχει επανειλημμένα δείξει ότι μπορεί να βρει τα κενά στις κυρώσεις, αφήνοντας τους Δυτικούς αξιωματούχους να παίζουν ένα παιχνίδι τσιμπήματος καθώς προσπαθούν να σταματήσουν τη ροή αγαθών που στηρίζει την πολεμική προσπάθεια και την οικονομία της Ρωσίας.
Τα έγγραφα που εξέτασε η εφημερίδα – αεροπορικές φορτωτικές και ηλεκτρονικά μηνύματα μεταξύ εταιρειών logistics – σκιαγραφούν μια εικόνα για το πώς λειτουργεί το σύστημα στις Μαλδίβες.
Μια εμπορική πτήση που εκτελείται από τη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Ρωσίας, την Aeroflot, προσγειώνεται κάθε πρωί στο αεροδρόμιο του Μαλέ, όπου ομάδες τοπικών μεσαζόντων που συνεργάζονται με εταιρείες logistics οι οποίες συνδέονται με τη Ρωσία βοηθούν στον εκτελωνισμό των αμερικανικών, ευρωπαϊκών και κινεζικών αγαθών. Τα αγαθά στη συνέχεια φορτώνονται στις πτήσεις της Aeroflot, οι οποίες πετούν πίσω στη Μόσχα με αγαθά και φορτίο περίπου δύο ώρες αργότερα.
Μόλις βρεθούν στη Ρωσία, τα προϊόντα διανέμονται, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου εγχώριου αερομεταφορέα της Ρωσίας S7 Airlines και των θυγατρικών συντήρησης, οι οποίες δυσκολεύονται να πάρουν ανταλλακτικά για τον στόλο των γηρασμένων αεροσκαφών της.
«Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν αποτελεσματικά κανάλια πολύ έξω από τους συνήθεις υπόπτους», δήλωσε ο Pavlo Shkurenko, ερευνητής κυρώσεων στο Ινστιτούτο Οικονομικής Σχολής του Κιέβου.
Η κυβέρνηση των Μαλδίβων και η εταιρεία Maldives Airports Company, η οποία διαχειρίζεται το αεροδρόμιο, δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.
Έντονη ρωσική παρουσία
Το αρχιπέλαγος των Μαλδίβων αποτελείται από περισσότερα από χίλια νησιά, πολλά από τα οποία φιλοξενούν ένα μόνο ξενοδοχείο.
Περισσότεροι από δύο εκατομμύρια τουρίστες ταξιδεύουν στα νησιά κάθε χρόνο, «μαγνητισμένοι» από τα καθαρά νερά, όπου μπορούν να παρατηρήσουν τη θαλάσσια ζωή όπως οι χελώνες και οι φαλαινοκαρχαρίες.
Το Μαλέ, από την άλλη, είναι ένας διαφορετικός κόσμος. Η πρωτεύουσα του νησιωτικού συμπλέγματος, μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις στον πλανήτη, γεμίζει από μία συνεχής παλίρροια σκούτερ και μοτοσικλετών στα στενά δρομάκια της.
Μέρος της επιτυχίας της Ρωσίας στη διοχέτευση αγαθών μέσω των Μαλδίβων πηγάζει από τους οικονομικούς της δεσμούς με τα νησιά.
Οι Ρώσοι αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη εθνικότητα μεταξύ των τουριστών στις Μαλδίβες, πίσω από τους Κινέζους υπηκόους.
Οι διπλωματικές τριβές με τη Ρωσία θα αποτελούσαν απειλή για την οικονομία των Μαλδίβων, η οποία εξακολουθεί να ανακάμπτει από την ύφεση στον τουριστικό τομέα κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Τώρα, η κυβέρνηση κερδίζει χρήματα από την αύξηση του εμπορίου, εκτός από τους φόρους στον τουριστικό τομέα.
Τα προϊόντα
Η Εταιρεία Αεροδρομίων των Μαλδίβων σημείωσε ρεκόρ κερδών το 2024, καθιστώντας την, την πιο κερδοφόρα κρατική εταιρεία στη χώρα. Η εταιρεία χρεώνει τέλη χρήσης και εμπορικά τέλη για το φορτίο και μεταπωλεί καύσιμα με κέρδος.
Ορισμένα από τα προϊόντα που διακινούνται μέσω του Μαλέ προς τη Μόσχα χαρακτηρίζονται βάσει κυρώσεων ως διπλής χρήσης, που σημαίνει ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς ή πολιτικούς σκοπούς, όπως ο εξοπλισμός της αεροπορικής βιομηχανίας της χώρας που έχει υποστεί κυρώσεις.
Οι αποστολές που έχουν διέλθει από το Μαλέ περιλαμβάνουν μικροτσίπ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικό υλικό όσο και για εξελιγμένα συστήματα καθοδήγησης πυραύλων, οπτικά όργανα που απαιτούνται για την παρακολούθηση των αναπτύξεων εχθρικών στρατευμάτων από δορυφόρους και πριτσίνια και βίδες υψηλής αντοχής για την αεροδιαστημική, τα οποία είναι εξίσου κατάλληλα για ένα εμπορικό αεριωθούμενο όσο και για ένα μαχητικό ή έναν πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς.
Τα τελωνειακά δεδομένα από τις Μαλδίβες δείχνουν ένα ασήμαντο ποσό εξαγωγών προς τη Ρωσία μεταξύ 2022 και 2025, με το μεγαλύτερο νούμερο να είναι 2.300 δολάρια για τόνο.
Ωστόσο, τα ρωσικά εμπορικά δεδομένα που συλλέχθηκαν από την Import Genius, μια ερευνητική εταιρεία με έδρα τις ΗΠΑ, δείχνουν ότι οι ρωσικές εισαγωγές από τις Μαλδίβες, μια χώρα χωρίς βιομηχανία, αυξήθηκαν σε περισσότερα από 630 εκατομμύρια δολάρια το 2022 – το έτος που ξεκίνησε η εισβολή – από λιγότερο από 7 εκατομμύρια δολάρια το 2021.
Η Ρωσία εισήγαγε 160 εκατομμύρια δολάρια το 2024, το τελευταίο πλήρες έτος που υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα από την Import Genius.
Ο William George, Διευθυντής Έρευνας Import Genius, δήλωσε ότι τα στοιχεία πιθανώς υποεκτιμούν τον πραγματικό όγκο εμπορίου μεταξύ των Μαλδίβων και της Ρωσίας, επισημαίνοντας ότι οι ρωσικές αρχές φαίνεται να άρχισαν να λογοκρίνουν τμήματα των δεδομένων το 2024 πριν μπλοκάρουν εντελώς την πρόσβαση στις αρχές του 2025.
«Τρύπιες» κυρώσεις
Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επέβαλαν σαρωτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας μετά την εισβολή της στην Ουκρανία για να υποβαθμίσουν τη βιομηχανική βάση της Ρωσίας και να την απομονώσουν από το παγκόσμιο εμπόριο.
Έχουν παγώσει περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία ρωσικών κεντρικών τραπεζών και έχουν αποσυνδέσει μεγάλους Ρώσους δανειστές από το δίκτυο ανταλλαγής μηνυμάτων Swift.
Ένα δίκτυο ελέγχων εξαγωγών έχει διακόψει την πρόσβαση της Ρωσίας σε προηγμένα μικροτσίπ, αεροδιαστημική τεχνολογία και βιομηχανικά μηχανήματα κρίσιμα για τη διατήρηση της εγχώριας βιομηχανικής και πολεμικής παραγωγής.
Δυτικοί αξιωματούχοι έχουν επικεντρώσει το μεγαλύτερο μέρος των πρόσφατων προσπαθειών τους στο κλείσιμο κενών και στην τιμωρία της παράκαμψης.
Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύουν ολοένα και περισσότερο σε μεσάζοντες τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων τραπεζών και εταιρειών logistics σε χώρες που διευκολύνουν τη μυστική ροή δυτικών αγαθών ή παράνομων εσόδων από πετρέλαιο πίσω στη Μόσχα.
Η κυβέρνηση των Μαλδιβών δέχεται αυξανόμενη πίεση από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη να κλείσει αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με τους Δυτικούς αξιωματούχους.
Οι αρχές εκεί γνωρίζουν το ζήτημα και εργάζονται για την αντιμετώπισή του, σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα.
Μέρος του προβλήματος είναι ότι το τελωνείο στις Μαλδίβες έχει περιορισμένο προσωπικό και τα αγαθά που διέρχονται από τη χώρα υποβάλλονται σε ελάχιστους ελέγχους, ανέφερε η πηγή.
Το φορτίο συνήθως δεν υποβάλλεται σε φυσικούς ελέγχους. Αντίθετα, οι αρχές βασίζονται σε γραφειοκρατία.
Το εμπόριο φαίνεται να αυξάνετα.
Τον Ιούλιο, η Εταιρεία Αεροδρομίων των Μαλδίβων δήλωσε ότι κατέγραψε ιστορικό υψηλό στον ημερήσιο όγκο φορτίου που διέρχεται από το αεροδρόμιο, μεταφέροντας ρεκόρ 126 τόνων φορτίου σε μία ημέρα.
Το κόλπο
Η Aeroflot αντιπροσώπευε το 12% των εξερχόμενων εμπορευμάτων κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, ανέφερε το κρατικό ειδησεογραφικό κανάλι PSM News.
Έγγραφα που εξέτασε η WSJ δείχνουν ότι όταν ένα φορτίο αρχικά προσγειώνεται, το όνομα της εταιρείας που εξάγει τα εμπορεύματα εμφανίζεται στην αεροπορική φορτωτική, μαζί με τον υποτιθέμενο αγοραστή.
Μόλις φτάσουν στις Μαλδίβες, ωστόσο, ένα δίκτυο τοπικών εταιρειών, όπως η Freight Care και η Go Investment, βοηθούν στην τροποποίηση των εγγράφων αποστολής και στη μετακίνηση των εμπορευμάτων μέσω του διαδρόμου προσγείωσης-απογείωσης, διασφαλίζοντας ότι δεν θα φύγουν ποτέ από το αεροδρόμιο και θα αποφύγουν την επίσημη είσοδο στο αρχιπέλαγος.
Το φορτίο δεν κατηγοριοποιείται ποτέ ως εισαγόμενο και περνάει μόνο από ελάχιστους τελωνειακούς ελέγχους πριν μεταφερθεί μεταξύ αεροσκαφών, ανέφεραν αξιωματούχοι. Μια νέα αεροπορική φορτωτική εκδίδεται για την πτήση μεταξύ Μαλέ και Διεθνούς Αεροδρομίου Σερεμέτιεβο της Μόσχας. Ο νέος λογαριασμός δεν αναφέρει το όνομα της εταιρείας που πούλησε τα εμπορεύματα, σύμφωνα με τα έγγραφα και τους Δυτικούς αξιωματούχους.
Για παράδειγμα, τον Μάιο του 2024, η Kraemer Mining, μια γερμανική εταιρεία, πούλησε αντλίες, μπαταρίες, ιμάντες V και άλλο εξοπλισμό αξίας περίπου 9.000 ευρώ, που ισοδυναμεί με περίπου 10.400 δολάρια, στην Peretsvo, μια εταιρεία με έδρα την Κιργιζία της Κεντρικής Ασίας.
Τα εμπορεύματα στάλθηκαν αρχικά από το Ντίσελντορφ της Γερμανίας στο Μαλέ με πτήση της Emirates.
Η Freight Care, η οποία αναφέρεται ως η πρώτη επαφή για τα εμπορεύματα στην αεροπορική φορτωτική, κανονίζει τα απαραίτητα έγγραφα για να βοηθήσει στη μεταφορά των εμπορευμάτων μέσω του αεροδρομίου του Μαλέ, σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους και την εταιρεία.
Λίγες μέρες αργότερα, τα εμπορεύματα φορτώθηκαν σε πτήση της Aeroflot προς τη Μόσχα.
Η Aeroflot εξέδωσε μια δεύτερη αεροπορική φορτωτική, η οποία δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά στην Kraemer Mining ή στην προέλευση των εμπορευμάτων.
Ο δεύτερος λογαριασμός αναφέρει έναν νέο παραλήπτη, την Gruppa Kompaniy Tehno, έναν Ρώσο εισαγωγέα με έδρα το Κρασνογιάρσκ, ένα βιομηχανικό και οικονομικό κέντρο στη Σιβηρία.
Η Gruppa Kompaniy Tehno και η Kraemer Mining δεν απάντησαν σε αίτημα για σχολιασμό.
Η εφημερίδα βρήκε δύο διευθύνσεις για την Freight Care, μία στις αεροπορικές φορτωτικές και μια άλλη στο επίσημο μητρώο επιχειρήσεων της χώρας.
Οι διευθύνσεις βρίσκονταν σε γειτονικά κτίρια γραφείων στο Μαλέ, με το γραφείο της Aeroflot να βρίσκεται ανάμεσά τους.
Οι επισκέψεις και στα δύο κτίρια με καταχωρημένες διευθύνσεις για την Freight Care δεν αποκάλυψαν κανένα ίχνος του γραφείου της εταιρείας.
Ο Hussain Waheed, διευθύνων σύμβουλος της Freight Care, δήλωσε ότι η εταιρεία διακινούσε εμπορεύματα υπό μεταφορά στο Μαλέ προς τη Ρωσία, αλλά ποτέ δεν βοήθησε εν γνώσει της στην αποστολή εμπορευμάτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή όπλων.
«Δεν υποστηρίζουμε κανέναν πόλεμο», είπε.
Μια διεύθυνση που αναφέρεται για την Go Investment στα έγγραφα οδήγησε σε ένα μικρό κατάστημα πώλησης ηλεκτρονικών ειδών.
Η ίδια διεύθυνση ήταν καταχωρημένη σε πολλές άλλες εταιρείες στο μητρώο επιχειρήσεων για τις Μαλδίβες.
Όταν επικοινώνησαν μαζί του, ένας άνδρας που αναφέρθηκε ως διευθύνων σύμβουλος ή μέλος του διοικητικού συμβουλίου για όλες τις εταιρείες είπε ότι δεν μπορούσε να μιλήσει και έκλεισε το τηλέφωνο. Δεν απάντησε σε μηνύματα.
