Περισσότεροι από 150 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται στις κάλπες την Κυριακή για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία. Ο βετεράνος Λουίς Ινιάσιο Λούλα ντα Σίλβα του Εργατικού Κόμματος βρίσκει απέναντί του τη φορά αυτή τον Φλάβιο Μπολσονάρο, γιο του μεγάλου του αντιπάλου, πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρο, ο οποίος εμφορείται από τις ίδιες ακραία συντηρητικές – έως ολοκληρωτικές – πολιτικές ιδέες του πατέρα του. Το αποτέλεσμα των εκλογών για τη μεγαλύτερη σε έκταση και πληθυσμό χώρα της Λατινικής Αμερικής, είναι γι’ άλλη μια φορά αβέβαιο.
«Ο βετεράνος πολιτικός εναντίον του εκδικητικού γιου». Έτσι συνοψίζει την προεδρική κούρσα της Βραζιλίας ο Τιερί Οζιέ, ανταποκριτής της γαλλικής «Les Echos» στο Σάο Πάολο. Ο ηλικίας 81 ετών Λούλα, αφού απέκρουσε νικηφόρα δύο επιθέσεις του καρκίνου, μπαίνει για έβδομη φορά στη μάχη για την προεδρία της χώρας του διεκδικώντας μια τέταρτη θητεία. Ο Λούλα είναι ουσιαστικά ο πολιτικός εκπρόσωπος της δημοκρατικής Βραζιλίας μετά τον τερματισμό μιας 20ετούς περιόδου δικτατορικών κυβερνήσεων το 1985. Μετά από τρεις ήττες το 1989, το 1994 και το 1998, διεκδικεί μια τέταρτη θητεία.
Τέσσερα χρόνια μετά την τελευταία, οριακή νίκη του επί του Ζαΐρ Μπολσονάρο, ο Λούλα αναμένεται να αντιμετωπίσει στο δεύτερο γύρο το μεγαλύτερο γιο του παραδοσιακού ηγέτη της Ακροδεξιάς στη Βραζιλία, τον ηλικίας 45 ετών γερουσιαστή του Φιλελεύθερου Κόμματος, Φλάβιο Μπολσονάρο.
Υπενθυμίζεται ότι ο πατήρ Μπολσονάρο καταδικάστηκε σε 27 έτη φυλάκισης για απόπειρα πραξικοπήματος και υποκίνηση σε λεηλασίες από οπαδούς του, αρχές Ιανουαρίου του 2023, μετά την ήττα του στις εκλογές και την επιστροφή του Λούλα στην εξουσία. Ευθείες οι αναλογίες με τη συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ ακριβώς δύο χρόνια νωρίτερα, αρχές Ιανουαρίου του 2021, μετά από την ήττα του από τον Μπάιντεν (εισβολή και λεηλασίες στο Καπιτώλιο).
Αμφίρροπη αναμέτρηση
Ο Λούλα επέλεξε να μη συμμετάσχει στο τηλεοπτικό με τους άλλους προεδρικούς υποψηφίους το βράδυ της Πέμπτης. Ενώ βρίσκεται πίσω στις δημοσκοπήσεις, έχει ανακοινώσει αρκετά μέτρα της τελευταίας στιγμής για να κάνει τη «ρελάνς». Μεταξύ αυτών, η αύξηση κατά 15% στα οικογενειακά επιδόματα, ένα «εμβληματικό πρόγραμμα της προεδρίας του που αποσκοπεί στην αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των φτωχότερων νοικοκυριών», όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής της «Les Echos».
Ο Λούλα εξήγγειλε επίσης ένα νέο πρόγραμμα ελάφρυνσης του χρέους των νοικοκυριών, ενώ απαγόρευσε επίσης με προεδρικό διάταγμα τα διαδικτυακά αθλητικά στοιχήματα με το αιτιολογικό ότι προκαλούν κρίση χρέους στα οικονομικά νοικοκυριά. Στόχος του μέτρου αυτού είναι να προσελκύσει ο πρόεδρος ψήφους των γυναικών και επίσης να διεισδύσει στις τάξεις των Ευαγγελικών Προτεσταντών ψηφοφόρων, που στηρίζουν ως επί το πλείστον τον Μπολσονάρο.
Συνολικά, το κόστος όλων των μέτρων που ανακοινώθηκαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας εκτιμάται σε περίπου 30 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τον τοπικό τύπο. Δεν είναι λίγα τα χρήματα, δεδομένου ότι η ανάπτυξη στη Βραζιλία φρενάρει και το δημόσιο χρέος ήδη υπερβαίνει το 80% του ΑΕΠ.
Η ίδια η κυβέρνηση έχει έτσι αναθεωρήσει προς το μετριοπαθέστερο τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη το 2026 και προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ μόνο κατά 2% έναντι 2,3% πέρυσι και πάνω από 3% το 2023 και το 2024. Επίσης, ο πληθωρισμός καλπάζει και τα επιτόκια δανεισμού των τραπεζών είναι απαγορευτικά (περίπου 13,75%).
«Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια αναμέτρηση στήθος με στήθος και είναι φανερό ότι ο Λούλα νιώθει τον κίνδυνο να χάσει τις εκλογές», δήλωσε στη γαλλική εφημερίδα ο πολιτικός επιστήμονας Κλαούντιο Κουτό.
Η «χαμένη ψήφος»
Μια άλλη απειλή για τον Λούλα είναι η λεγόμενη «χαμένη ψήφος». Οι άλλοι έξι (πλην του υιού Μπολσονάρο) υποψήφιοι που έχουν εγγραφεί στον πρώτο γύρο των εκλογών «κλίνουν προς τα δεξιά», όπως μεταδίδει από το Σάο Πάολο ο Τιερί Οζιέ. Αντιπροσωπεύουν περίπου το 15% των προθέσεων ψήφου και εάν κάποιοι από τους ψηφοφόρους αποφασίσουν εν τέλει να στραφούν προς τον επικρατέστερο υποψήφιο της Δεξιάς για να μην πάει η ψήφος τους χαμένη, τότε «είναι πιθανό ο Φλάβιο Μπολσονάρο να κερδίσει στον πρώτο γύρο», σημειώνει η Μάρσια Καβαλιέρι, διευθύντρια του ινστιτούτου Ipsos στη Βραζιλία.
Βεβαίως οι θέσεις που έχει προτάξει κατά την προεκλογική εκστραρτεία ο Μπολσονάρο ίσως τρομάζουν κάπως με την ακρότητά τους κάποιους μετριοπαθείς συντηρητικούς υποψήφιους. Ο Φλάβιο Μπολσονάρο διακηρύσσει την επιβολή «του νόμου και της τάξης». Υπόσχεται αυστηρότερες ποινές για τους εγκληματίες και ακόμη και «χημικό ευνουχισμό» για τους βιαστές. Πρόκειται για θέσεις που βρίσκουν απήχηση σε μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος.
Ακραία πόλωση
Πολλοί ψηφοφόροι στη Βραζιλία επικαλούνται και θρησκευτικά κίνητρα για τις πολιτικές τους επιλογές. «Υπάρχει ένας πνευματικός πόλεμος του καλού ενάντια στο κακό, όπως στη Βίβλο», υποστηρίζει ένας υποστηρικτής του Μπολσονάρο. Σύμφωνα με τους Ευαγγελικούς αλλά και με Καθολικούς ψηφοφόρους, ο Λούλα και η βραζιλιάνικη αριστερά βρίσκονται από την πλευρά του «κακού».
Από την άλλη πλευρά, ο απερχόμενος πρόεδρος Λούλα διακηρύσσει ότι υπερασπίζεται τις αξίες της «αλήθειας ενάντια στο ψέμα» και της «δημοκρατίας ενάντια στη βαρβαρότητα». Και φέρνει ως παράδειγμα της βαρβαρότητας αυτής την απόπειρα πραξικοπήματος από τον Ζαΐρ Μπολσονάρο όταν συνειδητοποιούσε ότι πριν από τέσσερα χρόνια θα έχανε με δημοκρατικές διαδικασίες την εξουσία, «που θεωρούσε ιδιοκτησία του».
Η πόλωση στη Βραζιλία δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι κοινωνική. Πρόκειται για μια χώρα χωρισμένη στη μέση. Μέσα στη συνθήκη αυτή, «ο Λούλα και ο Μπολσονάρου έχουν ένα κοινό: δύσκολα εμπνέουν ενθουσιασμό στον μέσο ψηφοφόρο», γράφει χαρακτηριστικά ο ανταποκριτής της «Les Echos».
Ευλόγως το 46% των ερωτηθέντων σε δημοσκόπηση της Ipsos δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να ψηφίσουν κανέναν από τους δύο επικρατέστερους υποψηφίους, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες δημιουργηθούν στην πολιτική σκηνή της χώρας. Ως εκ τούτου πρόκειται μάλλον για «εκλογές απόρριψης» παρά για «εκλογές υποστήριξης», όπως διαπιστώνουν οι Βραζιλιάνοι πολιτικοί επιστήμονες. Οι ψηφοφόροι δηλαδή θα πάνε στις κάλπες με αρνητικό πνεύμα και όχι με θετικό. Θα πάνε για να «μαυρίσουν» κάποιους υποψήφιους και για να απορρίψουν τις ιδέες τους και όχι για να εκδηλώσουν την ευαρέσκειά τους σε κάποιους άλλους.
![Χρυσές λίρες: Πάνω από 21.000 ρευστοποίησαν οι Έλληνες το 9μηνο [πίνακες]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2024/10/ot_gold_lires_agglias24.png)
