Οι Χούθι πλησιάζουν σε ένα ακόμη στρατηγικό «έπαθλο» στην Υεμένη, καθώς κλιμακώνεται ο πόλεμος μεταξύ των ανταρτών, που υποστηρίζονται από το Ιράν και ενός συνασπισμού υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με τους Financial Times, oι αντάρτες, οι οποίοι εξαπέλυσαν μια αστραπιαία επίθεση κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας από το βόρειο προπύργιό τους στην Υεμένη τον περασμένο μήνα, έχουν τις τελευταίες ημέρες περικυκλώσει τη νοτιοδυτική πόλη Ταΐζ, η οποία συνδέει την ακτή με την υπόλοιπη νότια Υεμένη και θα μπορούσε να ανοίξει έναν δρόμο για την προέλαση προς το Άντεν, την έδρα της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης.
Αποκλεισμένοι άμαχοι
Όλες οι κύριες είσοδοι στην Ταΐζ, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Υεμένης, έχουν γίνει πρώτη γραμμή αφότου οι Χούθι σημείωσαν σημαντική πρόοδο κατά μήκος των κύριων δρόμων. Μόνο λίγα αυτοκίνητα και φορτηγά μπορούν να εισέλθουν, μέσα σε ζώνες σφοδρών μαχών στα νότια της πόλης, σύμφωνα με κατοίκους.
Οι μάχες ξέσπασαν τόσο γρήγορα που οι κάτοικοι δεν είχαν καμία πιθανότητα να διαφύγουν σε ασφαλέστερες περιοχές, είπαν, προσθέτοντας ότι είχαν έλλειψη τροφίμων, φαρμάκων και καυσίμων καθώς οι τιμές εκτοξεύονταν στα ύψη.
«Είναι επικίνδυνο να φύγουμε τώρα, επειδή θα έπρεπε να διασχίσουμε ενεργές γραμμές του μετώπου», είπε ο Σεχάμπ, ένας οδηγός περίπου πενήντα ετών. «Αλλά αν ήταν ασφαλές, θα προτιμούσα να φύγω παρά να μείνω εδώ υπό αυτές τις άθλιες συνθήκες, περιμένοντας να χτυπήσουν την πόλη μάχες ανά πάσα στιγμή».
Ο Σεχάμπ δήλωσε ότι είναι πλέον άνεργος επειδή οι τιμές των καυσίμων έχουν υπερδιπλασιαστεί και οι επιβάτες δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά τα εισιτήρια μεταφοράς.
«Τα βυτιοφόρα καυσίμων δεν μπορούν να φτάσουν στην πόλη λόγω των μαχών κατά μήκος των κύριων οδών πρόσβασης, επομένως οι τιμές των καυσίμων στη μαύρη αγορά έχουν τριπλασιαστεί», είπε.
Ο μακροχρόνιος εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη αναζωπυρώθηκε τον Ιούλιο, αφότου οι Χούθι κήρυξαν αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία, η οποία παρενέβη το 2015 για να ηγηθεί ενός συνασπισμού εναντίον των ανταρτών και να αποκαταστήσει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση πριν από μια εύθραυστη εκεχειρία του 2022.
Αλλά μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας το καλοκαίρι, οι Χούθι άρχισαν να κινούνται νότια, καταλαμβάνοντας την πόλη-λιμάνι Μόχα και το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ από παρατάξεις που προσκείνονταν στην κυβέρνηση, ενώ βομβάρδισαν ενεργειακές εγκαταστάσεις και αεροδρόμια της Σαουδικής Αραβίας στα βόρεια, προκαλώντας μια σειρά από σοβαρά πλήγματα στο βασίλειο.
Η κυβέρνηση της Υεμένης, η οποία υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία, ξεκίνησε αυτόν τον μήνα μια επιχείρηση για την ανακατάληψη εδαφών που ελέγχονται από τους Χούθι. Ωστόσο, ενώ οι δυνάμεις της έχουν σημειώσει κάποια πρόοδο στις περιοχές γύρω από το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ και τη Μόκα, οι αναλυτές λένε ότι οι Χούθι συνεχίζουν να κατέχουν βασικές θέσεις.
Την Πέμπτη, οι αντάρτες εκτόξευσαν πυραύλους στο συγκρότημα του προεδρικού μεγάρου της Υεμένης στη νότια πόλη Άντεν, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας αρκετούς φρουρούς, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Saba. Ήταν η πρώτη επίθεση στο Μέγαρο αλ-Μαασίκ, την έδρα της κυβέρνησης της Υεμένης, από την επανέναρξη της σύγκρουσης.
Απειλή ανθρωπιστικής καταστροφής
Η Ταΐζ αποτελεί εδώ και καιρό στόχο των Χούθι, με τους αντάρτες να έχουν αποκλείσει την πόλη στο παρελθόν το 2015. Ο Άνταμ Μπάρον, συνεργάτης του Προγράμματος Μελλοντικής Ασφάλειας στο think-tank New America, δήλωσε ότι η ανάληψη του ελέγχου της Ταΐζ έχει τόσο συμβολικό όσο και στρατηγικό βάρος.
«Η Ταΐζ ήταν πάντα ένα πραγματικό φυτώριο αντίστασης κατά των Χούθι και είναι η πατρίδα του προέδρου [Ρασάντ αλ-Αλίμι]», είπε. «Εάν τα πράγματα πρόκειται να κλιμακωθούν, η κατάληψη του ελέγχου της Ταΐζ και η διασφάλιση ότι δεν θα τους γίνει αγκάθι στην πλάτη θα ήταν αρκετά σημαντική».
Η αποτυχία των κυβερνητικών δυνάμεων να απωθήσουν τις προελάσεις των Χούθι σημαίνει ότι η ομάδα ελέγχει πλέον μεγάλες εκτάσεις της υπαίθρου γύρω από την Ταΐζ, η οποία παρείχε καταφύγιο στους κατοίκους κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του 2015.
Αλλά αυτή τη φορά, πολλοί από την επαρχία έχουν μετακομίσει στην πόλη, επιδεινώνοντας την ήδη δύσκολη ανθρωπιστική κατάσταση. Η Ταΐζ έχει φιλοξενήσει τον μεγαλύτερο αριθμό εσωτερικά εκτοπισμένων από την αρχή της κρίσης, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων του ΟΗΕ, το οποίο δήλωσε ότι δεν έχει πρόσβαση σε περισσότερους από 600.000 ανθρώπους που εξαρτώνται από την ανθρωπιστική βοήθεια.
Η Σάλβα, δασκάλα από την Ταΐζ, είπε ότι παραμένει τραυματισμένη από την εμπειρία της προηγούμενης πολιορκίας. Θυμάται ότι ήταν παγιδευμένη στο σπίτι για τρεις εβδομάδες, ξεμένοντας από φαγητό και νερό πριν τελικά δραπετεύσει μέσω των μαχών προς το χωριό της, νότια της πόλης.
«Το 2015, δεν περιμέναμε ότι οι μάχες θα έφταναν στη γειτονιά μας και κανείς δεν φανταζόταν ότι θα διαρκούσαν εβδομάδες. Δεν είχαμε καμία εμπειρία με τον πόλεμο. Ήταν η πρώτη φορά που τον βιώναμε», είπε.
«Αυτή τη φορά είναι διαφορετικά. Έχουμε εμπειρία, οπότε βιαστήκαμε να προμηθευτούμε αρκετά τρόφιμα και νερό για τουλάχιστον ένα μήνα. Αλλά δυσκολευτήκαμε να βρούμε σιτάρι στην αγορά, καθώς οι έμποροι έλεγαν ότι δεν είχαν, και όσοι είχαν το πουλούσαν με περιθώριο κέρδους 50%.»
Η υπουργός Εξωτερικών της Υεμένης, Άφρα αλ-Ζούμπα, χαρακτήρισε αυτή την εβδομάδα την επίθεση των Χούθι εναντίον της Ταΐζ «έγκλημα πολέμου» και δήλωσε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε συνομιλίες με εταιρείες και τον Ερυθρό Σταυρό για να βρει τρόπους να παραδώσει τρόφιμα, νερό και καύσιμα στην πόλη.
«Οι άνθρωποι εκεί δεν έχουν παραδοθεί», είπε σε συνέντευξη Τύπου. «Οι Χούθι ασκούν τεράστια πίεση στον λαό για να κάμψουν την αντίστασή του, αλλά ο λαός δεν δέχεται να είναι σκλάβος των Χούθι. Η Ταΐζ πληρώνει αυτό το τίμημα αντίστασης στην ατζέντα των Χούθι».
Οι αναλυτές ανέφεραν ότι οι τελευταίες επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία, οι οποίες ανάγκασαν το κύριο αεροδρόμιο του Ριάντ να κλείσει για μέρες, είχαν ως στόχο να αυξήσουν το κόστος του πολέμου στο βασίλειο και να το αναγκάσουν να αποσύρει την υποστήριξή του στις δυνάμεις που είναι σύμμαχες με την κυβέρνηση. Αυτό θα τους επέτρεπε στη συνέχεια να επεκτείνουν τον έλεγχο στην Ταΐζ και στην υπόλοιπη χώρα.
«Το Ιράν και οι πληρεξούσιοί του σφίγγουν τον κλοιό της φωτιάς γύρω από το Ριάντ. Θα υποκύψει λοιπόν το Ριάντ και θα αποδεχτεί αυτή την πραγματικότητα;» ρώτησε ο Μοχάμεντ αλ-Κάντι, ανεξάρτητος πολιτικός αναλυτής και αναλυτής συγκρούσεων από την Υεμένη. «Αν συμβεί αυτό, τότε το Ριάντ θα πληρώσει υψηλό τίμημα στο μέλλον».
