Έχει βελτιωθεί ή επιδεινωθεί η οικονομική κατάσταση των Αμερικανών κατά τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ; Η απάντηση δεν είναι μονοσήμαντη. Ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές έχουν ενισχυθεί και οι αποταμιεύσεις για τη σύνταξη αυξάνονται, οι καταναλωτές στις ΗΠΑ αντιμετωπίζουν υψηλότερες δαπάνες για βασικά αγαθά, καύσιμα, κατοικία και αυτοκίνητα.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν, η πορεία του κόστους ζωής αποτελεί σημαντικό ζήτημα για τους ψηφοφόρους. Δημοσκόπηση των YouGov και Economist έδειξε ότι σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί θεωρούν κακή την κατάσταση της οικονομίας, ενώ μόλις το 20% την αξιολογεί ως καλή ή εξαιρετική.
Τα στοιχεία για πέντε βασικές κατηγορίες δαπανών και αποταμίευσης αποτυπώνουν τις διαφορετικές πλευρές της οικονομικής πραγματικότητας, όπως σηματοδοτεί η Wall Street Journal.
Ακριβότερα τρόφιμα στο σούπερ μάρκετ
Μια τυπική τετραμελής οικογένεια στις ΗΠΑ, που ακολουθεί το μέτριου κόστους διατροφικό πρόγραμμα του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας, δαπανούσε 320,50 δολάρια την εβδομάδα για τρόφιμα τον Αύγουστο του 2026, έναντι 306,50 δολαρίων τον Ιανουάριο του 2025. Η αύξηση ανέρχεται σε περίπου 4,6%.
Οι ανατιμήσεις δεν είναι ομοιόμορφες. Η τιμή του μοσχαρίσιου κιμά αυξήθηκε από 5,55 σε 6,79 δολάρια ανά λίβρα, καθώς το μέγεθος του αμερικανικού κοπαδιού βοοειδών έχει μειωθεί και η σοβαρή ξηρασία έχει επιβαρύνει τις συνθήκες βοσκής. Ανοδικά κινήθηκαν επίσης οι τιμές του γάλακτος και του στήθους κοτόπουλου.
Υπάρχουν, ωστόσο, και εξαιρέσεις. Τα αυγά υποχώρησαν στα 2,27 δολάρια ανά δωδεκάδα από 4,95 δολάρια τον Ιανουάριο του 2025, όταν η γρίπη των πτηνών είχε οδηγήσει στη θανάτωση εκατομμυρίων ορνίθων. Συνολικά, πάντως, οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 4,4% από τον Ιανουάριο του 2025, ξεπερνώντας τον γενικό ρυθμό πληθωρισμού για την ίδια περίοδο.
Περισσότερα χρήματα στους συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς
Η εικόνα είναι διαφορετική για όσους διαθέτουν επενδύσεις στις χρηματιστηριακές αγορές. Το μέσο υπόλοιπο στους λογαριασμούς 401(k), μέσω των οποίων οι Αμερικανοί αποταμιεύουν για τη σύνταξή τους, αυξήθηκε από 127.100 δολάρια στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ σε 155.800 δολάρια το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Ο δείκτης S&P 500 έχει ενισχυθεί κατά περίπου 30%, συμπεριλαμβανομένων των μερισμάτων, από το κλείσιμο της αγοράς πριν από την ορκωμοσία του Τραμπ έως τις 16 Οκτωβρίου 2026. Η άνοδος αυτή έχει στηρίξει τα συνταξιοδοτικά χαρτοφυλάκια, παρά τις διακυμάνσεις που προκάλεσαν οι δασμολογικές ανακοινώσεις και ο πόλεμος με το Ιράν.
Παράλληλα, από τον Ιούλιο η κυβέρνηση των ΗΠΑ άρχισε να καταθέτει 1.000 δολάρια σε ειδικούς λογαριασμούς για παιδιά που γεννιούνται από το 2025 έως το 2028, εφόσον οι γονείς τους ανοίξουν τους σχετικούς λογαριασμούς Trump Accounts.
Ακριβότερη η αγορά κατοικίας στις ΗΠΑ
Η απόκτηση κατοικίας παραμένει δύσκολη υπόθεση. Η διάμεση μηνιαία δόση στεγαστικού δανείου αυξήθηκε από 2.112 δολάρια τον Ιανουάριο του 2025 σε 2.196 δολάρια τον Αύγουστο του 2026, πλησιάζοντας ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η μέση επιτοκιακή επιβάρυνση για στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου διάρκειας 30 ετών έφθασε το 7,4% τον Οκτώβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος. Οι αγοραστές επιβαρύνονται επιπλέον από το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ασφάλισης κατοικίας και φόρων ακίνητης περιουσίας.
Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει να παρέμβει στην αγορά, μεταξύ άλλων με περιορισμούς στις αγορές μονοκατοικιών από μεγάλους επενδυτές. Το Κογκρέσο ενέκρινε επίσης ευρύτερη νομοθεσία για τη στέγαση το καλοκαίρι.
Ακριβότερα και τα αυτοκίνητα
Η μέση προτεινόμενη τιμή λιανικής ενός καινούργιου αυτοκινήτου αυξήθηκε από 50.111 δολάρια τον Ιανουάριο του 2025 σε 52.014 δολάρια τον Σεπτέμβριο του 2026. Οι δασμοί 25% που επέβαλε η κυβέρνηση σε εισαγόμενα αυτοκίνητα και ανταλλακτικά συνέβαλαν στην αύξηση του κόστους.
Οι αγοραστές καταφεύγουν όλο και περισσότερο στον δανεισμό. Το μέσο ποσό χρηματοδότησης για καινούργιο αυτοκίνητο έφθασε τα 44.729 δολάρια τον Σεπτέμβριο, περίπου 3.000 δολάρια υψηλότερα από τον Ιανουάριο του 2025. Παράλληλα, η μέση διάρκεια αποπληρωμής αυξήθηκε στους 70,5 μήνες, καθώς τα νοικοκυριά προσπαθούν να διατηρήσουν τις μηνιαίες δόσεις σε διαχειρίσιμα επίπεδα.
Η μεγάλη επιβάρυνση από τα καύσιμα
Η σημαντικότερη πίεση καταγράφεται στην αντλία. Η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης βενζίνης αυξήθηκε από 3,11 δολάρια ανά γαλόνι στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ σε 4,28 δολάρια στις 16 Οκτωβρίου 2026, δηλαδή κατά περίπου 38%.
Η άνοδος συνδέεται με τον πόλεμο με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που διατάραξαν την προσφορά πετρελαίου. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στο ντίζελ, η τιμή του οποίου έφθασε τα 6,25 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένη κατά 71% από την έναρξη της προεδρικής θητείας.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, Μαρκ Ζάντι, εκτιμά ότι ο πόλεμος έχει επιβαρύνει το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό κατά περισσότερα από 2.000 δολάρια.
Η συνολική εικόνα παραμένει σύνθετη. Oι επενδυτές με συνταξιοδοτικά χαρτοφυλάκια έχουν επωφεληθεί από την άνοδο των μετοχών, αλλά πολλά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος για τις καθημερινές τους ανάγκες. Η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος και των τιμών θα παραμείνει κρίσιμος παράγοντας για την οικονομική αξιολόγηση της κυβέρνησης από τους Αμερικανούς ψηφοφόρους.
