Με συνθήματα όπως «Δεν βλέπετε ότι είμαστε τελειωμένοι;» και «Τα καύσιμα ακριβαίνουν, οι λαοί φτωχαίνουν», οι γάλλοι ψαράδες της Νίκαιας, της Μασσαλίας, της Σετ, αλλά και πόλεων του Ατλαντικού και της Μάγχης, υποδέχονται τους προεδρικούς υποψηφίους που τους επισκέπτονται για να τους συμπαρασταθούν. Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονται στο ενδεχόμενο αναβίωσης κινημάτων όπως τα «κίτρινα γιλέκα».
Μαχητικές διαμαρτυρίες για την εκτίναξη των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ διοργανώνονται από ψαράδες και επαγγελματίες οδηγούς στην Πορτογαλία, την Ισπανία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ στη Γερμανία η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς ανακοίνωσε εσπευσμένα εκπτώσεις και πλαφόν στις τιμές των καυσίμων κατά τα πρότυπα του Βελγίου και του Λουξεμβούργου.
Σχέδιο ανακούφισης
Στοχευμένα μέτρα σε επαγγελματίες και σε ευάλωτα νοικοκυριά ανακοίνωσε και η γαλλική κυβέρνηση. Ωστόσο οι πολιτικές ηγεσίες και των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ενωσης εμφανίζονται εξαιρετικά αδύναμες για να πείσουν για την αποτελεσματικότητά τους, ενώ αμφότερες αντιμετωπίζουν μια άνευ προηγουμένου ενίσχυση της Ακροδεξιάς.
Στη Γαλλία, πρόεδρος και κυβέρνηση βρίσκονται σε αποδρομή λόγω επικείμενων εκλογών, ενώ στη Γερμανία ο Μερτς είναι ο πρώτος καγκελάριος που είδε την αποδοχή του από την κοινή γνώμη να πέφτει στο 13%. Αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου αύξηση των τιμών των καυσίμων (το ντίζελ άγγιξε τα 2,42 ευρώ το λίτρο τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου), η κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού Χριστιανοδημοκρατών – Σοσιαλδημοκρατών ανακοίνωσε ένα ευρείας κλίμακας σχέδιο ανακούφισης των πολιτών, το οποίο διαρθρώνεται σε δύο σκέλη.
Το πρώτο σκέλος προβλέπει έκπτωση της τελικής τιμής στην αμόλυβδη και το ντίζελ κατά 0,17 ευρώ το λίτρο που θα ισχύσει από την 1η Οκτωβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το μέτρο αυτό κοστολογήθηκε στα 2,5 δισ. ευρώ. Δεν θα βαρύνει όμως ολόκληρο το ποσό τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό, αφού ο Σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνκπεϊλ έπεισε τις κυβερνήσεις των κρατιδίων να αναλάβουν το 50% της επιβάρυνσης, δηλαδή 1,25 δισ. ευρώ – δεν έχει ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο.
Το δεύτερο σκέλος των μέτρων προβλέπει την εισαγωγή έως την 1η Ιανουαρίου 2027 ενός πλαφόν στις τιμές των καυσίμων, κάτι που έχουν ήδη εφαρμόσει οι κυβερνήσεις του Λουξεμβούργου και του Βελγίου. Οπως συνέβη και στις δύο γειτονικές χώρες, το πλαφόν θα συμφωνηθεί από κοινού με τη βιομηχανία πετρελαίου, με την οποία η γερμανική κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει επαφές.
Στη Γαλλία, με την τιμή του ντίζελ να έχει φθάσει επίσης στα 2,41 ευρώ το λίτρο (για περιβαλλοντικούς λόγους σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το ντίζελ φορολογείται περισσότερο από την αμόλυβδη), ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ και πέντε συνάδελφοί του ανακοίνωσαν την περασμένη Τρίτη την «πλήρη κινητοποίηση» της κυβέρνησης με τον διπλασιασμό, από την 1η Οκτωβρίου, της επιδότησης των 100 ευρώ που χορηγούνταν ήδη από την άνοιξη στοχευμένα σε «οδηγούς που διανύουν πολλά χιλιόμετρα». Σε όσους δηλαδή κάνουν περισσότερα από 15 χιλιόμετρα καθημερινά για να φθάσουν στη δουλειά τους ή κάνουν ετησίως περισσότερα από 8.000 χλμ. στο πλαίσιο των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων.
Προβληματισμός
Το επίδομα θα εφαρμοστεί με εισοδηματικά κριτήρια και θα κοστίσει στον γαλλικό προϋπολογισμό περί τα 3 δισ. ευρώ.
Σε αντίθεση με τη γερμανική κυβέρνηση, η γαλλική απορρίπτει μια ιδέα που είχε διατυπωθεί για μείωση των ειδικών φόρων στη βενζίνη κατά 0,20 ευρώ το λίτρο. Το κόστος του μέτρου αυτού θα πλησίαζε τα 10 δισ. ευρώ και η Γαλλία είναι σε πολύ δυσχερή δημοσιονομική κατάσταση, σε αντίθεση με τη Γερμανία.
Η ειδικευμένη σε θέματα ενέργειας γαλλική ενημερωτική ιστοσελίδα Energeek σημειώνει τον προβληματισμό που υπάρχει αναφορικά με την αποτελεσματικότητα αφενός των οριζόντιων μέτρων ανακούφισης των καταναλωτών και αφετέρου των στοχευμένων παρεμβάσεων με εισοδηματικά και άλλα κριτήρια.
Η οικονομολόγος Βερόνικα Γκριμ, μέλος του γερμανικού Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (Wirtschaftsweise), χαρακτήρισε τη μείωση του φόρου στα καύσιμα κατά 0,17 ευρώ που αποφάσισε η κυβέρνηση Μερτς «μέτρο κυνικό και εν μέρει αναποτελεσματικό». Κυνικό επειδή ωφελεί αδιακρίτως όλους τους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των πλούσιων νοικοκυριών, και αναποτελεσματικό επειδή, βάσει της εμπειρίας ανάλογου προγράμματος που εφαρμόστηκε την άνοιξη, μόνο 12 από τα υποσχεθέντα 17 λεπτά του ευρώ επωφελήθηκαν στην πραγματικότητα οι καταναλωτές στα βενζινάδικα. «Τα υπόλοιπα απορροφήθηκαν από τα διυλιστήρια και τους διανομείς» διαπιστώνει η οικονομολόγος, που σημειώνει την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους στις τιμές λιανικής.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
