Εδώ και αρκετό καιρό, ήδη από τις επισκέψεις του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Λιβύη το καλοκαίρι του 2025, η Αθήνα γνώριζε για τις πιέσεις της Άγκυρας στην Βεγγάζη και την πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ να πιέσει την Βουλή των Αντιπροσώπων να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Με την ελληνική διπλωματία να προειδοποιεί μάλιστα για τις συνέπειες την Βεγγάζη.
«Μίλησαν τα λεφτά»…
Τελικά η Αθήνα δεν μπόρεσε να αποτρέψει τις εξελίξεις όπως φάνηκε εκ του αποτελέσματος, με διπλωμάτες που έχουν άμεση εμπλοκή και με τις συνομιλίες Αθήνας – Βεγγάζης – Τρίπολης, να σχολιάζουν στο in ότι «μίλησαν τα λεφτά».
Σημείωναν δε τις μεθοδεύσεις του υιού Χαφτάρ, Σαντάμ προκειμένου να ανατρέψει τον προηγούμενο πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, πράγμα το οποίο και πέτυχε στις αρχές Οκτωβρίου και να τον αντικαταστήσει με τον Ας Σαλίν Αμπντελνάμπι αλ Ομπάιντι, βουλευτής του Τομπρούκ και φίλα προσκείμενος στην Τουρκία.
Οι δηλώσεις Σάλεχ ως προέδρου της Λιβυκής Βουλής τον Δεκέμβρη του 2025
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Δεκέμβριο του 2025 ο Ακίλα Σάλεχ, τότε πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Λιβύης είχε βρεθεί στην Αθήνα, για επίσκεψη και σε συνέντευξη του στο Λιβυκό Πρακτορείο Ειδήσεων (LANA) δήλωνε τότε πως η Λιβύη δεν θα αποδεχθεί την επιβολή οποιασδήποτε θαλάσσιας συμφωνίας χωρίς τη νόμιμη έγκριση της Βουλής και τόνισε ότι ο διάλογος είναι ο μόνος τρόπος επίλυσης των διαφορών. Παράλληλα είχε μιλήσει για την ετοιμότητα της κυβέρνησης που εδρεύει στην Ανατολική Λιβύη για διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Τουρκία για διευθέτηση των θαλασσίων ζωνών.
Αναφερόμενος δε στην υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου στις δηλώσεις του μετά την επίσκεψη του στην Αθήνα, ο τότε πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Λιβύης είχε επισημάνει ότι η κυβέρνηση Σάρατζ (GNA) υπέγραψε το μνημόνιο χωρίς νόμιμη αρμοδιότητα και ότι μόνο η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει το αποκλειστικό δικαίωμα έγκρισης διεθνών συνθηκών.
Ο ίδιος σημείωνε ότι η Λιβύη απορρίπτει κάθε παραχώρηση των θαλάσσιων συνόρων της και ότι ειδικές τεχνικές επιτροπές εργάζονται για την κατάρτιση πλήρους και τεκμηριωμένης θέσης για το θέμα.
Απαντώντας στο ερώτημα γιατί η συμφωνία Τουρκίας – Τρίπολης θεωρούνταν ακόμα και όταν δινόταν η συνέντευξη το 2025 άκυρη από τη Βουλή ο Σάλεχ ανέφερε στις τότε δηλώσεις του χαρακτηριστικά πως «η κυβέρνηση GNA δεν εκπροσωπούσε νόμιμα τον λιβυκό λαό, γιατί δεν είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Σύμφωνα με το Σύνταγμα, μόνο μια νόμιμη κυβέρνηση, εγκεκριμένη από τη Βουλή, μπορεί να υπογράφει διεθνείς συμφωνίες. Η συγκεκριμένη συμφωνία δεν παρουσιάστηκε ποτέ στη Βουλή και δεν κυρώθηκε, άρα δεν έχει καμία νομική ισχύ».
Και πρόσθετε πως «ό,τι βασίζεται σε μη νόμιμη πράξη παραμένει άκυρο, ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος έχει περάσει. Αυτό είναι γνωστό και στη διεθνή κοινότητα».
Η αντικατάσταση Σάλεχ και οι εξελίξεις στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η αντικατάσταση του Σάλεχ από τον Ας Σαλίν Αμπντελνάμπι αλ Ομπάιντι, στην προεδρία του Κοινοβουλίου της Λιβύης, είχε σαν αποτέλεσμα στην πρώτη συνεδρίαση υπό την ηγεσία του να φέρει και την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Όπως ανακοίνωσε στο X ο εκπρόσωπος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αμπντουλάχ Μπλιχέγκ, την Τρίτη:
«Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε ομόφωνα την έγκριση του Μνημονίου Κατανόησης που υπογράφηκε μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνώνστη Μεσόγειο Θάλασσα.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε επίσης ομόφωνα την κατάργηση της Απόφασης της Βουλής των Αντιπροσώπων αριθ. (1) του 2020 σχετικά με την απόρριψη της κύρωσης των δύο Μνημονίων Κατανόησης που συνήφθησαν μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας και της Τουρκικής Κυβέρνησης, καθώς και της Απόφασης της Βουλής των Αντιπροσώπων αριθ. (6) του 2020 σχετικά με τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με τη Δημοκρατία της Τουρκίας».
Η επιρροή της Τουρκίας
Όπως σχολίαζαν διπλωμάτες στο in με την Τουρκία να διατηρεί περί τους 5.000 στρατιώτες στη Λιβύη και να απειλεί την πλευρά Χαφτάρ να κυρώσει το τουρκολιβυκό μνημόνιο προκειμένου να μην προχωρήσει σε πλήρη στήριξη της κυβέρνησης της Τρίπολης, αλλά και να ακυρώσει «επενδυτικά προγράμματα» προς την Βεγγάζη, η εξέλιξη ήταν κάτι περισσότερο από αναμενόμενη.
Με την Άγκυρα να έχει επενδύσει σημαντικά στις σχέσεις της με τη Βεγγάζη, προσφέροντας τόσο στρατιωτική βοήθεια στην πλευρά Χαφτάρ, όσο και σημαντικά κεφάλαια, κάτι που την έφερε εξαιρετικά κοντά στην Ανατολική Λιβύη.
Πρέπει να σημειωθεί άλλωστε πως οι συμφωνίες για εξορύξεις στα Νότια και Δυτικά της Κρήτης τις οποίες σύναψε η Ελλάδα, ασκώντας τα κυριαρχικά της δικαιώματα, δεν ήταν καθόλου δημοφιλείς στην Ανατολική Λιβύη, δυσκολεύοντας και την πλευρά Χαφτάρ.
Η επίσκεψη του Σαντάμ Χαφτάρ στην Αθήνα
Αξίζει να επισημάνουμε επίσης ότι ο Σαντάμ Χαφτάρ, ο ενορχηστρωτής της αλλαγής ηγεσίας στην Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης και υπαρχηγός της Γενικής Διοίκησης του Λιβυκού Εθνικού Στρατού είχε βρεθεί στην Αθήνα στα μέσα Ιούνη, με αναφορές σε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας Ελλάδας – Ανατολικής Λιβύης και για το θέμα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών.
Ενώ Ελλάδα και Ιταλία είναι από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες με ενεργή διπλωματική παρουσία στη Βεγγάζη.
Τότε ο υιός Χαφτάρ είχε θέσει θέμα οικονομικής συνεργασίας και προώθησης επενδύσεων κυρίως στον τομέα της ενέργειας στην Αθήνα…
Διπλωμάτες που διαβάζουν την κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση για τις εξελίξεις στις σχέσεις Αθήνας – Βεγγάζης, τονίζουν πως δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις που θα μπορούσε να προτείνει κανείς.
Ο ρόλος της ΕΕ
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι υπάρχει και σχετική απόφαση του ευρωπαϊκού συμβουλίου στο οποίο το τουρκολιβυκό μνημόνιο χαρακτηρίζεται παράνομο και άκυρο, καθώς δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών.
Υπενθυμίζεται ότι επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Λιβύη, στην Τρίπολη και όχι στη Βεγγάζη έχει τοποθετηθεί Έλληνας διπλωμάτης και είναι Έλληνας, ο Αλέξης Κωνσταντόπουλος. Ένα πόστο που η Ελλάδα κυνήγησε έντονα.
Αυτό σύμφωνα με κάποιους θα μπορούσε να είχε γίνει χωρίς να εγγυάται μετά βεβαιότητας διαφορετικό αποτέλεσμα, θα ήταν ένα διαφορετικό μίγμα πολιτικής, ήδη από την επίσκεψη Μητσοτάκη στη Λιβύη τον Απρίλιο του 2021. Ωστόσο αυτό δεν έγινε και τελικά η πολιτική Ελλάδας – Λιβύης έφτασε να ατονίσει αρκετά. Έστω και αν υπήρχαν προσπάθειες μονομερούς σύνδεσης με τη Βεγγάζη.
Η κυβέρνηση προφανώς και θα πρέπει να προειδοποιήσει την Βεγγάζη όσο και την Τρίπολη, για επιπτώσεις που θα έχει η εν λόγω κίνηση τόσο στις σχέσεις Ελλάδας – Λιβύης όσο και στις σχέσεις Λιβύης – ΕΕ. Να απειλήσει ακόμα και με κυρώσεις όπως λογικά επισημαίνει η ΕΛΑΣ.
Δύσκολο το στοίχημα της Λιβύης
Το ερώτημα είναι τι πραγματικά θα μπορούσε να έχει κάνει η Αθήνα για να αποτρέψει την εξέλιξη, αλλά και τι μπορεί να κάνει από εδώ και στο εξής, καθώς το ζήτημα της Λιβύης για την ελληνική διπλωματία είναι πολύπλοκο και δεν προσφέρεται για αλόγιστες αντιδράσεις ούτε από την αντιπολίτευση, ούτε από την κυβέρνηση. Και δη με τις αρχές στη Λιβύη να μην θεωρούνται ούτε αξιόπιστες, ούτε να πλησιάζουν στα πρότυπα των κυβερνήσεων του δυτικού κόσμου.
Με ένα από τα προβλήματα που θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές συνέπειες και δη ενόψει εκλογών να είναι και μία καθοδηγούμενη έκρηξη του μεταναστευτικού.
Πηγή: in.gr
![Ακίνητα: Τι αγοράζεις με 1 εκατ. ευρώ στην Αττική [πίνακας]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2026/07/riviera-1.jpg)
