Tesla: Απογειώνονται οι φιλοδοξίες στην ΑΙ, οι αντίπαλοι τρέχουν να τη φτάσουν

Το εντυπωσιακό Tesla Roadster του Ίλον Μασκ, το οποίο εμφανίστηκε να αιωρείται και να κάνει αναστροφές στον αέρα χάρη σε προωθητήρες συμπιεσμένου αερίου της SpaceX, ήταν κάτι περισσότερο από ένα θεαματικό διαφημιστικό στιγμιότυπο. Ανέδειξε τη φιλοδοξία του επικεφαλής της Tesla να μεταμορφώσει την εταιρεία από κατασκευαστή ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε επιχείρηση τεχνολογίας, με έσοδα που θα προέρχονται όλο και περισσότερο από λογισμικό, τεχνητή νοημοσύνη και υπηρεσίες συνδρομής.

Λίγες ημέρες αργότερα, η αποκάλυψη ότι Tesla και SpaceX εξετάζουν το ενδεχόμενο συγχώνευσης έδωσε νέα διάσταση σε αυτό το σχέδιο. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να συνδέσει την τεχνογνωσία της Tesla στα οχήματα και στη ρομποτική με τις δυνατότητες της SpaceX σε υλικά, υπολογιστικά συστήματα και τεχνολογίες αιχμής. Παράλληλα, όμως, θα συγκέντρωνε περισσότερες επιχειρηματικές δραστηριότητες και κινδύνους γύρω από τον ίδιο επιχειρηματία.

Το λογισμικό ως νέα πηγή κερδοφορίας

Η αλλαγή στρατηγικής δεν σημαίνει ότι η Tesla μπορεί να εγκαταλείψει σύντομα τις πωλήσεις αυτοκινήτων. Σύμφωνα με το δημοσίευμα των Financial Times, ο κλάδος των οχημάτων εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 75% των συνολικών εσόδων της εταιρείας και παραμένει κρίσιμος για τη χρηματοδότηση των μεγάλων επενδύσεων που απαιτούνται στην τεχνητή νοημοσύνη.

Ωστόσο, το επιχειρηματικό περιβάλλον έχει αλλάξει σημαντικά από το 2008, όταν παρουσιάστηκε το πρώτο ηλεκτρικό Roadster της Tesla. Η κινεζική BYD έχει ξεπεράσει την αμερικανική εταιρεία στις πωλήσεις ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ κατασκευαστές όπως η Xpeng επενδύουν παράλληλα σε λογισμικό και συστήματα υποβοήθησης της οδήγησης.

Ο Μασκ έχει περιορίσει τον στόχο πωλήσεων για το 2030 από τα 20 εκατομμύρια οχήματα ετησίως στα 5 εκατομμύρια. Ακόμη και ο αναθεωρημένος στόχος παραμένει φιλόδοξος, δεδομένου ότι η Tesla παρέδωσε περίπου 1,6 εκατομμύρια αυτοκίνητα την προηγούμενη χρονιά που αναφέρει το δημοσίευμα.

Σε αυτό το πλαίσιο, το λογισμικό Full Self-Driving (FSD) αποκτά στρατηγική σημασία. Η εποπτευόμενη έκδοσή του απαιτεί ακόμη από τον οδηγό να βρίσκεται στη θέση του και να παρακολουθεί διαρκώς τον δρόμο. Δεν πρόκειται, επομένως, για πλήρως αυτόνομη οδήγηση, παρά την ονομασία του συστήματος.

Συνδρομές με υψηλά περιθώρια

Η Tesla ανακοίνωσε ότι διαθέτει 1,7 εκατομμύρια ενεργές συνδρομές FSD παγκοσμίως, αυξημένες κατά 67% σε ετήσια βάση, ενώ το ποσοστό των νέων αυτοκινήτων της στη Βόρεια Αμερική που συνδέονταν με την εποπτευόμενη έκδοση του συστήματος ξεπέρασε το 75%. Στις ΗΠΑ, η μηνιαία συνδρομή αναφερόταν στα 99 δολάρια.

Η εταιρεία δεν έχει δημοσιοποιήσει πόσα επαναλαμβανόμενα έσοδα αποφέρει συνολικά το FSD. Αναλυτές, ωστόσο, θεωρούν ότι το λογισμικό μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά την οικονομική της δομή: μια συνδρομή μπορεί να συνεχίζει να αποφέρει χρήματα μετά την πώληση του αυτοκινήτου, χωρίς το κόστος παραγωγής ενός νέου οχήματος για κάθε πρόσθετη συναλλαγή.

Η προοπτική αυτή εξαρτάται από το αν η Tesla καταφέρει να αυξήσει σημαντικά τη χρήση του συστήματος. Παράλληλα, αντιμετωπίζει ρυθμιστικά εμπόδια. Η εποπτευόμενη έκδοση έχει εγκριθεί στην Ολλανδία και σε ορισμένες ακόμη ευρωπαϊκές χώρες, αλλά η ευρύτερη διάθεσή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται από τις απαιτούμενες εγκρίσεις. Η Xpeng επιδιώκει αντίστοιχα να εξασφαλίσει ευρωπαϊκή έγκριση για το δικό της σύστημα XNGP.

Η SpaceX και οι κίνδυνοι της συγκέντρωσης

Μια συγχώνευση με τη SpaceX θα μπορούσε να προσφέρει στην Tesla πρόσβαση σε τεχνολογίες, υπολογιστική ισχύ και τεχνογνωσία που θα επιτάχυναν την ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων και ρομπότ. Θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει τη θέση των εταιρειών απέναντι σε κινεζικούς ανταγωνιστές και τεχνολογικούς ομίλους με πολύ μεγαλύτερους προϋπολογισμούς για τεχνητή νοημοσύνη.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Η συνένωση θα μπορούσε να αυξήσει τον έλεγχο του Μασκ πάνω στις επιχειρήσεις, ενώ θα συνέδεε στενότερα τις οικονομικές τους τύχες. Επενδυτές και παρατηρητές έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι πιο ριψοκίνδυνες δραστηριότητες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να μεταφέρουν προβλήματα και σε επιχειρήσεις που σήμερα λειτουργούν επιτυχώς.

Η ευρύτερη αυτοκινητοβιομηχανία ήδη προσαρμόζεται. Η General Motors ενισχύει την ανάπτυξη αυτόνομων οχημάτων, ενώ BMW και Mercedes-Benz συνεργάζονται με εταιρείες όπως η Qualcomm και η Nvidia για προηγμένα συστήματα υποβοήθησης. Η Hyundai και η Toyota επενδύουν επίσης στη ρομποτική, αναζητώντας νέες τεχνολογικές και εμπορικές δραστηριότητες.

Η μάχη, συνεπώς, δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος κατασκευάζει περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή προσφέρει μεγαλύτερη αυτονομία μπαταρίας. Αφορά το ποιος θα ελέγχει το λογισμικό, τα δεδομένα και τις υπηρεσίες που θα συνοδεύουν το όχημα σε όλη τη διάρκεια ζωής του. Για την Tesla, το στοίχημα είναι να μετατρέψει το τεχνολογικό της πλεονέκτημα σε σταθερά έσοδα, χωρίς οι φιλόδοξες επενδύσεις και η πιθανή συγκέντρωση δραστηριοτήτων να αυξήσουν υπερβολικά τους κινδύνους.