Ένα πρώτο προειδοποιητικό σήμα για την πορεία της ελληνικής αγοράς κατοικίας εκπέμπουν οι προσδοκίες των νοικοκυριών, σύμφωνα με τη νέα έρευνα της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης και Επενδυτικής Στρατηγικής του ομίλου Πειραιώς,
Σύμφωνα με αυτήν, παρά τη συγκρατημένα θετική εικόνα που χαρακτήριζε τις αντιλήψεις τους τα τελευταία χρόνια, το τρίτο τρίμηνο του 2026 καταγράφεται μια αξιοσημείωτη μεταβολή: οι προσδοκίες περνούν από το θετικό σε ήπια αρνητικό έδαφος.
Κι αυτό δημιουργεί προβληματισμό για τη συνέχεια. Σύμφωνα με του Group Chief Economist της τράπεζας Ηλία Λεκκό, πρόκειται για μία εξέλιξη που αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η γεωπολιτική αβεβαιότητα, η ενεργειακή ανασφάλεια και οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να επηρεάσουν τόσο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών όσο και τις αποφάσεις τους για αγορά κατοικίας.
Οι πωλητές το πάνω χέρι
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι τα ελληνικά νοικοκυριά αναγνωρίζουν πως η αγορά ακινήτων εξακολουθεί να ευνοεί τους πωλητές, με τους υποψήφιους αγοραστές να βρίσκονται σε πιο αμυντική θέση.
Η πλειονότητα των ερωτηθέντων εκτιμά ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, αν και με σταδιακά μειούμενη δυναμική.
Πρόκειται για μια διαπίστωση που αποτυπώνει τις αντιλήψεις των νοικοκυριών για τη σχέση προσφοράς και ζήτησης στην ελληνική κτηματαγορά, αλλά και για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι επιθυμούν να αποκτήσουν κατοικία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, το γεγονός ότι οι εκτιμήσεις των συμμετεχόντων για την τρέχουσα και τη μελλοντική οικονομική τους κατάσταση παρέμειναν συγκρατημένα θετικές κατά το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου διεξαγωγής της έρευνας, παρά τη γενικότερη συζήτηση περί κοινωνικής απαισιοδοξίας.
Το παράδοξο με τα επιτόκια
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις αντιλήψεις των νοικοκυριών για το κόστος δανεισμού.
Η έρευνα καλύπτει και την περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε μείωση του επιτοκίου αναφοράς από το 4% στο 2%.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αυτή φαίνεται ότι έγινε αντιληπτή από τους συμμετέχοντες μόνο έμμεσα και σε περιορισμένο βαθμό.
Σύμφωνα με την ερμηνεία της Διεύθυνσης Οικονομικής Ανάλυσης της Πειραιώς, μία πιθανή εξήγηση είναι ότι τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων πρωτίστως ως σταθερή οικονομική επιβάρυνση, διατηρώντας αρνητική προδιάθεση απέναντι στο κόστος εξυπηρέτησής τους.
Το εύρημα αναδεικνύει παράλληλα την ανάγκη μεγαλύτερης ενημέρωσης των πολιτών σχετικά με τη λειτουργία της νομισματικής πολιτικής και τον τρόπο με τον οποίο οι αποφάσεις της ΕΚΤ επηρεάζουν την καθημερινή οικονομική τους κατάσταση.
Η μεγάλη αλλαγή
Το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας αφορά τη μεταστροφή των προσδοκιών που καταγράφεται στο τρίτο τρίμηνο του 2026.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών μετακινήθηκε από θετικές σε ήπια αρνητικές προσδοκίες στο σύνολο των θεματικών που εξετάζονται.
Η αλλαγή αυτή έρχεται έπειτα από μια παρατεταμένη περίοδο συγκρατημένης αισιοδοξίας και ενδέχεται να σηματοδοτεί μια νέα φάση για την αγορά κατοικίας.
Πάντως, οι αναλυτές της Πειραιώς αποφεύγουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων, επισημαίνοντας ότι θα ήταν επισφαλές να διαμορφωθεί μια συνολική εκτίμηση για την αγορά με βάση τις απαντήσεις ενός και μόνο τριμήνου.
Εφόσον, όμως, η επιδείνωση των προσδοκιών επιβεβαιωθεί στις επόμενες έρευνες, θα μπορούσε να αποτελέσει πρώιμη ένδειξη ότι η διεθνής αβεβαιότητα, οι πληθωριστικές πιέσεις και το ενδεχόμενο νέας αύξησης του κόστους χρήματος αρχίζουν να επηρεάζουν τις αποφάσεις των ελληνικών νοικοκυριών.
