Άδεια φροντίδας τέκνου χωρίς αίτηση εργαζόμενης

Εισαγωγή

Ο Άρειος Πάγος Β1′ Πολιτικό Τμήμα, με την 1113/2026, απόφασή του, έκρινε ότι για την άδεια φροντίδας τέκνου (πρώην άδεια θηλασμού και ειδικών αδειών) του άρθρου 7 περ. Β’ παρ. 1 εδ. α’ Ν. 3144/2003 (κύρωση ΕΓΣΣΕ 2002) και άρθρο 37 του Ν. 4808/2021 (που κωδικοποιήθηκε ως άρθρο 239 στον Κώδικα Εργατικού δικαίου ΠΔ 62/2025), η εργαζόμενη μητέρα δικαιούται αυτοδικαίως να εργάζεται μία ώρα λιγότερο ημερησίως για 30 μήνες, χωρίς να απαιτείται υποβολή αίτησης ή συναίνεση του εργοδότη.

Ο όρος για συναίνεση του εργοδότη και κατά συνέπεια αίτηση της εργαζομένης, ισχύει μόνο για την εναλλακτική επιλογή μείωσης σύμφωνα με  το δεύτερο εδάφιο της ίδιας παραγράφου.

Το δεύτερο εδάφιο της παρ 1 του άρθρου 239 του ΠΔ 62/2025 έχει ως εξής:

Εναλλακτικά, έπειτα από συμφωνία των μερών, το μειωμένο ωράριο της παρούσας παραγράφου μπορεί να χορηγείται με άλλους τρόπους, όπως:

α) Μειωμένο ωράριο εργασίας κατά δύο (2) ώρες ημερησίως για τους πρώτους δώδεκα (12) μήνες και κατά μία (1) ώρα ημερησίως για τους επόμενους έξι (6) μήνες.

β) Πλήρεις ημέρες άδειας, οι οποίες κατανέμονται σε εβδομαδιαία βάση, αντίστοιχου συνολικού αριθμού ωρών, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού.

γ) Ισόχρονη συνεχόμενη άδεια, χορηγούμενη εφάπαξ ή τμηματικά, εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία ο/η εργαζόμενος/η δικαιούται μειωμένο ωράριο για τη φροντίδα του παιδιού.

δ) Με όποιον άλλον τρόπο συμφωνούν τα μέρη.

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, με την πιο πάνω απόφασή του, αποφάνθηκε ότι το Μονομελές Εφετείο Αθηνών με την υπ’ αριθ. 3668/2024 απόφαση του ερμήνευσε εσφαλμένως τη διάταξη.

Το σκεπτικό του δικαστηρίου είναι ότι, για την άδεια φροντίδας τέκνου του άρθρου 7 περ. Β΄ παρ. 1 εδ. α΄ Ν. 3144/2003 (κύρωση ΕΓΣΣΕ 2002), η εργαζόμενη μητέρα δικαιούται αυτοδικαίως να εργάζεται μία ώρα λιγότερο ημερησίως για 30 μήνες, χωρίς να απαιτείται υποβολή αίτησης ή συναίνεση του εργοδότη, ο οποίος όρος ισχύει μόνο για την εναλλακτική επιλογή μείωσης κατά δύο ώρες του δευτέρου εδαφίου. Ακόμα στο σκεπτικό του Ανώτατου Δικαστηρίου διατυπώνεται ότι, το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι για τη λήψη της άδειας αυτής έπρεπε η αναιρεσείουσα εργαζόμενη να υποβάλει σχετική αίτηση στον εργοδότη της, εσφαλμένα ερμήνευσε την ως άνω διάταξη, αξιώνοντας περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτούνται για τη θεμελίωση του σχετικού δικαιώματος και μη εφαρμόζοντας αυτήν στην προκειμένη περίπτωση, παρότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της.

Παλαιολόγος Ι. Λιάζος

Οικονομολόγος Σύμβουλος Εργασιακών & Ασφαλιστικών