array(5) {
  ["ai_cats"]=>
  array(0) {
  }
  ["ai_subcats"]=>
  array(0) {
  }
  ["ai_tone"]=>
  NULL
  ["ai_dv_cat1"]=>
  NULL
  ["ai_dv_cat2"]=>
  NULL
}

Federal Reserve: Επί 112 χρόνια στο τιμόνι της αμερικανικής οικονομίας

Η Fed δημιουργήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1914 για να αποτρέψει τις τραπεζικές καταρρεύσεις και να εξασφαλίσει επαρκή ρευστότητα

Federal Reserve: Επί 112 χρόνια στο τιμόνι της αμερικανικής οικονομίας

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του ot.gr στην Google

Στις 16 Νοεμβρίου 1914, 12 περιφερειακές τράπεζες άνοιξαν ταυτόχρονα τις πόρτες τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, σηματοδοτώντας την έναρξη της λειτουργίας του Federal Reserve System, γνωστού ως «Fed». Επρόκειτο για την ολοκλήρωση μιας προσπάθειας που είχε ξεκινήσει μετά από δεκαετίες χρηματοπιστωτικής αστάθειας και επαναλαμβανόμενων τραπεζικών πανικών.

Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, η Fed αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους θεσμούς της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς οι αποφάσεις της για τα επιτόκια και τη ρευστότητα επηρεάζουν όχι μόνο τις ΗΠΑ, αλλά και τις διεθνείς χρηματαγορές.

Η ίδρυση της Fed

Η ίδρυσή της δεν ήταν αυτονόητη. Κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα αντιμετώπιζε συχνά κρίσεις, με καταθέτες να σπεύδουν να αποσύρουν τα χρήματά τους, τράπεζες να αναστέλλουν πληρωμές και επιχειρήσεις να μένουν χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Η προσφορά χρήματος δεν μπορούσε να προσαρμοστεί εύκολα στις ανάγκες της οικονομίας, ενώ τα τραπεζικά αποθέματα ήταν συγκεντρωμένα σε περιορισμένο αριθμό χρηματοπιστωτικών κέντρων.

Η κρίση του 1907, όταν η αναταραχή στη Wall Street απείλησε να εξαπλωθεί σε ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα, αποτέλεσε σημείο καμπής. Η αντιμετώπισή της βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στην ιδιωτική πρωτοβουλία του τραπεζίτη Τζ. Π. Μόργκαν, ο οποίος συντόνισε την παροχή έκτακτης χρηματοδότησης. Το γεγονός ότι η σταθερότητα του συστήματος εξαρτήθηκε από έναν ιδιώτη ανέδειξε την ανάγκη δημιουργίας ενός μόνιμου θεσμού που θα μπορούσε να παρέχει ρευστότητα σε περιόδους πανικού.

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία κατέληξε στον Federal Reserve Act, τον οποίο υπέγραψε ο πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον στις 23 Δεκεμβρίου 1913. Το νέο σύστημα σχεδιάστηκε ως ένας συνδυασμός κεντρικού συντονισμού και περιφερειακής αποκέντρωσης. Περιλάμβανε ένα κεντρικό όργανο στην Ουάσιγκτον και δώδεκα περιφερειακές τράπεζες, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές οικονομικές ανάγκες των περιοχών της χώρας.

Στις 16 Νοεμβρίου 1914 οι 12 τράπεζες άρχισαν να λειτουργούν. Η Fed είχε πλέον τη δυνατότητα να παρέχει ρευστότητα στις εμπορικές τράπεζες, να διευκολύνει τη μεταφορά κεφαλαίων και να συμβάλει στη σταθεροποίηση της προσφοράς χρήματος. Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία της ήρθε με τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ανέλαβε και σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση των κρατικών αναγκών μέσω της διανομής πολεμικών ομολόγων.

Από τη Μεγάλη Ύφεση στη νομισματική ανεξαρτησία της Fed

Η μεγαλύτερη αποτυχία της πρώτης περιόδου λειτουργίας της ήρθε με τη Μεγάλη Ύφεση. Μετά το χρηματιστηριακό κραχ του 1929, οι τραπεζικοί πανικοί του 1930-1933 οδήγησαν σε μαζικές καταρρεύσεις τραπεζών και δραματική συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας. Η Fed δεν παρείχε την απαιτούμενη ρευστότητα για να ανακόψει την αλυσιδωτή κατάρρευση. Η προσφορά χρήματος υποχώρησε σημαντικά, ενώ η ανεργία εκτινάχθηκε στο 25% το 1933.

Η κρίση οδήγησε σε ριζική αναδιοργάνωση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι τραπεζικοί νόμοι του 1933 και του 1935 ενίσχυσαν τον κεντρικό ρόλο του διοικητικού συμβουλίου και διαμόρφωσαν τη σύγχρονη δομή της Fed. Παράλληλα, το 1935 θεσμοθετήθηκε η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), η οποία αποτελεί σήμερα το βασικό όργανο λήψης αποφάσεων για τη νομισματική πολιτική.

Ένα ακόμη καθοριστικό ορόσημο ήταν η συμφωνία Treasury-Fed Accord του 1951. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η Fed διατηρούσε χαμηλά επιτόκια για να διευκολύνει τη χρηματοδότηση του δημόσιου χρέους. Η συμφωνία με το υπουργείο Οικονομικών τής έδωσε μεγαλύτερη ελευθερία να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με βάση τις οικονομικές συνθήκες και όχι αποκλειστικά τις ανάγκες χρηματοδότησης της κυβέρνησης.

Το 1977 η νομοθεσία ενίσχυσε τον διπλό στόχο της Fed: τη μέγιστη δυνατή απασχόληση και τη σταθερότητα των τιμών. Ένα χρόνο μετά, ο νόμος Humphrey-Hawkins προσδιόρισε περαιτέρω το πλαίσιο αυτής της αποστολής. Η δεκαετία του 1970, ωστόσο, χαρακτηρίστηκε από υψηλό πληθωρισμό. Το 1979, ο πρόεδρος της Fed Πολ Βόλκερ υιοθέτησε επιθετική αντιπληθωριστική πολιτική, ανεβάζοντας τα επιτόκια σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Η στρατηγική συνέβαλε στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αλλά προκάλεσε και βαθιά ύφεση στις αρχές της δεκαετίας του 1980.

fed

Οι 12 Fed το 1936

Οι πέντε βασικές αποστολές της Fed σήμερα

Στη σύγχρονη εποχή, η Fed έχει εξελιχθεί σε έναν θεσμό με πέντε βασικές λειτουργίες:

  1. Νομισματική πολιτική: Καθορίζει τη στάση της νομισματικής πολιτικής, επηρεάζοντας τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια και τις γενικότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες. Το βασικό εργαλείο της είναι το επιτόκιο των ομοσπονδιακών κεφαλαίων (federal funds rate), δηλαδή το επιτόκιο με το οποίο οι τράπεζες δανείζονται μεταξύ τους για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Η αύξησή του περιορίζει συνήθως τη ζήτηση και συμβάλλει στην καταπολέμηση του πληθωρισμού, ενώ η μείωσή του διευκολύνει τον δανεισμό και την οικονομική δραστηριότητα.
  2. Εποπτεία και ρύθμιση τραπεζών: Ελέγχει την ασφάλεια και την ευρωστία σημαντικών τραπεζικών ιδρυμάτων, θέτει εποπτικούς κανόνες και παρακολουθεί κινδύνους που θα μπορούσαν να απειλήσουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Στόχος είναι να περιορίζονται οι πιθανότητες τραπεζικών καταρρεύσεων και να προστατεύεται η εμπιστοσύνη των καταθετών και των αγορών.
  3. Χρηματοπιστωτική σταθερότητα: Παρακολουθεί κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από την υπερχρέωση, τις αγορές περιουσιακών στοιχείων, τη ρευστότητα ή τις διασυνδέσεις μεταξύ χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Σε περιόδους κρίσης μπορεί να παρέχει έκτακτη χρηματοδότηση, λειτουργώντας ως δανειστής έσχατης ανάγκης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
  4. Συστήματα πληρωμών: Παρέχει και εποπτεύει κρίσιμες υποδομές που επιτρέπουν τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζών, επιχειρήσεων και πολιτών. Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται και το FedNow, το σύστημα άμεσων πληρωμών που τέθηκε σε λειτουργία τον Ιούλιο του 2023.
  5. Προστασία καταναλωτών και ανάπτυξη κοινοτήτων: Συμμετέχει στην εποπτεία πρακτικών τραπεζών και χρηματοπιστωτικών οργανισμών, εξετάζει ζητήματα πρόσβασης σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και αναλύει τις επιπτώσεις της πιστωτικής πολιτικής σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Από το 2008 στην πανδημία

Η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 αποτέλεσε ακόμη μία ιστορική καμπή. Η Fed μείωσε τα επιτόκια σχεδόν στο μηδέν και προχώρησε σε μεγάλης κλίμακας αγορές κρατικών και άλλων τίτλων, γνωστές ως ποσοτική χαλάρωση. Στόχος ήταν να αποτραπεί η κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να στηριχθεί η οικονομία. Αντίστοιχα, το 2020, με το ξέσπασμα της πανδημίας, ενεργοποίησε έκτακτα προγράμματα ρευστότητας και μείωσε εκ νέου τα επιτόκια, προκειμένου να περιορίσει τις οικονομικές συνέπειες των περιοριστικών μέτρων.

Η επιρροή της, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα αμερικανικά σύνορα. Το δολάριο αποτελεί το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα και βασικό μέσο διεθνών συναλλαγών. Έτσι, όταν η Fed αυξάνει τα επιτόκια, μπορεί να ενισχύσει το δολάριο, να αυξήσει το κόστος εξυπηρέτησης χρέους σε δολάρια για άλλες χώρες και να προκαλέσει μετακινήσεις κεφαλαίων από αναδυόμενες οικονομίες προς τις ΗΠΑ. Αντίστοιχα, μια περίοδος χαλάρωσης μπορεί να διευκολύνει τη διεθνή χρηματοδότηση.

Η Fed δεν είναι απλώς ένας οργανισμός που αποφασίζει αν θα αυξήσει ή θα μειώσει τα επιτόκια. Είναι ένας θεσμός που διαχειρίζεται την εμπιστοσύνη στο χρήμα, τη σταθερότητα των τραπεζών και τη λειτουργία των αγορών. Η ιστορία της δείχνει ότι οι αρμοδιότητές της διευρύνονται κάθε φορά που η οικονομία αντιμετωπίζει μια νέα κρίση. Και οι αποφάσεις της εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.

OT Originals
Περισσότερα από World

ot.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθυντής Σύνταξης: Χρήστος Κολώνας

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ΟΝΕ DIGITAL SERVICES MONOΠΡΟΣΩΠΗ ΑΕ

Μέτοχος: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 801010853, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: [email protected], Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

Μέλος

ened
ΜΗΤ

Aριθμός Πιστοποίησης
Μ.Η.Τ.232433

Cookies