Εταιρείες που εισέπραξαν επιστροφές χρημάτων από τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποιούν μέρος των ποσών αυτών για εταιρικά μπόνους, αντί να αποζημιώσουν τους καταναλωτές που επιβαρύνθηκαν από τις αυξήσεις τιμών στις ΗΠΑ. Αυτό αποκαλύπτει έρευνα του ProPublica, η οποία εξέτασε οικονομικές καταστάσεις επιχειρήσεων και δηλώσεις στελεχών τους σε τηλεδιασκέψεις για τα οικονομικά αποτελέσματα.
Η έρευνα εντόπισε τουλάχιστον εννέα εταιρείες που έχουν ανακοινώσει ότι λαμβάνουν επιστροφές δασμών και έχουν αναφέρει ότι μέρος των χρημάτων θα κατευθυνθεί σε πρόσθετες αμοιβές της διοίκησης ή του προσωπικού, σύμφωνα με τον Guardian.

Μπόνους εκατοντάδων εκατομμυρίων
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Stanley Black & Decker, της εταιρείας που κατασκευάζει εργαλεία και προϊόντα οικιακής χρήσης, όπως ηλεκτρικά τρυπάνια και ηλεκτρικές σκούπες. Η επιχείρηση είχε ενημερώσει τους πελάτες της ότι αναγκάστηκε να αυξήσει τις τιμές εξαιτίας των εισαγωγικών δασμών που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ. Τώρα αναμένεται να λάβει τουλάχιστον 298 εκατ. δολάρια σε επιστροφές, ενώ έχει γνωστοποιήσει ότι μέρος του ποσού θα αντισταθμίσει δαπάνες για μεταβλητές αμοιβές και μπόνους.
Ανάλογη είναι η εικόνα στην TJX, μητρική εταιρεία των αλυσίδων εκπτωτικών καταστημάτων TJ Maxx και Marshalls. Εκπρόσωπός της επιβεβαίωσε στο ProPublica ότι ο όμιλος έλαβε συνολικά 331 εκατ. δολάρια ως επιστροφή για μέρος των δασμών που καλύπτονται από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι, λόγω των επιστροφών, η εταιρεία έχει προβλέψει πρόσθετες δαπάνες ύψους 112 εκατ. δολαρίων για ετήσιες αποζημιώσεις κινήτρων και διακριτικά μπόνους προς επιλέξιμους εργαζομένους διεθνώς.
Η εταιρεία διευκρίνισε ότι πρόκειται για λογιστική πρόβλεψη και ότι δεν έχει δημοσιοποιήσει περαιτέρω κατανομή του ποσού, καθώς η τρέχουσα οικονομική χρήση δεν έχει ολοκληρωθεί.

Επιστροφές μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Η υπόθεση συνδέεται με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, τον Φεβρουάριο του 2026, που έκρινε παράνομους τους δασμούς της «Ημέρας Απελευθέρωσης» του Τραμπ. Οι δικαστές αποφάνθηκαν ότι ο πρόεδρος είχε υπερβεί τις εκτελεστικές του αρμοδιότητες και ότι για την επιβολή των συγκεκριμένων μέτρων απαιτούνταν έγκριση του Κογκρέσου.
Από τον Αύγουστο, η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιστρέψει σε επιχειρήσεις τουλάχιστον 100 δισ. δολάρια, περίπου το 60% των σχετικών δασμών, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Guardian. Ορισμένες εταιρείες προσέφυγαν αμέσως στη Δικαιοσύνη για να διεκδικήσουν τα χρήματά τους. Ο Τραμπ, ωστόσο, είχε προειδοποιήσει ότι θα «θυμάται» ποιες επιχειρήσεις ζήτησαν επιστροφές, ενώ είχε επαινέσει όσες επέλεξαν να μην κινηθούν άμεσα.
Η κυβέρνηση δεν έχει δημοσιοποιήσει αναλυτικό κατάλογο των εταιρειών που λαμβάνουν επιστροφές, παρά τα σχετικά αιτήματα για ενημέρωση.

Το κόστος στους καταναλωτές
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή οι καταναλωτές είχαν επωμιστεί μέρος του κόστους των δασμών. Έρευνα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης εκτίμησε ότι το 26% των αυξήσεων στους δασμούς μετακυλίεται στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Παράλληλα, το Yale Budget Lab υπολόγισε ότι, με βάση το ισχύον καθεστώς, οι δασμοί επιβαρύνουν τα αμερικανικά νοικοκυριά κατά περίπου 900 δολάρια ετησίως.
Το ProPublica διαπίστωσε ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις που έχουν ανακοινώσει σχέδια επιστροφής χρημάτων στους πελάτες τους δραστηριοποιούνται κυρίως σε συναλλαγές με άλλες εταιρείες και όχι απευθείας με καταναλωτές. Άλλες παραμένουν ασαφείς ως προς τη χρήση των επιστροφών, χωρίς να διευκρινίζουν αν θα μειώσουν τις τιμές ή αν απλώς θα αποφύγουν μελλοντικές αυξήσεις.
Η πολιτική των δασμών έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέτρα της οικονομικής ατζέντας Τραμπ. Δημοσκόπηση του Pew Research Center τον Απρίλιο έδειξε ότι το 63% των Αμερικανών είχε ελάχιστη ή μηδενική εμπιστοσύνη στον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος διαχειρίζεται το ζήτημα. Παράλληλα, σε έρευνα του Associated Press με περισσότερους από 100.000 ψηφοφόρους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, περίπου δύο στους τρεις εκτίμησαν ότι οι αποφάσεις του Τραμπ ενίσχυσαν τον πληθωρισμό.
Έτσι, ενώ οι επιχειρήσεις ανακτούν μέρος των χρημάτων που κατέβαλαν στο κράτος, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν οι καταναλωτές, οι οποίοι πλήρωσαν υψηλότερες τιμές, θα δουν τελικά κάποιο αντίστοιχο όφελος.
































