Τον τελευταίο καιρό όλοι οι δρόμοι οδηγούν… στον χρυσό. Είτε πρόκειται για χαμηλότερες αποδόσεις ομολόγων είτε για υψηλά αποτιμημένες μετοχές ή για τους δασμούς Τραμπ, η αντίδραση των επενδυτών είναι κοινή: αγοράζουν χρυσό.
Μόλις τρεις μήνες μετά την επίτευξη της κάποτε αδιανόητης τιμής των 4.000 δολαρίων η ουγγιά, οι τιμές του χρυσού συνέχισαν το πρωτοφανές ράλι και βρίσκονται κιόλας στο κατώφλι των 5.000 δολαρίων.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 2% και διαπραγματεύονταν πάνω από 4.800 δολάρια την Τετάρτη το πρωί. Ανέβηκαν 3,7% και έκλεισαν στα 4.759,60 δολάρια ανά ουγγιά την Τρίτη, ανακάμπτοντας μετά τις απειλές του Τραμπ να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στην Ευρώπη στην προσπάθειά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία και την αυξημένη ανησυχία για την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Η ημερήσια άνοδος της τιμής του χρυσού την Τρίτη κατά 171,20 δολάρια ήαν η ιστορικά μεγαλύτερη.
Σύμφωνα με τη WSJ, αυτή την ώρα συντρέχουν τουλάχιστον 5 λόγοι για τους οποίους η τιμή του πολύτιμου μετάλλου θα συνεχίσει να αυξάνεται και θα φτάσει στα 5.000 δολάρια.
1. Το debasement trade
Μεταξύ των πιο φανατικών αγοραστών χρυσού είναι εκείνοι που ανησυχούν για την ισχύ του δολαρίου ΗΠΑ και άλλων σημαντικών νομισμάτων. Έχουν αγοράσει το πολύτιμο μέταλλο ως αποθεματικό αξίας, ελπίζοντας ότι θα αντέξει στις οικονομικές κρίσεις.
Τελευταία, ο Τραμπ τους έχει δώσει πολλούς λόγους να είναι προσεκτικοί: η εισβολή στη Βενεζουέλα και η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο, η κλιμάκωση της επίθεσης στον πρόεδρο της Fed Τζερόμ Πάουελ και η απειλή των απείλησε με επιπλέον δασμούς ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στις βλέψεις του για τη Γροιλανδία.
Γνωστή στη Wall Street ως «debasement trade», η στρατηγική αυτή βασίζεται στον φόβο ότι η αδυναμία των κυβερνήσεων να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό ή να μειώσουν το χρέος θα υπονομεύσει την αξία των νομισμάτων που στηρίζουν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Στις αρχές του 2025, οι επενδυτές έσπευσαν να αγοράσουν χρυσό, ενώ η επιβολή δασμών από τον Τραμπ συνέβαλε στο χειρότερο πρώτο εξάμηνο του δολαρίου τα τελευταία 50 χρόνια. Αφού ο Πάουελ σηματοδότησε τον Αύγουστο ότι η κεντρική τράπεζα θα αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια παρά τον πληθωρισμό που υπερβαίνει τον στόχο, ο χρυσός συνέχισε να ανεβαίνει.
Ταυτόχρονα, το διογκούμενο χρέος και οι επεκτατικές οικονομικές πολιτικές στην Ευρώπη και στην Ιαπωνία έχουν προσθέσει λάδι στη φωτιά. Καθώς οι επενδυτές αναλύουν τους φόβους για έναν διατλαντικό εμπορικό πόλεμο, το sell off ομολόγων στην Ιαπωνία την Τρίτη εκτόξευσε τις αποδόσεις σε επίπεδα ρεκόρ.
Οι αναλυτές λένε ότι η σταθερότητα αυτών των θεμελίων της αγοράς -καθώς και των θεσμών που τα εποπτεύουν- θα μπορούσε να καθορίσει την πορεία του χρυσού στο μέλλον.
«Η άνοδος του χρυσού έχει να κάνει με την εμπιστοσύνη», είπε ο στρατηγικός αναλυτής της TD Securities, Daniel Ghali, στους πελάτες του την Τρίτη. «Προς το παρόν, η εμπιστοσύνη έχει κλονιστεί, αλλά δεν έχει σπάσει. Αν σπάσει, η δυναμική θα συνεχιστεί για περισσότερο καιρό».
2. Χαμηλότερα επιτόκια
Οι μειώσεις των επιτοκίων της Fed, οι οποίες έχουν περιορίσει δραστικά την απόδοση των κρατικών ομολόγων και των μετρητών, ωθούν επίσης τους επενδυτές προς τον χρυσό.
Τα εξαιρετικά ασφαλή κρατικά ομόλογα έγιναν μια αξιόλογη επένδυση το 2022, όταν η Fed άρχισε να αυξάνει τα επιτόκια για να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό της εποχής της πανδημίας. Το ποσό των μετρητών που διατηρούνται σε αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς, τα οποία αγοράζουν κρατικά ομόλογα, αυξήθηκε στα 7,7 τρισεκατομμύρια δολάρια στα τέλη του περασμένου έτους, από περίπου 5,1 τρισεκατομμύρια δολάρια στις αρχές του 2022, πριν αρχίσουν να αυξάνονται τα επιτόκια.
Τα κρατικά ομόλογα και τα αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς έχουν χάσει μέρος της ελκυστικότητάς τους, τώρα που οι αποδόσεις είναι χαμηλότερες — και ενδέχεται να μειωθούν περαιτέρω αν ο Τραμπ επιτύχει τον σκοπό του και η κεντρική τράπεζα μειώσει περαιτέρω τα επιτόκια.
Οι χαμηλότερες αποδόσεις των περιουσιακών στοιχείων χωρίς κίνδυνο, όπως τα κρατικά ομόλογα, μειώνουν το κόστος ευκαιρίας της κατοχής χρυσού, ο οποίος δεν προσφέρει απόδοση, αλλά έχει πολύ μεγαλύτερο δυναμικό ανόδου.
Εάν μόνο ένα μέρος του τεράστιου όγκου μετρητών που διατηρείται σε αμοιβαία κεφάλαια της χρηματαγοράς μετατραπεί σε χρυσό, αυτό θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο στις τιμές του πολύτιμου μετάλλου. Οι αναλυτές της Goldman Sachs εκτιμούν ότι τα αμοιβαία κεφάλαια που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο και διατηρούν χρυσό αντιστοιχούν μόλις στο 0,17% των ιδιωτικών χρηματοοικονομικών χαρτοφυλακίων των ΗΠΑ και ότι για κάθε αύξηση 0,01% —που οφείλεται σε αγορές και όχι σε ανατίμηση— η τιμή του χρυσού θα αυξάνεται κατά 1,4%.
3. Αγορές από τις κεντρικές τράπεζες
Εν τω μεταξύ, οι επενδυτές πρέπει να ανταγωνίζονται για το χρυσό με μια ομάδα αγοραστών για τους οποίους η τιμή σπάνια αποτελεί πρόβλημα: τις κεντρικές τράπεζες.
Οι κεντρικές τράπεζες, οι οποίες για πολλά χρόνια ήταν καθαροί πωλητές χρυσού, μετατράπηκαν σε καθαρούς αγοραστές το 2010, όταν επανεκτίμησαν τους κινδύνους τους μετά την οικονομική κρίση που προκάλεσε η κατάρρευση της αμερικανικής αγοράς ενυπόθηκων δανείων. Οι κεντρικές τράπεζες επιτάχυναν τον ρυθμό των αγορών χρυσού το 2022.
Αυτό συνέβη όταν η Δύση άρχισε να επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία για την εισβολή της στην Ουκρανία. Οι κεντρικές τράπεζες σε χώρες που έχουν τεταμένες σχέσεις με τη Δύση, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, έχουν απομακρυνθεί από τα περιουσιακά στοιχεία που βασίζονται στο δολάριο και έχουν στραφεί προς τον χρυσό.
Άλλες κεντρικές τράπεζες, όπως η Κεντρική Τράπεζα της Πολωνίας, που αγοράζει επιθετικά χρυσό και μόλις ενέκρινε μια ακόμη μεγάλη αγορά, επιδιώκουν να εξασφαλίσουν τη σταθερότητα των νομισμάτων τους προσθέτοντας περιουσιακά στοιχεία που δεν έχουν τους ίδιους κινδύνους με το δημόσιο χρέος.
«Οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν χρυσό όχι μόνο για την απόδοση της τιμής του, αλλά και για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στα συναλλαγματικά αποθέματα», δήλωσε ο Juan Carlos Artigas, επικεφαλής έρευνας του World Gold Council. «Ο χρυσός είναι πολύ χρήσιμος για την αντιστάθμιση ή τη διαφοροποίηση των αποθεμάτων».
4. Ακριβές μετοχές
Όπως και οι τιμές του χρυσού, οι δείκτες αναφοράς των χρηματιστηρίων έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Τα ιλιγγιώδη ύψη τους κάνουν τους επενδυτές νευρικούς.
Ο πιο συνηθισμένος τρόπος αποτίμησης των μετοχών είναι ως πολλαπλάσιο των κερδών. Σύμφωνα με ένα δημοφιλές μέτρο, μια κυκλικά προσαρμοσμένη εκδοχή των δεικτών τιμής προς κέρδη που βασίζεται στις προβλέψεις των αναλυτών για τα μελλοντικά κέρδη, οι μετοχές έχουν καταστεί πιο ακριβές μόνο μία φορά τα τελευταία 100 χρόνια: ακριβώς πριν σκάσει η φούσκα των dot-com το 2000.
Οι μετοχές τεχνολογίας είναι και πάλι η κύρια πηγή ανησυχίας στη χρηματιστηριακή αγορά, όπου μερικές μεγάλες εταιρείες όπως η Nvidia, η Tesla και η Amazon μπορούν να ανεβάσουν ή να κατεβάσουν τον δείκτη S&P 500, ανεξάρτητα από την πορεία των υπόλοιπων 490 περίπου μετοχών.
5. Το momentum
Ο χρυσός είναι μια καλή επιλογή για κέρδος με συνέχεια, αν μη τι άλλο, επειδή οι ανοδικές τάσεις του τείνουν να είναι μακροχρόνιες. Σε πέντε από τα έξι χρόνια πριν από το 2025, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του χρυσού αυξήθηκαν κατά τουλάχιστον 20% και ανέβηκαν ξανά το επόμενο έτος. Και σε αυτά τα πέντε χρόνια, η μέση αύξηση ήταν πάνω από 15%, σύμφωνα με αναλυτές της Citi.
Το μοτίβο αυτό διατηρήθηκε το 2025, όταν ο χρυσός ακολούθησε την αύξηση του 27% του 2024 με κέρδη 65%.
