Οι αυτοκινητοβιομηχανίες αρνήθηκαν να υποστηρίξουν την προσπάθεια του επιτρόπου Βιομηχανίας της ΕΕ να συγκεντρώσει την υποστήριξη των κορυφαίων βιομηχανιών για το σχέδιό του να δώσει προτεραιότητα στα προϊόντα «made in Europe» (κατασκευασμένα στην Ευρώπη), υπογραμμίζοντας τις βαθιές διαφωνίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της εισροής προσιτών κινεζικών οχημάτων.
Ο Στεφάν Σεζουρνέ, Ευρωπαίος επίτροπος για τη βιομηχανική στρατηγική, ζήτησε την περασμένη εβδομάδα από τους ηγέτες των επιχειρήσεων να υπογράψουν ένα άρθρο γνώμης στο οποίο ζητείται η εφαρμογή πολιτικών για τα «made in Europe» αυτοκίνητα που θα επιβραβεύουν με δημόσιες επιδοτήσεις τις εταιρείες που χρησιμοποιούν σε υψηλό βαθμό εξαρτήματα και προμήθειες κατασκευασμένα στην περιοχή.
«Πρέπει να καθιερώσουμε, μια για πάντα, μια πραγματική ευρωπαϊκή προτίμηση στους πιο στρατηγικούς τομείς μας», ανέφερε η ομάδα του Σεζουρνέ στο άρθρο που δημοσίευσαν οι Financial Times. «Βασίζεται σε μια πολύ απλή αρχή: όποτε χρησιμοποιούνται ευρωπαϊκά δημόσια χρήματα, πρέπει να συμβάλλουν στην ευρωπαϊκή παραγωγή».
Περισσότεροι από 1.000 διευθύνοντες σύμβουλοι και βιομηχανικές ενώσεις έχουν υπογράψει την πρωτοβουλία, συμπεριλαμβανομένου του ευρωπαϊκού εμπορικού οργανισμού Clepa, του γερμανικού βιομηχανικού ομίλου Thyssenkrupp και του γαλλικού κατασκευαστή ελαστικών Michelin.
Επιφυλακτικές οι αυτοκινητοβιομηχανίες
Ωστόσο, πέντε άτομα με άμεση γνώση της κατάστασης δήλωσαν στους FT ότι στους υπογράφοντες δεν περιλάμβανονται κατασκευαστές αυτοκινήτων λόγω ανησυχιών σχετικά με τις λεπτομέρειες για το τι θα θεωρείται ευρωπαϊκό και πώς θα εφαρμοστούν οι κανόνες στην πράξη.
Ο λεγόμενος νόμος για την επιτάχυνση της βιομηχανίας επρόκειτο αρχικά να προταθεί στις 10 Δεκεμβρίου, αλλά αναβλήθηκε μέχρι τις 29 Ιανουαρίου και τώρα έχει αναβληθεί μέχρι τις 25 Φεβρουαρίου, εν μέρει λόγω ανησυχιών ότι ο Σεζουρνέ, ο οποίος επιβλέπει την πρόταση, είχε προχωρήσει πολύ μακριά.
Αξιωματούχοι της ΕΕ εκτός του στενού κύκλου του Σεζουρνέ δήλωσαν ότι η πρόταση «δεν είναι έτοιμη» και ότι υπάρχουν ανησυχίες ότι δεν θα είναι εφαρμόσιμη. Ωστόσο, ένα μέλος της ομάδας του δήλωσε ότι η παρουσίαση της πρότασης είχε καθυστερήσει «προκειμένου να διατηρηθεί το πολύ υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας, όπως συζητείται εσωτερικά» και ότι δεν επρόκειτο να βιαστεί.
Η αμφιλεγόμενη πρόταση περιλαμβάνει τον καθορισμό ελάχιστων επιπέδων εγχώριου περιεχομένου για στρατηγικά προϊόντα, όπως μπαταρίες και αυτοκίνητα, με σκοπό τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από την Κίνα και την προστασία της τοπικής παραγωγής από τις φθηνές εισαγωγές.
Όσον αφορά τα αυτοκίνητα, οι αξιωματούχοι είχαν συζητήσει ένα όριο εγχώριου περιεχομένου 70 %, αλλά οι κατασκευαστές αυτοκινήτων διαφώνησαν ως προς το πόσο αυστηρές θα πρέπει να είναι οι προϋποθέσεις, δεδομένου ότι οι κατασκευαστικές τους δραστηριότητες είναι κατανεμημένες σε παγκόσμιο επίπεδο.
Υπάρχουν επίσης συζητήσεις σχετικά με το αν πρέπει να μειωθούν ορισμένα από τα κατώτατα όρια, τα οποία ορίζονται ξεχωριστά για κάθε συστατικό, και αν ο αριθμός των τομέων που καλύπτονται από την πρόταση πρέπει να είναι πιο περιορισμένος.
Με τον κλάδο να αντιμετωπίζει ήδη τα υψηλότερα κόστη ενέργειας και εργασίας στην Ευρώπη, ορισμένες εταιρείες, όπως η Renault, η Stellantis και η Volkswagen, έχουν υποστηρίξει κατ’ αρχήν την πρωτοβουλία για την επιβράβευση της τοπικής συναρμολόγησης και μηχανικής.
Ωστόσο, ο διευθύνων σύμβουλος της BMW, Oliver Zipse, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη θα μείνει πίσω στον παγκόσμιο αγώνα καινοτομίας, θέτοντας πολύπλοκους κανόνες που αφορούν στη χρήση τοπικών εξαρτημάτων.
Άλλοι, ακόμη και εκείνοι που εδρεύουν στην ΕΕ, έχουν ζητήσει να διευρυνθεί ο ορισμός του «made in Europe» πέρα από τα όρια της Ένωσης, ώστε να συμπεριλάβει και άλλα κέντρα παραγωγής, όπως η Τουρκία και τη Βρετανία, καθώς και σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, όπως η Ιαπωνία.
«Αν αρχίσετε να διαχωρίζετε την ευρωπαϊκή περιοχή [για να αποκλείσετε χώρες όπως η Βρετανία], το μόνο που θα καταφέρετε είναι να δημιουργήσετε μια λιγότερο ανταγωνιστική βιομηχανική βάση στην Ευρώπη», δήλωσε ένα άλλο στέλεχος μιας κορυφαίας αυτοκινητοβιομηχανίας, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα επιβαρύνει τις ευρωπαϊκές εταιρείες ενόψει του κινεζικού ανταγωνισμού.
Ένα προσχέδιο της πρότασης της IAA που είδαν οι FT δείχνει ότι ο ορισμός «κατασκευασμένο στην Ευρώπη» θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει εμπορικές συμφωνίες. Οι επικριτές προειδοποίησαν ότι αυτό θα υπονόμευε τον κύριο στόχο της ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής.
«Λευκή επιταγή»
Η υπογραφή της ανοιχτής επιστολής του Séjourné δεν δεσμεύει νομικά τις εταιρείες ως προς την πολιτική αυτή, αλλά ένα πρόσωπο κοντά σε μια ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία δήλωσε ότι η Επιτροπή προσπαθεί να πείσει τους αυτοκινητοβιομηχανικούς ομίλους να υπογράψουν μια «λευκή επιταγή» χωρίς να αποκαλύψει κρίσιμες λεπτομέρειες της πρότασης.
«Αναγνωρίζουμε ότι [οι αυτοκινητοβιομηχανίες] ήταν ο μόνος κλάδος που δίσταζε να υπογράψει, με πολλές από αυτές να τονίζουν ότι αυτό δεν σήμαινε απόρριψη της ευρωπαϊκής προτίμησης κατ’ αρχήν, αλλά μια προσεκτική προσέγγιση», δήλωσε το γραφείο του Séjourné.
Η Volkswagen δήλωσε ότι μια στρατηγική «made in Europe» θα πρέπει να αποφεύγει τη δημιουργία «ποσοστώσεων για τα πάντα» και ζήτησε οι νέες απαιτήσεις να εφαρμόζονται όχι μόνο σε μεμονωμένα αυτοκίνητα, αλλά και να καθορίζονται «συνολικοί στόχοι» για τους στόλους των κατασκευαστών.
Η Renault δήλωσε ότι «πάντα υποστήριζε τα μέτρα τοπικού περιεχομένου», αλλά αναγνώρισε ότι δεν είχε υπογράψει το σχέδιο γνωμοδότησης. «Σε αυτό το στάδιο, δεν έχουμε ακόμη λάβει θέση, καθώς περιμένουμε τις λεπτομέρειες της πρότασης».
Η ιδέα των κανόνων για το ευρωπαϊκό περιεχόμενο ευνοείται από καιρό από τη Γαλλία για την προστασία της βιομηχανίας της. Οι σκανδιναβικές χώρες και η Γερμανία, που ιστορικά είχαν πολύ πιο ανοιχτές αγορές, ήταν επιφυλακτικές απέναντι στην ιδέα.
