Ο Σεργκει Ζιρνοφ, 65 ετών, πρώην πράκτορας της σοβιετικής μυστικής υπηρεσίας KGΒ, σήμερα είναι συγγραφέας και πολιτικός πρόσφυγας στη Γαλλία, όπου και δημοσιογραφεί ως ελεύθερος επαγγελματίας, Πτυχιούχος Διεθνών Σχέσεων, ο Σ.Ζίρνοφ, το 2001 διώχθηκε από την Υπηρεσία Πληροφοριών Εξωτερικού της Ρωσικής Ομοσπονδίας για αποκάλυψη κρατικών μυστικών από το Διαδίκτυο και αυτοεξορίστηκε στη Γαλλία.
Συμφοιτητής με τον Βλαντιμίρ Πούτιν το 1984 στο Ινστιτούτο Κόκκινων Σημαίων της KGB, ένα μυστικό ίδρυμα υπεύθυνο για την εκπαίδευση πρακτόρων στη συλλογή πληροφοριών από το εξωτερικό, ο Σ.Ζίρνοφ, επανασπούδασε στη Γαλλική Σχολή Διοίκησης (ΕΝΑ) και σήμερα διευθύνει μια εταιρεία συμβούλων σε διεθνείς σχέσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις του, «… για πολλούς μήνες, οι Ρώσοι αξιωματούχοι ήθελαν ο κόσμος να πιστέψει ότι η χώρα τους ήταν σε εξαιρετική οικονομική υγεία. Καυχώμενοι για τα υψηλά ποσοστά ανάπτυξης που ενισχύονται τεχνητά από τις στρατιωτικές δαπάνες, προσποιήθηκαν ότι δεν είναι ευαίσθητοι στον πληθωρισμό ή στις δυτικές κυρώσεις. Υπερηφανεύονταν που αντιστάθηκαν στην τρομερή αποστράγγιση της οικονομίας τους που ασκήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία που ήθελε ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν…».
Η τακτική αυτή, εξηγεί ο πρώην πράκτορας, είναι μύθος, που ακούει στον ορισμό «οικονομία Ποτέμκιν». Αυτή είναι μια παλιά συνήθεια της Μόσχας, η οποία, για να εξυπηρετήσει τις ψεύτικες αφηγήσεις της, συγκαλύπτει τις στατιστικές με τον τρόπο του Γκριγκόρι Ποτέμκιν. Η ιστορία είναι γνωστή: τον δέκατο όγδοο αιώνα, αυτός ο πρίγκιπας στόλισε τα περίχωρα των χωριών για να κρύψει την άθλια πραγματικότητα από την Τσαρίνα Αικατερίνη Β’.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά το ξέσπασμα της σύγκρουσής της με το Κίεβο, η Μόσχα έχει ένα τρομερό ανθρώπινο τίμημα για ελάχιστα εδαφικά κέρδη: 1,2 εκατομμύρια νεκροί, τραυματίες ή αγνοούμενοι από τη ρωσική πλευρά, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS). Αυτή είναι μια θνησιμότητα που δεν έχει παρατηρηθεί από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο για μια μεγάλη δύναμη. Ο πόλεμος του Προέδρου Πούτιν, ο οποίος έχει μετατραπεί σε δολοφονικό τέλμα, είναι επίσης πολύ δαπανηρός. Σε συνδυασμό, οι στρατιωτικές δαπάνες και οι δαπάνες για την ασφάλεια ανέρχονται συνολικά στο 40% του ρωσικού ΑΕΠ. Και οι μισθοί και τα μπόνους των στρατιωτών που κινητοποιούνται μόνο στην Ουκρανία απορροφούν το 10% των ομοσπονδιακών δαπανών.
Όλα δείχνουν ότι η ρωσική οικονομία απειλείται με εκτροχιασμό, γεγονός που ακυρώνει τις όποιες θετικές προσβλέψεις του προέδρου Πούτιν για τον ευνοϊκό ρόλο της πολεμικής οικονομίας που επέβαλε στη χώρα του. Οι ευσεβείς πόθοι, ως φαίνεται δεν είναι πάντα παρόντες στα ραντεβού.
Τώρα το Κρεμλίνο αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι δεν διαθέτει τα κεφάλαια για να συνεχίσει τις δραστηριότητες του με τον ίδιο ρυθμό όπως πριν. Όπως αποκαλύπτει το Bloomberg, επικαλούμενο έκθεση του Υπουργείου Οικονομίας της Μόσχας, η ρωσική αμυντική βιομηχανία πρόκειται να επιβραδυνθεί φέτος, καθώς το Κρεμλίνο επέλεξε να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική σταθερότητα και τον ισοσκελισμένο προϋπολογισμό αντί να αυξήσει περαιτέρω τις στρατιωτικές του επενδύσεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, οι εκταμιεύσεις που σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία αναμένεται να μειωθούν κατά σχεδόν 11% φέτος, μετά από ετήσια αύξηση άνω του 30% πέρυσι. Όσον αφορά τους τομείς που σχετίζονται με τις κρατικές στρατηγικές παραγγελίες – στους οποίους περιλαμβάνονται ο στρατιωτικός εξοπλισμός, τα πυρομαχικά και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη – αναμένεται να αυξηθούν μόνο κατά 4-5% ετησίως το 2026, σε σύγκριση με περίπου 30% τα προηγούμενα έτη.
Ενώ τα άλλα στοιχεία δαπανών της Ρωσίας θα συνεχίσουν να αυξάνονται σύμφωνα με τον πληθωρισμό, αυτές οι περικοπές δεν είναι καθόλου ασήμαντες. «… Ο υπουργός Οικονομικών Αντόν Σιλουάνοφ, ο οποίος είπε πριν από δύο χρόνια ότι η δημοσιονομική πολιτική ήταν στην υπηρεσία της νίκης, έκτοτε επικέντρωσε εκ νέου τους στόχους της κυβέρνησης σε έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό, ικανό να αντισταθεί στην πτώση των τιμών του πετρελαίου και στις κυρώσεις…», αναλύουν οι δημοσιογράφοι του Bloomberg.
«….Τα αποθέματα ρευστότητας του ρωσικού κρατικού επενδυτικού ταμείου φαίνονται τώρα κοντά στο ελάχιστο που απαιτείται για τη διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα μόνο μέσω νέου δανεισμού….», προσθέτει το Bloomberg. Το Κρεμλίνο έχει ήδη ανακοινώσει αύξηση του ΦΠΑ αυτό το φθινόπωρο, ανεβάζοντάς τον στο 22%, σε μια χώρα όπου ο ΦΠΑ παράγει το 40% των δημοσίων εσόδων. Τα περιθώρια ελιγμών του Βλαντιμίρ Πούτιν συρρικνώνονται.
Στην πραγματικότητα, η Ρωσία αντιμετωπίζει πολλούς περιορισμούς. Πρώτον, η πτώση των τιμών του πετρελαίου, η οποία την επηρεάζει ακόμη περισσότερο καθώς πρέπει να πουλά το αργό της με μεγάλες εκπτώσεις. Δεύτερον, η αυστηροποίηση των δυτικών κυρώσεων, που περιπλέκουν τις εξαγωγικές αγορές της. Η αυξημένη εξάρτησή της από τον μεγάλο κινέζο γείτονά της, ο οποίος καθορίζει τις τιμές πολλών τεχνολογικών ειδών κάθε άλλου παρά εξυπηρετεί το Ρώσο ηγέτη.
Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε και την ακραία αδυναμία των ρωσικών επιχειρήσεων να ανταποκριθούν σε ανοδικά επιτόκια και να βρουν το αναγκαίο προσωπικό, η κατάσταση της οικονομίας περιπλέκεται. Ο πόλεμος κοστίζει στη Ρωσία πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο και αυτή είναι μια δραματική συνέπεια του αχόρταγου για εξουσία Βλαντιμίρ Πούτιν.
