Ένας ακόμη πάροχος δεικτών απομένει προκειμένου το ελληνικό χρηματιστήριο να πάρει τη σφραγίδα της ανεπτυγμένης αγοράς από το άτυπο «καρέ» των οίκων, αφού μετά τον δύσκολο MSCI, η προσοχή στρέφεται πλέον στον Stoxx, η απόφαση του οποίου αναμένεται εντός του Απριλίου.
Ο Stoxx ήδη έχει θέσει το ελληνικό χρηματιστήριο στη λίστα παρακολούθησής του για πιθανή αναβάθμιση, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για ένα πλέον βέβαιο «στοίχημα» για τη Λ. Αθηνών, ανοίγοντας τον κρουνό των εισροών της. Η ακριβής ημερομηνία δεν έχει ανακοινωθεί, με τον πάροχο να δεσμεύεται εκ των εσωτερικών κανονισμών του ότι τυχόν αναθεωρήσεις ταξινόμησης αγορών ανακοινώνονται το αργότερο έως τέλη Απριλίου κάθε έτους.
Οι μεγάλοι «κερδισμένοι» της αναβάθμισης
Το μείζον είναι οι εκτιμήσεις ότι περίπτωση επιβεβαίωσης, η πλήρης ένταξη της ελληνικής αγοράς στους δείκτες ανεπτυγμένων αγορών, με αιχμή τον πανευρωπαϊκό STOXX Europe 600, τοποθετείται χρονικά για τον Σεπτέμβριο του 2026. Και αυτή η αναταξινόμηση εκτιμάται ότι μπορεί να πυροδοτήσει παθητικές εισροές ύψους περίπου 962 εκατ. δολαρίων προς τις ελληνικές μετοχές.
Στο επίκεντρο των εισροών αναμένεται να βρεθεί ο τραπεζικός κλάδος, ο οποίος κυριαρχεί ήδη στη σύνθεση των βασικών δεικτών STOXX Greece. Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, Εθνική Τράπεζα, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank, εκτιμάται ότι θα απορροφήσουν τη «μερίδα του λέοντος» των παθητικών κεφαλαίων.
Πέραν των τραπεζών, σημαντικές εισροές αναμένονται και σε επιλεγμένα blue chips της ελληνικής αγοράς. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν η Metlen Energy & Metals, που λόγω μεγέθους και διεθνούς παρουσίας θεωρείται βασικός ωφελημένος, ο ΟΤΕ, η ΔΕΗ, καθώς και η Allwyn, οι οποίοι αναμένεται να προσελκύσουν αυξημένο ενδιαφέρον από θεσμικούς επενδυτές.
Αξίζει να σημειωθεί εδώ ότι στη σύνθεση των βασικών δεικτών STOXX Greece περιλαμβάνονται επίσης εταιρείες όπως η Jumbo, η Motor Oil και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ενισχύοντας το εύρος της ελληνικής παρουσίας σε περίπτωση ένταξης στους διεθνείς δείκτες.
Πώς ο Stoxx κρίνει τις ανεπτυγμένες αγορές
Αξίζει εδώ να σημειωθεί, ότι η μετάβαση μιας χώρας στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών δεν είναι αποτέλεσμα μίας μόνο απόφασης, αλλά μιας αυστηρής και πολυπαραγοντικής αξιολόγησης.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν κρίσιμοι δείκτες, όπως τα μακροοικονομικά μεγέθη, η κεφαλαιοποίηση και η ρευστότητα της αγοράς, αλλά και πιο «ποιοτικά» χαρακτηριστικά, όπως η πολιτική σταθερότητα, ο έλεγχος της διαφθοράς και η ποιότητα του ρυθμιστικού πλαισίου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην ελευθερία κίνησης κεφαλαίων και στη δυνατότητα μετατροπής του νομίσματος, παράγοντες που καθορίζουν την προσβασιμότητα μιας αγοράς για τους διεθνείς επενδυτές.
Η διαδικασία αξιολόγησης δεν είναι στατική. Κάθε χρόνο, στο πρώτο τρίμηνο, ο Stoxx επανεξετάζει την κατάταξη όλων των χωρών, με τις όποιες αλλαγές να τίθενται σε ισχύ το τρίτο τρίμηνο του ίδιου έτους.
Καθοριστικό ρόλο παίζει το κατά κεφαλήν εισόδημα, όπως ορίζεται από την Παγκόσμια Τράπεζα (για να χαρακτηριστεί μια χώρα ως ανεπτυγμένη, πρέπει να υπερβαίνει σταθερά το όριο υψηλού εισοδήματος για τρία συνεχόμενα χρόνια). Παράλληλα, αξιολογείται η ποιότητα της διακυβέρνησης μέσα από διεθνείς δείκτες, με στόχο να διαπιστωθεί εάν το θεσμικό περιβάλλον ανταποκρίνεται στα standards των ώριμων αγορών.
Τα «κρυφά» φίλτρα της αναβάθμισης
Στο καθαρά χρηματιστηριακό σκέλος, τα κριτήρια γίνονται ακόμη πιο αυστηρά. Μια αγορά πρέπει να διαθέτει επαρκές βάθος και ρευστότητα, με τουλάχιστον τέσσερις εισηγμένες εταιρείες να πληρούν συγκεκριμένα όρια κεφαλαιοποίησης και συναλλακτικής δραστηριότητας. Η μέτρηση της ρευστότητας γίνεται μέσω του δείκτη ATVR, που αποτυπώνει τη συχνότητα και την ένταση των συναλλαγών σε βάθος χρόνου.
Την ίδια στιγμή, ο Stoxx ορίζει και το λεγόμενο «σύμπαν» των ανεπτυγμένων αγορών, μέσα από μια διαδικασία που βασίζεται στη συνολική κεφαλαιοποίηση και την ελεύθερη διασπορά των μετοχών. Το όριο ένταξης προκύπτει όταν καλύπτεται το 95% της αγοράς, διασφαλίζοντας ότι μόνο οι μεγαλύτερες και πιο ρευστές εταιρείες καθορίζουν τα standards.
Στην πράξη, πρόκειται για ένα πολυεπίπεδο σύστημα αξιολόγησης που δεν αφήνει πολλά περιθώρια «χαλαρής» ένταξης. Και αυτό εξηγεί γιατί μια πιθανή αναβάθμιση, όπως αυτή που διεκδικεί η Ελλάδα, δεν αποτελεί απλώς έναν τίτλο, αλλά μια ουσιαστική επιβεβαίωση ότι μια αγορά πληροί τα αυστηρότερα διεθνή κριτήρια.
Τι σημαίνει η ένταξη στον STOXX Europe 600
Αν εξαιρέσει κανείς τις επιδόσεις των αγορών από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν και το επενδυτικό κλίμα άλλαξε άρδην λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η πορεία των ευρωπαϊκών δεικτών είναι μακροπρόθεσμα ισχυρά ανοδική, κάτι που αποτυπώθηκε και στις ροές του 2025. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι οι αναλυτές που θεωρούν ότι η τάση των εισροών που παρατηρήθηκε το 2025 θα συνεχιστεί και φέτος, υπό την αίρεση της ομαλοποίησης των γεωπολιτικών εντάσεων, εξέλιξη που θα ωφελήσει και τις ελληνικές μετοχές στο σενάριο της αναβάθμισης.
Ενδεικτικά, τα ETFs με έδρα την Ευρώπη που επενδύουν σε ευρωπαϊκές μετοχές κατέγραψαν ισχυρή ανάπτυξη το 2025, με τα συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια να αυξάνονται κατά 43% και να διαμορφώνονται στα 406 δισ. ευρώ, καθώς οι επενδυτές διοχέτευσαν καθαρές εισροές άνω των 62,3 δισ. ευρώ.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η ζήτηση για κεφάλαια που συνδέονται με τους δείκτες STOXX και DAX, τα οποία προσέλκυσαν το 44,6% των συνολικών εισροών, δηλαδή περίπου 27,8 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε δεκαπλάσια αύξηση σε σχέση με το 2024 και αποτελεί το υψηλότερο ετήσιο επίπεδο που έχει καταγραφεί.
Οι συνολικές εισροές ύψους 35,1 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών των μετοχών, οδήγησαν τα υπό διαχείριση κεφάλαια όλων των ETFs που συνδέονται με δείκτες STOXX, σε όλες τις αγορές και γεωγραφικές περιοχές, στα 189 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 51% σε σχέση με το τέλος του 2024.
Το επενδυτικό ενδιαφέρον ενισχύθηκε από την αισιοδοξία ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην Ευρώπη μπορούν να βοηθήσουν την οικονομία να ξεπεράσει μια μακρά περίοδο αδυναμίας.
Σε επίπεδο αποδόσεων, ο βασικός δείκτης της Ευρωζώνης EURO STOXX 50 ενισχύθηκε κατά 22,1% το 2025, καταγράφοντας τρίτη συνεχόμενη χρονιά διψήφιας ανόδου. Ο γερμανικός δείκτης DAX σημείωσε άνοδο 23%, την καλύτερη ετήσια επίδοσή του τα τελευταία έξι χρόνια, ενώ ο ευρύτερος δείκτης STOXX Europe 600 κατέγραψε κέρδη 20,6%.
