Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μία μοναδική ευκαιρία για την ενίσχυση του γεωπολιτικού της ρόλου αλλά και της οικονομίας της.
Ο λόγος για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου του δικτύου των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου που συνδέει τις χώρες Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Το τέλος του ρωσικού φυσικού αερίου από το 2028 στην Ε.Ε. δημιουργεί ανάγκες προμήθειας εναλλακτικών ποσοτήτων καυσίμου ώστε η Ανατολική Ευρώπη να παραμείνει ενεργειακά αυτάρκης.
Οι ΗΠΑ έρχονται να προσφέρουν τις ποσότητες αυτές. Το LNG που παράγουν αμερικανικές εταιρείες προωθείται από το Λευκό Οίκο για την κάλυψη των αναγκών της Ευρώπης. Άλλωστε υπάρχει και μία λεόντειος… συμφωνία με την Ε.Ε. για την εισαγωγή αμερικανικών ενεργειακών πόρων ύψους άνω των 750 δισ. δολ.
Η ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου προϋποθέτει υποδομές.
Τα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου ανήκουν σε εταιρείες που έχουν ρόλο «φυσικού μονοπωλίου». Στην Ελλάδα η ιδιωτικοποίηση του Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) την περίοδο 2017 – 2028 έφερε στο 66% του μετοχικού του κεφαλαίου άλλα κρατικά μονοπώλια από ευρωπαϊκές χώρες: Την ιταλική Snam, την ισπανική Enagas και τη βελγική Fluxys. Αργότερα στο σχήμα προστέθηκε και ο Όμιλος Κοπελούζου.
Ο ΔΕΣΦΑ κατέχει τη μοναδική πύλη εισόδου LNG τον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας. Μία υποδομή που αποδείχθηκε νευραλγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και της Ανατολικής Ευρώπης στην περίοδο της ενεργειακής κρίσης.
Συμμετέχει όμως και με ποσοστό 20% και στη δεύτερη πύλη εισόδου το FSRU Αλεξανδρούπολης.
Ο ΔΕΣΦΑ, όπως καταγγέλλεται, συχνά πυκνά από τους χρήστες του συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου ελέγχοντας ουσιαστικά όλο το σύστημα μεταφοράς αερίου έχει εκτοξεύσει στα ύψη τις χρεώσεις για την είσοδο καυσίμου.
Την ίδια στιγμή όπως αποκαλύφθηκε από επιστολή της «Διώρυγα Gas» εταιρείας μέλους της Motor Oil δεν επιτρέπει την ανάπτυξη της πιο ώριμης τρίτης υποδομής και ευθέως ανταγωνιστικής της Ρεβυθούσας και τουFSRU Αλεξανδρούπολης, του FSRU «Διώρυγα Gas».
Με πρακτικές που δείχνουν ότι ο ΔΕΣΦΑ εκμεταλλεύεται τη μονοπωλιακή του θέση δεν ανοίγει τον ανταγωνισμό σε υποδομές. Την ώρα που όπως όλα δείχνουν η Ελλάδα έχει μία μοναδική ευκαιρία να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και να αποτελέσει πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG.
Το ελληνικό δημόσιο και οι Ρυθμιστικές Αρχές οφείλουν να εξετάσουν τις καταγγελίες και τις διαμαρτυρίες των χρηστών για τις πρακτικές του ΔΕΣΦΑ. Και κυρίως η κυβέρνηση να μην αφήσει να πάει χαμένη αυτή η ευκαιρία που εξελίσσει την Ελλάδα σε ενεργειακό hub με όλα τα προφανή γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη.
