Οι ακάλυπτες επιταγές έχουν να μας απασχολήσουν σοβαρά περίπου από τη σκοτεινή εποχή της βαθιάς κρίσης.
Και ξαφνικά, σε μια περίοδο ευημερίας των αριθμών, κάτι φαίνεται να αλλάζει. Κάτι, που απαιτεί προσοχή.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα, το ΑΕΠ αυξάνεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, το ελληνικό χρηματιστήριο ξαναμπαίνει στο ραντάρ των επενδυτών, οι ξένες επενδύσεις βρίσκονται σε ιστορικό ρεκόρ – όπως κομπάζει η κυβέρνηση…
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, έρχονται τα τελευταία επίσημα στοιχεία για τις ακάλυπτες επιταγές: Το 2025 περίπου η αξία τους δαμορφώθηκε κατά προσέγγιση στα 90-100 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά περισσότερο από 20% μέσα σε έναν χρόνο.
Ταυτόχρονα, η μέση διάρκεια εμπορικής πίστωσης σε ορισμένους κλάδους έχει επιμηκυνθεί από τις 75-80 ημέρες σε πάνω από 95 ημέρες μέσα στο τελευταίο έτος.
Και, μπορεί να πρόκειται για επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τα 2 δισ. της περιόδου της κρίσης -αυτό, δα, έλειπε-, όμως η μεταβολή της τάσης ανοίγει συζητήσεις. Οι οικονομολόγοι γνωρίζουν ότι η ρευστότητα στενεύει πρώτα στις εμπορικές συναλλαγές, πολύ πριν αποτυπωθεί στα μακροοικονομικά μεγέθη.
Σε μια αγορά στην οποία περισσότερο από το 95% των επιχειρήσεων είναι μικρές και πολύ μικρές είναι ολοφάνερο από πού προέρχονται και τι αποτυπώνεται στην αύξηση των ακάλυπτων επιταγών.
Οταν η ακρίβεια κλείνει τα πορτοφόλια των εργαζομένων – καταναλωτών, οι πωλήσεις μειώνονται, οι εισπράξεις καθυστερούν, η πίεση μεταφέρεται από τον λιανέμπορο στον προμηθευτή, από τον προμηθευτή στον εισαγωγέα, και καταλήγει στις τράπεζες.
Και -μακριά από εμάς η κινδυνολογία και πολύ περισσότερο η καταστροφολογία- μπορεί η αξία των ακάλυπτων μπορεί να μην προκαλεί ακόμη συστημική ανησυχία, όμως η σταδιακή άνοδος λειτουργεί ως μια πρώτη ένδειξη ότι το κεφάλιο κίνησης υφίσταται συμπίεση.
Οι ακάλυπτες επιταγές αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Πριν φτάσει μια επιχείρηση στο σημείο να αφήσει επιταγή ακάλυπτη, συνήθως έχει προηγηθεί καθυστέρηση εισπράξεων, ανακύκλωση επιταγών, παρατάσεις και τελικά μείωση προμηθειών και αποθεμάτων.
Οι τράπεζες παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των ακάλυπτων επιταγών ως δείκτη πιστωτικού κινδύνου, γεγονός που θα παίξει σημαντικό ρόλο στα αυστηρότερα πιστοδοτικά κριτήρια, τις μεγαλύτερες απαιτήσεις εξασφαλίσεων και τον περιορισμό στα όριακεφαλαίου κίνησης.
Η αύξηση των ακάλυπτων επιταγών είναι ένας αδιάψευστος μάρτυρας της εικόνας της αγοράς και δεν είναι τυχαίο ότι φορείς της θέτουν όλο και πιο επιτακτικά το αίτημα των νέα ρύθμιση 120 δόσεων για οφειλές σε Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Ολα τα στοιχεία συναινούν στο ότι η αύξηση ακάλυπτων επιταγών είναι ένδειξη πως οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν ταυτόχρονα προμηθευτές, τράπεζες και Δημόσιο. Η επιταγή που δεν καλύπτεται σήμερα, συχνά συνδέεται με φορολογική ή ασφαλιστική υποχρέωση που μετατίθεται για τον επόμενο μήνα. Και ιδού ο φαύλος κύκλος…
